WZ 15 15
Izba Wojskowa2015-10-20
Skład orzekający: Marian Buliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca przestępstw popełnionych przez żołnierza w czynnej służbie wojskowej, nawet po jego zwolnieniu z tej służby, podlega właściwości sądów wojskowych, a tym samym czy można jej nie przekazać sądowi powszechnemu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprawy o przestępstwa popełnione przez żołnierzy w czynnej służbie wojskowej, wymienione w art. 647 § 1 k.p.k., nie przestają podlegać orzecznictwu sądów wojskowych nawet po zwolnieniu żołnierza z czynnej służby wojskowej. Przekazanie takiej sprawy sądowi powszechnemu na podstawie art. 647 § 3 k.p.k. jest niedopuszczalne, jeśli sprawa dotyczy przestępstw z art. 647 § 1 pkt 1 lit. c k.p.k.Stan faktyczny
Obrońca oskarżonego M. W., ppłk. rez., złożył wniosek o przekazanie sprawy sądowi powszechnemu, argumentując, że sprawa dotyczy głównie cywilów, a jego mandant nie jest już żołnierzem w czynnej służbie. Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu nie przekazał sprawy, uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości temu się sprzeciwia. Obrońca złożył zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy orzekł, że zaskarżone postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu o nieprzekazaniu sprawy sądowi powszechnemu utrzymuje się w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: WZ 15/15 POSTANOWIENIE Dnia 20 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Buliński w sprawie ppłk. rez. M. W. oskarżonego z art. 258 § 1 k.k., art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., art. 228 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 20 października 2015 r., zażalenia obrońcy oskarżonego M. W. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt So 10/15 w przedmiocie właściwości sądu p o s t a n o w i ł zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE W dniu 21 sierpnia 2015 r. do Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu wpłynął wniosek obrońcy oskarżonego M. W. o przekazanie przedmiotowej sprawy, na podstawie art. 647 § 1 i 3 k.p.k., do rozpoznania przez właściwy rzeczowo i miejscowo sąd powszechny. Autor wniosku uzasadnił to tym, że sprawa obejmuje 5 osób, cztery osoby to cywile, a jego mandant w tej chwili nie jest już żołnierzem służby czynnej. Na posiedzeniu w dniu 19 sierpnia 2015 r. w przedmiocie przygotowania do prowadzenia rozprawy w trybie art. 349 § 1 k.k., Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowił nie przekazywać niniejszej sprawy sądowi powszechnemu, tj.
2 Sądowi Okręgowemu w Gdańsku. Decyzje tę uzasadnił tym, że dobro wymiaru sprawiedliwości sprzeciwia się takiemu przekazaniu. W dniu 24 sierpnia 2015 r. obrońca oskarżonego złożył na to postanowienie zażalenie zarzucając temuż orzeczeniu obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na jego treść, a to art. 647 § 3 k.k. oraz art. 647 § 1 pkt 1 lit. b, art. 94 k.p.k. oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez niesłuszne uznanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sprawa niniejsza była rozpoznana przez sąd wojskowy. W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Bezsporne jest, że ppłk. rez. M. W. został oskarżony o popełnienie pięciu przestępstw z art. 258 § 1 k.k., z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i z art. 228 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.. W czasie popełnienia zarzucanych czynów oskarżony zajmował stanowisko Szefa Wydziału [...] w G.. Zatem został on oskarżony o popełnienie przestępstw podczas pełnienia służby wojskowej i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, tym samym sprawa ta podlega właściwości sądów wojskowych zgodnie z art. 647 § 1 pkt 1 c k.p.k. Sprawy o przestępstwa wymienione w art. 647 § 1 k.p.k., zgodnie z § 2 tegoż artykułu nie przestają podlegać orzecznictwu sądów wojskowych, mimo zwolnienia żołnierza z czynnej służby wojskowej. W świetle powyższego trafne jest rozstrzygnięcie Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu o nie przekazaniu sprawy sądowi powszechnemu, natomiast błędne jest uzasadnienie tego stanowiska Sądu. W oparciu o art. 647 § 3 k.p.k., sąd może przekazać sprawę w razie zwolnienia żołnierza z czynnej służby wojskowej sądowi powszechnemu, jeżeli dobro wymiaru sprawiedliwości temu się nie sprzeciwia. Przekazanie takie może jednakże dotyczyć spraw, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. b lub d art. 647 k.p.k. Przedmiotowa sprawa w tym katalogu się nie mieści, gdyż dotyczy sprawy, o której mowa w § 1 pkt 1 lit. c, przekazanie takiej sprawy w oparciu o § 3 art. 647 k.p.k. jest niedopuszczalne.
3 Na marginesie podkreślić należy, że powołane orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Katowicach (II AKz 163/11 z dnia 23 marca 2011 r., Lex 846500) dotyczy sprawy, która nie mieści się w katalogu spraw określonych w art. 647 § 1 pkt 1 lit. c, co Sąd ten podkreślił stwierdzając, że jego orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy żołnierz czynnej służby wojskowej dopuszcza się przestępstwa pospolitego, gdy nie wykonuje on nałożonych obowiązków służbowych, lecz w okresie przerwy w wykonywaniu tych obowiązków, bądź niezależnie od nich. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- WZ 16/15 2015-10-20Czy żołnierz zwolniony z czynnej służby wojskowej, oskarżony o popełnienie przestępstwa pospolitego za granicą w obrębie bazy wojskowej, podlega orzecznictwu sądów wojskowych, czy też sprawa powinna zostać przekazana sąd…
- WZ 42/02 2002-12-13Czy zwolnienie żołnierza z czynnej służby wojskowej w toku postępowania karnego, w którym zarzucono mu popełnienie przestępstwa w czasie pełnienia tej służby, powoduje ustanie właściwości sądu wojskowego do rozpoznania t…
- Rw 147/76 1976-04-26Czy żołnierz, który popełnił przestępstwa pospolite, ale naruszył przy tym wojskowy obowiązek służbowy, podlega właściwości sądów wojskowych, nawet jeśli został zwolniony z czynnej służby wojskowej przed wniesieniem aktu…
- I KZ 18/22 2022-04-20Czy właściwość rzeczową sądu wojskowego w sprawie o przestępstwo popełnione przez żołnierza należy oceniać według stopnia wojskowego na moment popełnienia czynu, czy na moment wszczęcia postępowania?
- WZ 5/02 2002-03-12Czy przekazanie sprawy karnej z sądu wojskowego do sądu powszechnego jest dopuszczalne, gdy wśród oskarżonych są żołnierze, a zarzucane im przestępstwa naruszają obowiązki wynikające ze służby wojskowej?
Powołane przepisy
art. 258 § 1 KKart. 231 § 2 KKart. 65 § 1 KKart. 228 § 1 KKart. 647 § 1art. 349 § 1 KKart. 647 § 3 KKart. 647 § 1 pkt 1art. 94 KPKart. 647 § 1 KPKart. 647 § 3 KPKart. 647 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy