WZ 16/17

Izba Wojskowa2017-11-08

Skład orzekający: Marian Buliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa pełnienia służby wojskowej z powodu przekonań religijnych, bez prowadzenia działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności wyroku skazującego na podstawie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że odmowa pełnienia służby wojskowej z powodu przekonań religijnych, bez prowadzenia działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, nie spełnia przesłanek określonych w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. W związku z tym, sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności wyroku.
Stan faktyczny
M.R. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności wyroku skazującego jej zmarłego męża, J.R., wydanego w 1970 r. przez Wojskowy Sąd Okręgowy. Skazanie dotyczyło przestępstwa określonego w ustawie o powszechnym obowiązku obrony PRL. Wojskowy Sąd Okręgowy w P. nie uwzględnił wniosku, uznając, że odmowa służby wojskowej przez J.R. wynikała z przekonań religijnych, a nie z działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 15 września 2017 r.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: WZ 16/17 POSTANOWIENIE Dnia 8 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Buliński Protokolant : Agnieszka Kmieciak-Goławska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej ppłk. Krzysztofa Czajki w sprawie z wniosku M.R. o stwierdzenie nieważności wyroku z dnia 23.02.1970 r. Sądu […] Okręgu Wojskowego w W. (So […]) skazującego jej męża J.R., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 8 listopada 2017 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 15 wrzesnia 2017 r., sygn. akt Ko. […] o nieuwzględnieniu wniosku M.R., po wysłuchaniu wniosku prokuratora p o s t a n o w i ł zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu […] Okręgu Wojskowego w W. z dnia 23 lutego 1970 r. (So […]) J. R. został skazany za popełnienie przestępstwa określonego w art. 188 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. W dniu 8 marca 2017 r. do Sądu Okręgowego w Ś. wpłynął wniosek M.R. o stwierdzenie nieważności przedmiotowego wyroku skazującego jej zmarłego męża. Do wniosku dołączono dokumentację potwierdzającą zgon skazanego oraz fakt, że wnioskodawczyni była jego małżonką. Po stwierdzeniu, że do rozpoznania 2 wniosku właściwy jest sąd wojskowy, postanowieniem z dnia 12 lipca 2017 r. przekazano go do rozpoznania Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w P.. Wojskowy Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 15 września 2017 r. wniosku M.R. nie uwzględnił. Wniosek M.R. rozpatrywany był na gruncie uregulowań ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Sąd nie stwierdził występowania co najmniej jednej z czterech przesłanek wymienionych w treści art. 1 ust. 1 i 2 cyt. wyżej ustawy i dokonał ustalenia, że odmowa pełnienia służby wojskowej związana była z przekonaniami religijnymi J.R.. Zażalenie na to postanowienie złożyła wnioskodawczyni wnosząc o ponowne rozpoznanie jej wniosku. Wojskowy Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 2 października 2017 r. (Ko […]) nie przychylając się do zażalenia przesłał ten środek odwoławczy do Sądu Najwyższego Izba Wojskowa do rozpoznania. Na posiedzeniu przed Sądem Najwyższym prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy. W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W świetle zgromadzonych dowodów bezsporne jest, że J.R. odmówił pełnienia służby wojskowej wyłącznie z przekonań religijnych, gdyż należał, tak jak i jego rodzina do związku wyznaniowego świadków Jehowy, nie prowadził też żadnej działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Wnioskodawczyni w zażaleniu nie podniosła żadnej okoliczności, która polemizowałaby z ustaleniami sądu pierwszej instancji w tym zakresie. Zatem, skoro nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w art. 1 ust. 1 i 2 cyt. ustawy z dnia 23 lutego 1991 r., sąd pierwszej instancji nie miał możliwości uwzględnienia wniosku wnioskodawczyni i dlatego takie rozstrzygnięcie należało utrzymać w mocy. Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. aw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 188 ust. 1art. 1 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy