WZ 21/13

Sygn. akt WZ 21/13 ZARZĄDZENIE Dnia 14 sierpnia 2013 r. Przewodniczącego Wydziału Odwołwczo-Kasacyjnego Izby Wojskowej Sądu Najwyższego SSN Wiesława Błusia z a r z ą d z a m pismo ppłk. rez. M. L. zatytułowane "ZAŻALENIE" pozostawić w aktach sprawy bez podejmowania czynności procesowych. UZASADNIENIE Wojskowy Sąd Okręgowy w W. w toku postępowania odwoławczego, wywołanego zażaleniem ppłk. rez. M. L. na postanowienie prokuratora Wojskowej Prokuratury Okręgowej w P. o odmowie wszczęcia śledztwa, postanowieniem z dnia 20 czerwca 2013 r., na podstawie art.357 § 1 k.p.k. nie zezwolił przedstawicielom prasy na dokonywanie utrwaleń obrazu i dźwięku z przebiegu postępowania zażaleniowego. Jednocześnie pouczono uczestników tego postępowania, że na to orzeczenie zażalenie nie przysługuje. W dniu 26 czerwca 2013 r. M. L. złożył zażalenie, podnosząc w uzasadnieniu, iż nie zgadza się z treścią opisanego wyżej postanowienia, a swoje stanowisko w tej kwestii przedstawi przed Sądem Najwyższym. Zastępca Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w W. zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2013 r. odmówił przyjęcia tego środka odwoławczego jako niedopuszczalnego z mocy ustawy, pouczając przy tym M. L. o prawie do zaskarżenia tej decyzji procesowej do Sądu Najwyższego. W dniu 31 lipca 2013 r. do Wojskowego Sądu Okręgowego w W. wpłynęło, podpisane przez M. L. pismo zatytułowane „ZAŻALENIE”. Zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2013 r. Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w W. przyjął zażalenie i przesłał je do Sądu Najwyższego. 2 W związku z powyższym należy zauważyć, że na postanowienie sądu wydane w trybie art.357 k.p.k. zażalenie nie przysługuje, a wynika to z treści art.459 § 1 i 2 k.p.k. Nie jest to bowiem orzeczenie zamykające drogę do wydania orzeczenia i nie dotyczy środka zabezpieczającego, a ustawa procesowa nie stanowi w tym zakresie inaczej. Zatem oczywistym pozostaje brak możliwości procesowego zaskarżenia takiej decyzji sądu. Nie zmienia tej oczywistości unormowanie zawarte w art.176 ust. 1 Konstytucji RP stanowiące, że postępowanie sądowe jest co najmniej dwuinstancyjne, ponieważ przepisu tego nie można interpretować z pominięciem art.78 Konstytucji, który dopuszcza ograniczenie przez ustawodawcę prawa strony do zaskarżenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji. Trzeba przy tym pamiętać, iż zawarte w art.176 ust. 1 Konstytucji pojęcie „instancji” należy odnosić do przedmiotu całego postępowania, a nie do przedmiotu konkretnego rozstrzygnięcia, także incydentalnego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2012 r., III SO 21/11, LEX nr 121552 oraz z dnia 7 sierpnia 2013 r., SNO 17/13, niepubl.). Rozważania te odnoszą się również do orzeczeń sądu wydanych w przedmiocie jawności postępowania. Uwaga ta wydaje się być niezbędna, bowiem lakoniczność skarg M. L. powoduje niemożność rozstrzygnięcia czy chodzi mu w przedstawianych pismach o jawność posiedzenia, czy o brak zezwolenia na dokonywanie utrwaleń obrazu i dźwięku z przebiegu posiedzenia czy też jednocześnie o obie kwestie. Na omówione wyżej postanowienie, w realiach rozpoznawanej sprawy, zażalenie nie służy również dlatego, że zostało ono wydane przez sąd odwoławczy. Wojskowy Sąd Okręgowy w W., w tej konkretnej sprawie, rozpoznaje przecież zażalenie na postanowienie prokuratora Wojskowej Prokuratury Okręgowej w P. o odmowie wszczęcia śledztwa. W tej sytuacji należy pamiętać, że zgodnie z treścią art.426 § 1 k.p.k. od orzeczeń sądu odwoławczego oraz od orzeczeń Sądu Najwyższego nie przysługuje środek odwoławczy, chyba że ustawa stanowi inaczej. Kodeks postępowania karnego nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia sądu odwoławczego wydanego w przedmiocie wydania zezwolenia w oparciu o art.357 k.p.k., czy też jawności posiedzenia. Ponadto należy zwrócić uwagę na to, że postępowanie dotyczące tych kwestii jest jednoinstancyjne, mające charakter wpadkowy wobec głównego przedmiotu. Zatem błędnie pouczono M. L., 3 że przysługuje mu zażalenie na zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia i w konsekwencji wadliwie je przyjęto. Przy prawidłowym procedowaniu należało to zażalenie, jako niewywołujące skutków prawnych pozostawić w aktach sprawy bez podejmowania czynności procesowych. Wniesienie środka odwoławczego od orzeczenia wydanego w postępowaniu mającym ze swej istoty charakter jednoinstancyjny, w sposób oczywisty nie może wywoływać skutków prawnych i inicjować postępowania procesowego o charakterze dwuinstancyjnym, zmierzającego do badania dopuszczalności wniesienia takiego środka zakończonego wydaniem zaskarżalnego zarządzenia o odmowie jego przyjęcia. Badanie warunków formalnych lub warunków dopuszczalności środka odwoławczego możliwe jest jedynie w toku postępowania dwuinstancyjnego, przy czym pojęcie „niedopuszczalności środka odwoławczego z mocy ustawy”, o której mowa w art.429 § 1 k.p.k. i 430 § 1 k.p.k., odnosić należy do takiego postępowania, które ma charakter dwuinstancyjny (por. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Sądu Najwyższego Izba Karna z dnia 5 listopada 2009 r., VI KZ 3/09 i VI KZ 4/09, niepubl.) W tej sytuacji pismo M. L. zatytułowane „Zażalenie”, mimo tego, że zostało przyjęte, nie wywołuje skutków prawnych i jako takie należało pozostawić je w aktach sprawy bez podejmowania czynności procesowych. Pouczenie: Na zarządzenie zażalenie nie przysługuje. aw