WZ 28/13
Izba Wojskowa2014-03-27
Skład orzekający: Edward Matwijów, Marek Pietruszyński, Jerzy Steckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara porządkowa nałożona na uczestnika postępowania za złożenie wniosku o wyłączenie sędziego, uzasadnionego zarzutami o stronniczość i popełnienie przestępstw, jest uzasadniona, gdy zarzuty te nie zostały potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nałożenie kary porządkowej w wysokości 1000 zł na J. K. za złożenie wniosku o wyłączenie sędziego było nadmierną reakcją sądu. Pomimo że zarzuty wobec sędziego nie zostały potwierdzone prawomocnym orzeczeniem, sędzia jako przedstawiciel władzy sądowniczej musi liczyć się z krytycznymi uwagami, nawet jeśli są one niezasadne. Okoliczności wskazane we wniosku o wyłączenie sędziego powinny być rozważone w toku jego rozpoznania, a nie stanowić podstawę do natychmiastowego ukarania.Stan faktyczny
J. K. złożył wniosek o wyłączenie sędziego, zarzucając mu stronniczość, popełnienie przestępstw i wydawanie niezgodnych z prawem orzeczeń. Sąd uznał, że zarzuty te są bezpodstawne i ubliżają sądowi, w związku z czym ukarał J. K. karą porządkową w wysokości 1000 zł. J. K. wniósł zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie szeregu przepisów proceduralnych i konstytucyjnych. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. o ukaraniu karą porządkową.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: WZ 28/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Edward Matwijów (przewodniczący) SSN Marek Pietruszyński (sprawozdawca) SSN Jerzy Steckiewicz Protokolant : Anna Krawiec po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Wojskowej w dniach 5 grudnia 2013 r. i 16 stycznia i 27 marca 2014 r., zażalenia J. K. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 października 2013 r. o ukaraniu karą porządkową, p o s t a n o w i ł: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE W dniu 21 października 2013 r. w toku posiedzenia w Wojskowym Sądzie Okręgowym w W., którego przedmiotem było rozpoznanie zażalenia J. K. na postanowienie prokuratora Wojskowej Prokuratury Okręgowej w P. z dnia 20 czerwca 2013 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o sygn. … 28/13, skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania zażalenia. Jako podstawę faktyczną wniosku wskazał stronniczość sędziego wynikającą z faktu niesłusznego wymierzenia skarżącemu przez tego sędziego, w innym postępowaniu, kary porządkowej, uchylonej przez Sąd Najwyższy, poświadczenie
2 przez sędziego nieprawdy w toku czynności procesowych, uczynienie przez niego bezużytecznym dokumentu, którym nie miał prawa wyłącznie rozporządzać, wydanie przez sędziego orzeczeń niezgodnych z prawem, stanowiących przestępstwa określone w art. 271 i 276 k.k. Sąd, uznając, że we wniosku o wyłączenie sędziego skarżący w sposób oczywisty ubliżył Sądowi bezpodstawnie zarzucając mu popełnienie przestępstw oraz stronniczość, ukarał go karą porządkową w wysokości 1 000 zł. Na to orzeczenie wniósł zażalenie J. K. i zarzucając naruszenie przepisów procedury karnej dotyczących zasady swobodnej oceny dowodów, właściwości sądów, wyłączenia sędziego, obowiązku zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, postępowania odwoławczego, przepisów prawa o ustroju sądów powszechnych, postanowień Konstytucji RP dotyczących ustroju państwa, ochrony praw człowieka i wolności obywatelskich, podstaw działalności władzy publicznej, środków ochrony wolności i praw obywatelskich, organizacji postępowania sądowego, przepisów Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zakresie praw i wolności, prawa do skutecznego środka odwoławczego, zakazu dyskryminacji, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Prokurator w pisemnym wniosku wniósł o uwzględnienie zażalenia i uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W świetle dowodów dostępnych w tej sprawie, nie może budzić wątpliwości fakt nieistnienia prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego popełnienie przez sędziego, orzekającego w przedmiocie zażalenia, przestępstw wskazanych we wniosku o wyłączenie go od rozpoznania środka odwoławczego. Taka prawna ocena zachowania sędziego w toku postępowania odwoławczego wyrażona została wyłącznie przez skarżącego. Analiza złożonego wniosku nie może jednak abstrahować od tego, że sędzia jako przedstawiciel władzy sądowniczej pełni służbę publiczną i orzekając w wielu sprawach o różnym, często znacznym stopniu skomplikowania stanu faktycznego i prawnego, musi liczyć się z krytycznymi uwagami, bywa, że niezasadnymi, wypowiadanymi pod jego adresem przez osoby niezadowolone z decyzji procesowych podejmowanych w toku rozpoznania sprawy. Zatem zastosowanie w takiej sytuacji sankcji określonej w przepisie art. 49 § 1
3 ustawy z 27 lipca 2001 r.- Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. 2013. 427 j.t.), gdy zachowanie wnioskodawcy było stonowane, należało uznać za nadmierną reakcję sądu na zachowanie uczestnika postępowania składającego wniosek o wyłączenie sędziego i przedstawiającego w uzasadnieniu tego wniosku własną ocenę postępowania tego sędziego, wskazującą - zdaniem wnioskodawcy - na naruszenie przez sędziego zasady bezstronności w orzekaniu. Okoliczności wskazane we wniosku powinny były być rozważone w toku jego rozpoznania, w trybie określonym przepisami procedury karnej. Z tych względów, podzielając w pełni pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z 31 lipca 2012 r., WZ 41/11, OSNKW 2012, z. 11, poz. 121, należało uchylić wymierzoną karę porządkową. Na postanowienie zażalenie nie służy.
Powiązane orzeczenia
- V KK 166/24 2024-10-23Czy naruszenie przepisów postępowania karnego, w szczególności dotyczące składu sądu i rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu odwoławczego?
- III KR 213/70 1971-01-27Czy sędziowie, którzy wcześniej brali udział w rozpoznawaniu rewizji od wyroku sądu niższej instancji, a następnie zostali wyznaczeni do rozpoznania tej samej sprawy w pierwszej instancji, podlegają wyłączeniu od orzekan…
- WZ 41/11 2012-07-03Czy zarzut popełnienia przestępstwa przez sędziego, wyrażony w zawiadomieniu do organów ścigania, uzasadnia zastosowanie sankcji porządkowej grzywny na podstawie art. 49 Prawa o ustroju sądów powszechnych?
- SNO 92/07 2008-01-17Czy wniosek obwinionej o wyłączenie od rozpoznania sprawy wszystkich sędziów sądu apelacyjnego i przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, oparty na lakonicznym uzasadnieniu i ogólnikowych zarzutach,…
- I NWW 191/24 2024-10-25Czy wniosek o wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie karnej powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 271art. 49 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy