WZ 31/12
Izba Wojskowa2012-12-04
Skład orzekający: Jan Bogdan, Marek Pietruszyński, Andrzej Tomczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na świadka za nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawie jest zasadna, jeśli wezwanie zostało odebrane przez członka rodziny, który nie przekazał informacji świadkowi, a sąd nie podjął wystarczających kroków w celu zapewnienia prawidłowego doręczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie o ukaraniu świadka karą pieniężną. Stwierdzono, że w okolicznościach sprawy, gdy wezwanie na rozprawę zostało odebrane przez członka rodziny świadka, który nie przekazał mu informacji o terminie, a sąd pierwszej instancji nie wykazał dostatecznej przezorności w zapewnieniu prawidłowego doręczenia, nie można było z całą pewnością przyjąć, że świadek został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy. Brak prawidłowego zawiadomienia stanowił podstawę do uwzględnienia zażalenia świadka.Stan faktyczny
Wojskowy Sąd Okręgowy nałożył na świadka J. T. karę pieniężną w wysokości 500 zł za nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawie, mimo prawidłowego wezwania. Świadek wniósł zażalenie, podnosząc, że wezwanie odebrał członek jego rodziny, który nie poinformował go o terminie rozprawy. Świadek wskazał również na swoją wcześniejszą prośbę o doręczanie wezwań za pośrednictwem przełożonych oraz na swoje dotychczasowe stawiennictwo na wszystkie wezwania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego o ukaraniu świadka karą pieniężną.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: WZ 31/12 POSTANOWIENIE Dnia 4 grudnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Bogdan Rychlicki (przewodniczący) SSN Marek Pietruszyński (sprawozdawca) SSN Andrzej Tomczyk w sprawie płk. rez. W. Z. oskarżonego o popełnienie przestępstw określonych w art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 2 k.k. i innych, po rozpoznaniu na posiedzeniu, bez udziału stron, w Izbie Wojskowej zażalenia świadka J. T. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego z dnia 21 września 2012 r. o ukaraniu karą pieniężną za nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawie, p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Wojskowy Sąd Okręgowy wezwał świadka J. T. do stawienia się na rozprawę w dniu 21 września 2012 r. Na tę rozprawę świadek się nie stawił. W tej sytuacji Wojskowy Sąd Okręgowy procedując na rozprawie w dniu 21 września 2012 r. nałożył na świadka J. T. karę pieniężną w wysokości 500 zł za nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawę, mimo prawidłowego wezwania go na ten termin rozprawy. Zażalenie na postanowienie wniósł świadek J. T. W środku odwoławczym podniósł, odnosząc się do sposobu doręczenia wezwania, że wezwanie na rozprawę odebrał członek jego rodziny, który nie poinformował go
2 o terminie rozprawy. W tym kontekście dodał również, że zwracał się do Sądu z prośbą o doręczanie wezwań na rozprawę za pośrednictwem przełożonych. W końcu stwierdził również, że dotychczas stawiał się na wszystkie wezwania sądu. W konkluzji wniósł o uchylenie kary pieniężnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Już na wstępie rozważań stwierdzić należało, analizując treść pokwitowania odbioru wezwania na rozprawę oraz porównując podpisy złożone na tym dokumencie oraz na zażaleniu, że trudno byłoby, bez cienia wątpliwości, przyjąć tezę o doręczeniu wezwania adresatowi w nim wskazanemu. W aktualnym stanie faktów trudno jest także odrzucić twierdzenie świadka, że informacja o terminie rozprawy nie została mu przekazana. Odnosząc się do wywodu skarżącego, w którym w zakresie zarzutu braku prawidłowego powiadomienia go o terminie rozprawy, wskazał na niespełnienie przez Sąd jego prośby w przedmiocie doręczenia wezwania na rozprawę za pośrednictwem przełożonych, stwierdzić należało, że w aktach sprawy prośby takiej nie odnaleziono. W tym kontekście niezbędne było jednak wskazanie, że Sąd pierwszej instancji nie wykazał dostatecznej przezorności i nie skorzystał z możliwości doręczenia wezwania dla świadka w sposób określony w treści art. 134§1 k.p.k., mimo że już doręczenie mu wezwania, wysłanego na adres domowy, a dotyczącego stawienia się na pierwszy termin rozprawy, było utrudnione. W końcu, ale już na marginesie zasadniczych rozważań, podnieść należało, że rzeczywiście skarżący w toku przeprowadzonych dotychczas czynności postępowania sądowego należycie wywiązywał się z nałożonego na niego obowiązku stawienia się na rozprawę. Analizując podniesione okoliczności uznać należało, że skarżący trafnie zakwestionował podstawę faktyczną orzeczenia, a to prawidłowość zawiadomienia o terminie rozprawy i dlatego zażalenie należało uwzględnić i uchylić zaskarżone postanowienie. .
Powiązane orzeczenia
- WZ 25 13 2013-10-23Czy nieusprawiedliwione niestawiennictwo świadka na rozprawie, które zostało usprawiedliwione w sposób nienależyty, ale świadek był przekonany o jego należytości, powinno skutkować nałożeniem kary pieniężnej?
- I KZ 154/82 1982-05-28Czy na świadka można nałożyć karę pieniężną za nieusprawiedliwione niestawiennictwo, jeśli nie miał świadomości, że jest wzywany w charakterze świadka, a jego niestawiennictwo było usprawiedliwione pilną czynnością służb…
- II ZO 28/22 2022-11-29Czy kara pieniężna nałożona na świadka za nieusprawiedliwione niestawiennictwo jest wystarczająca dla realizacji celów procesowych, jeśli świadek nie przedstawił stosownych usprawiedliwień?
- I KZP 10/11 2011-10-26Czy termin do wniesienia zażalenia na postanowienie o ukaraniu świadka karą pieniężną, wydane na rozprawie, biegnie od dnia ogłoszenia postanowienia czy od dnia jego doręczenia?
- II KK 380/16 2016-12-20Czy odczytanie zeznań świadka, który prawdopodobnie przebywa za granicą i z którym rodzina nie ma kontaktu, jest dopuszczalne w sytuacji, gdy próby jego przesłuchania na rozprawie okazały się bezskuteczne, a jednocześnie…
Powołane przepisy
art. 18 § 2 KKart. 231 § 2 KKart. 134§1 KPK§ 2§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy