K 3/14

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 21 czerwca 2016 r. Pozycja 36 POSTANOWIENIE z dnia 8 czerwca 2016 r. Sygn. akt K 3/14 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Rymar – przewodniczący Stanisław Biernat – sprawozdawca Zbigniew Jędrzejewski Julia Przyłębska Małgorzata Pyziak-Szafnicka, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 czerwca 2016 r., wniosku grupy posłów o zbadanie zgodności: 1) art. 129 § 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U.2014.1502, ze zm.) z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 24 w związku z art. 66 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 139 § 3 oraz art. 150 § 3 pkt 2 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 2 i art. 20 Konstytucji oraz z art. 1 Konwencji nr 135 dotyczącej ochrony przedstawicieli pracowników w przedsiębiorstwach i przyznania im uła-twień, przyjętej w Genewie 23 czerwca 1971 r. (Dz.U.1977.39.178), 3) art. 150 § 5 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 2, art. 20 i art. 66 Konsty-tucji, p o s t a n a w i a: na podstawie art. 71 ust. 3 w związku z art. 104 ust. 1 pkt 5 ustawy z 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (j.t. Dz.U.2016.293) umorzyć postępowanie. UZASADNIENIE I 1. Do Trybunału Konstytucyjnego wpłynął wniosek grupy posłów na Sejm VII kaden-cji o orzeczenie, że: 1) art. 129 § 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U.2014.1502, ze zm.; dalej: Kp) jest niezgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 24 w związku z art. 66 Konstytu-cji; 2) art. 139 § 3 oraz art. 150 § 3 pkt 2 Kp są niezgodne z art. 2 i art. 20 Konstytucji oraz z art. 1 Konwencji nr 135 dotyczącej ochrony przedstawicieli pracowników w przedsiębiorstwach i przyznania im ułatwień, przyjętej w Genewie 23 czerwca 1971 r. (Dz.U.1977.39.178; dalej: Konwencja nr 135); OTK ZU A/2016 K 3/14 poz. 36 2 3) art. 150 § 5 Kp jest niezgodny z art. 2, art. 20 i art. 66 Konstytucji. 2. Prokurator Generalny w piśmie z 25 lutego 2015 r. wniósł o stwierdzenie, że: 1) art. 129 § 2 Kp jest zgodny z art. 2 oraz art. 24 w związku z art. 66 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji; 2) art. 139 § 3 i art. 150 § 3 pkt 2 Kp są zgodne z art. 2 i art. 20 Konstytucji oraz z art. 1 Konwencji nr 135. Ponadto, Prokurator Generalny wniósł o umorzenie postępowania w pozostałym za-kresie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. 3. W piśmie z 16 kwietnia 2015 r. Marszałek Sejmu w imieniu Sejmu przedstawił sta-nowisko w sprawie, wnosząc o orzeczenie, że: 1) art. 129 § 2 Kp jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 24 w związku z art. 66 Konstytucji; 2) art. 139 § 3 i art. 150 § 3 pkt 2 Kp są zgodne z art. 2 i art. 20 Konstytucji oraz z art. 1 Konwencji nr 135; 3) art. 150 § 5 Kp jest zgodny z art. 20 Konstytucji. Ponadto, Sejm wniósł o umorzenie postępowania w pozostałym zakresie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. W dniu 30 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (j.t. Dz.U.2016.293; dalej: uTK). Stosownie do art. 69 uTK „W sprawach wszczętych na podstawie wniosku grupy po-słów lub senatorów, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji, zakończenie kadencji Sejmu i Senatu nie wstrzymuje postępowania w Trybunale”. Postępowanie to z dniem zakoń-czenia kadencji Sejmu i Senatu ulega zawieszeniu na 6 miesięcy (art. 70 ust. 1 uTK). Prezes Trybunału, w terminie 30 dni od dnia zakończenia kadencji Sejmu i Senatu, przekazuje od-powiednio Marszałkowi Sejmu i Marszałkowi Senatu informację o sprawach, o których mo-wa w art. 69, w odniesieniu do których Trybunał postanowił o zawieszeniu postępowania (art. 70 ust. 3 uTK). Stosownie do art. 71 ust. 1 uTK „Trybunał postanawia o podjęciu zawieszonego po-stępowania, jeżeli w terminie, o którym mowa w art. 70 ust. 1, wniosek grupy posłów lub senatorów uzyska poparcie odpowiednio 50 posłów lub 30 senatorów kolejnej kadencji Sejmu i Senatu. Przepis art. 61 ust. 2 stosuje się odpowiednio”. Jednakże „Po bezskutecznym upły-wie terminu, o którym mowa w art. 70 ust. 1, Trybunał zawieszone postępowanie umarza” (art. 70 ust. 3 uTK). 2. Wnioskodawcą w mniejszej sprawie była grupa posłów na Sejm VII kadencji. Ka-dencja Sejmu upłynęła 11 listopada 2015 r. W dniu 12 listopada 2015 r. odbyło się pierwsze posiedzenie Sejmu VIII kadencji. Oznacza to, że początek terminu, o którym mowa w art. 70 ust. 1 ustawy o TK przypadł na 12 listopada 2015 r. zaś jego koniec na 12 maja 2016 r. Na podstawie art. 70 ust. 1 uTK, postanowieniem z 8 grudnia 2015 r., Trybunał Kon-stytucyjny zawiesił postępowanie w sprawie na 6 miesięcy. Pismem z 10 grudnia 2015 r. Prezes Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z art. 70 ust. 3 uTK, przekazał Marszałkowi Sejmu informację o sprawach wszczętych na podstawie wniosków grup posłów na Sejm VII kadencji, w odniesieniu do których Trybunał Konstytu- OTK ZU A/2016 K 3/14 poz. 36 3 cyjny postanowił o zawieszeniu postępowania. Prezes Trybunału poinformował Marszałka Sejmu o możliwości jaką przewiduje art. 71 ust. 1 uTK. 3. W niniejszej sprawie 6-miesięczny termin zawieszenia postępowania upłynął bez-skutecznie 12 maja 2016 r. czego skutkiem jest umorzenie postępowania (art. 71 ust. 3 uTK). Z powyższych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. Zdanie odrębne sędziego TK Zbigniewa Jędrzejewskiego do postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. akt K 3/14 Na podstawie art. 99 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytu-cyjnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 293; dalej: ustawa o TK), zgłaszam zdanie odrębne do posta-nowienia z 8 czerwca 2016 r., sygn. akt K 3/14. 1. Uważam, że postanowienie zostało wydane niezgodnie z przepisami ustawy o TK. Trybunał oparł swoje orzeczenie na niewłaściwym reżimie prawnym. 2. W niniejszej sprawie Trybunał przyjął, że tryb postępowania przed Trybunałem re-guluje ustawa o TK w kształcie określonym wyrokiem TK z 9 marca 2016 r., sygn. K 47/15. To założenie jest sprzeczne z art. 190 ust. 3 w związku z art. 190 ust. 2 Konstytucji. 3. Zgodnie z art. 190 ust. 2 Konstytucji, orzeczenia Trybunału w sprawach wymienio-nych w art. 188 Konstytucji podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony. Jeżeli akt nie był ogłoszony, orzeczenie ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Z art. 190 ust. 3 zda-nie pierwsze Konstytucji wynika, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Zakładając, że ustawodawca konstytucyjny działał racjonalnie i używał w przepisach prawnych tych samych wyrażeń na określenie tych samych instytucji prawnych nie można różnicować znaczenia pojęć „ogłoszenie” występujących w ust. 2 i 3 art. 190 Konstytucji. Wynika z tego, że określone w art. 190 ust. 3 Konstytucji sformułowanie, iż orzeczenie TK wchodzi w życie z dniem ogłoszenia należy interpretować zgodnie z art. 190 ust. 2 Konstytucji. Oznacza to, że w art. 190 ust. 3 Konstytucji chodzi o ogłoszenie orzeczenia TK w tym organie urzędowym, w którym będący przedmiotem orzeczenia Trybunału akt normatywny był opublikowany. 4. W wypadku orzeczenia TK z 9 marca 2016 r., mogłoby ono wejść w życie po jego ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw. Od tego momentu wywoływałoby skutki derogacyjne w nim przewidziane, a tym samym doprowadziłoby do zmian w systemie prawa. Skoro jednak w momencie wydawania postanowienia o sygn. K 3/14, wyrok o sygn. K 47/15 nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, jego sentencja nie może określać trybu postępowania przed Trybunałem, gdyż orzeczenie to nie weszło w życie. Z tego względu, orzekając w niniejszej sprawie, Trybunał powinien stosować przepisy ustawy o TK, w brzmieniu wynikającym z tekstu jednolitego ogłoszonego 8 marca 2016 r. OTK ZU A/2016 K 3/14 poz. 36 4 oraz odpowiednie przepisy przejściowe ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2217; dalej: ustawa o zmianie ustawy o TK). 5. Z powyższych względów, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o TK w związku z art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, postanowienie wydane w niniejszej sprawie powinno zapaść w pełnym składzie. Zdanie odrębne sędziego TK Julii Przyłębskiej do postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. akt K 3/14 Na podstawie art. 99 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytu-cyjnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 293) zgłaszam zdanie odrębne do postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z 8 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt K 3/14. Zdanie odrębne uzasadniam następująco: 1. Skład orzekający w niniejszej sprawie jest niezgodny z przepisami ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 293; dalej: ustawa o TK), zmienionej ustawą z dnia 22 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o Trybunale Konstytu-cyjnym (Dz. U. poz. 2217; dalej: ustawa o zmianie ustawy o TK). 2. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 9 marca 2016 r. wydane w sprawie o sygn. K 47/15 nie weszło w życie, dlatego tryb postępowania przed Trybunałem nadal regu-luje ustawa o TK w kształcie określonym ustawą o zmianie ustawy o TK, która nie utraciła mocy obowiązującej. 3. Art. 190 ust. 3 in principio Konstytucji stanowi, że orzeczenie Trybunału Konstytu-cyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. 4. Art. 190 ust. 2 zdanie pierwsze Konstytucji stanowi, że ogłoszenie orzeczenia Try-bunału Konstytucyjnego następuje w organie urzędowym, w którym będący przedmiotem orzeczenia akt normatywny był ogłoszony. Dopiero na skutek opisanej w art. 190 ust. 2 Kon-stytucji publikacji, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie (vide: art. 190 ust. 3 in principio Konstytucji) i wywołuje skutki derogacyjne w nim przewidziane. 5. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o TK, w niniejszej spra-wie Trybunał powinien orzekać w pełnym składzie sędziów Trybunału (art. 2 ust. 1 zdanie drugie ustawy o zmianie ustawy o TK w związku z art. 44 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 3 ustawy o TK w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie ustawy o TK).