K 43/15

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 12 stycznia 2023 r. Pozycja 11 POSTANOWIENIE z dnia 20 grudnia 2022 r. Sygn. akt K 43/15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bogdan Święczkowski – przewodniczący Stanisław Piotrowicz – sprawozdawca Julia Przyłębska Bartłomiej Sochański Wojciech Sych, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 grudnia 2022 r., wniosku Rady Miej-skiej w Nowym Warpnie o zbadanie zgodności: 1) § 3 ust. 1 pkt 11 lit. b Instrukcji sporządzania sprawozdań budżetowych w za-kresie budżetów jednostek samorządu terytorialnego, stanowiącej załącznik nr 39 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 stycznia 2014 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz. U. poz. 119) z: a) art. 92 w związku z art. 167 ust. 3 oraz w związku z art. 2 Konstytucji, a także art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jedno-stek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2015 r. poz. 513) i art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, ze zm.), b) art. 165 ust. 1 w związku z art. 167 ust. 2 Konstytucji, 2) art. 36 ust. 10 w związku z art. 20, art. 21, art. 29 ustawy o dochodach jedno-stek samorządu terytorialnego z: zasadą państwa prawnego wywodzoną z art. 2 w związku z art. 167 ust. 2 i 3 oraz w związku z art. 165 ust. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. We wniosku z 22 czerwca 2015 r. Rada Miejska w Nowym Warpnie (dalej: Rada lub wnioskodawca) wystąpiła do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności: OTK ZU A/2023 K 43/15 poz. 11 2 1) § 3 ust. 1 pkt 11 lit. b Instrukcji sporządzania sprawozdań budżetowych w zakresie budżetów jednostek samorządu terytorialnego (dalej: Instrukcja), stanowiącej załącznik nr 39 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 stycznia 2014 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz. U. poz. 119; dalej: rozporządzenie z 2014 r.) z: a) art. 92 w związku z art. 167 ust. 3 oraz w związku z art. 2 Konstytucji, a także art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorial-nego (Dz. U. z 2015 r. poz. 513; obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 2267; dalej: u.d.j.s.t. lub usta-wa o dochodach) i art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, ze zm.; dalej: ustawa o finansach); b) art. 165 ust. 1 w związku z art. 167 ust. 2 Konstytucji; 2) art. 36 ust. 10 w związku z art. 20, art. 21 i art. 29 u.d.j.s.t. z zasadą państwa praw-nego wywodzoną z art. 2 w związku z art. 167 ust. 2 i 3 oraz w związku z art. 165 ust. 2 Kon-stytucji. Uzasadniając poszczególne zarzuty niekonstytucyjności, Rada wskazała, że: 1) § 3 ust. 1 pkt 11 lit. b Instrukcji narusza: a) art. 92 w związku z art. 167 ust. 3 oraz w związku z art. 2 Konstytucji przez to, że definiuje pojęcie skutków finansowych wynikających z zastosowania przewidzianych w przepisach prawa podatkowego ulg w spłacie zobowiązań podatkowych w sposób niezgod-ny z art. 32 ust. 3 u.d.j.s.t., a przez to wykracza poza granice upoważnienia ustawowego do wydania rozporządzenia zawartego w art. 41 ust. 2 ustawy o finansach; b) art. 165 ust. 1 w związku z art. 167 ust. 2 Konstytucji w zakresie, w jakim narusza prawa majątkowe gminy do dochodów ze źródeł określonych w art. 167 ust. 2 Konstytucji poprzez nieprawidłowe (pozaustawowe) powiększenie potencjału dochodów podatkowych gminy w oparciu o który wyznacza się gminy zobowiązane do dokonywania wpłat na część równoważącą subwencji ogólnej. 2) art. 36 ust. 10 w związku z art. 20, art. 21 i art. 29 u.d.j.s.t. narusza zasadę państwa prawnego wywodzoną z art. 2 w związku z art. 167 ust. 2 i 3 w związku z art. 165 ust. 2 Kon-stytucji, ponieważ znosi konstytucyjnie gwarantowane pojęcie subwencji należnej oraz prze-widuje pobranie wpłaty na część równoważącą subwencji ogólnej dla gmin w wysokości wyższej od należnej. 2. Prokurator Generalny w piśmie 14 lutego 2018 r. wniósł o stwierdzenie, że art. 36 ust. 10 w związku z art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 29 u.d.j.s.t. jest zgodny z zasadą ochrony zau-fania jednostek samorządu terytorialnego do państwa i stanowionego przez nie prawa, wyni-kającą z art. 2 Konstytucji, w związku z art. 167 ust. 2 i 3 w związku z art. 165 ust. 2 Konsty-tucji. W zakresie kontroli § 3 ust. 1 pkt 11 lit. b Instrukcji wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK lub ustawa o organizacji TK) w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074; dalej: ustawa wprowadzająca) wobec utraty przez za-kwestionowany przepis mocy obowiązującej przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny. W pozostałym zakresie Prokurator Generalny wniósł o umorzenie postępo-wania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK w związku z art. 9 ust. 1 ustawy wprowa-dzającej wobec niedopuszczalności wydania orzeczenia. 3. W piśmie z 31 stycznia 2019 r. Minister Finansów wniósł o umorzenie przedmio-towego postępowania wobec utraty przez zakwestionowany przepis mocy obowiązującej OTK ZU A/2023 K 43/15 poz. 11 3 przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny, w zakresie, w jakim przedmiotem kontroli są przepisy aktu normatywnego wydanego przez Ministra Finansów, tj. rozporządze-nia z 2014 r. W przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku wnosi o stwierdzenie, że § 3 ust. 1 pkt 11 lit. b Instrukcji jest zgodny z art. 92 ust. 1 w związku z art. 167 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji, oraz nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 w związku z art. 167 ust. 2 Kon-stytucji. W opinii Ministra Finansów rozporządzenie z 2014 r., wydane na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy o finansach, utraciło moc na podstawie § 23 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 9 stycznia 2018 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz. U. poz. 109, ze zm.; dalej: rozporządzenie z 2018 r.), wydanego również na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy o finansach. Wskutek utraty mocy obowiązującej rozporządzenia z 2014 r. moc obowiązującą utracił również § 3 ust. l pkt 11 lit. b Instrukcji. Rozporządzenie z 2018 r. we-szło w życie 13 stycznia 2018 r. Zgodnie z § 21 tego rozporządzenia jego przepisy mają zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań Rb-33 i Rb-50 za IV kwartały 2017 r., Rb-28 Programy za grudzień 2017 r. i za rok 2017 oraz sprawozdań sporządzanych za okresy spra-wozdawcze rozpoczynające się od l stycznia 2018 r. Jak stanowi zaś § 22 rozporządzenia z 2018 r. sprawozdania i korekty sprawozdań za okresy sprawozdawcze roku 2017, z wyjątkiem sprawozdań Rb-33 i Rb-50 za IV kwartały 2017 r., Rb-28 Programy za grudzień 2017 r. i za rok 2017, sporządza się i przekazuje zgodnie z dotychczasowymi przepisami, tj. przepisami rozporządzenia z 2014 r. Należy jednak zauważyć, że termin złożenia sprawozdań za rok 2017 przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie rozporządzenia z 2014 r. upłynął w 2018 r. Dodatkowo Minister podniósł, że dla postępowania wnioskodawcy brak jest miarodaj-nej normy intertemporalnej, która pozwalałaby stwierdzić, iż § 3 ust. l pkt 11 lit. b Instrukcji zachował moc obowiązującą. 4. W stanowisku z 15 kwietnia 2019 r. Marszałek Sejmu, w imieniu Sejmu, wniósł o stwierdzenie, że: art. 36 ust. 10 w związku z art. 20, art. 21 i art. 29 u.d.j.s.t. jest zgodny z zasadą ochrony zaufania jednostek samorządu terytorialnego do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji) w związku z art. 167 ust. 2 i 3 Konstytucji i z zasadą są-dowej ochrony samodzielności samorządu terytorialnego, wynikającą z art. 165 ust. 2 Konsty-tucji. W pozostałym zakresie Marszałek wniósł o umorzenie postępowania ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. Marszałek ograniczył się do merytorycznej oceny kwe-stionowanych regulacji ustawy o dochodach. W jego ocenie, ustosunkowanie się do zaskar-żonych przepisów rozporządzenia wydanych przez Ministra Finansów wykraczałoby poza jego uprawnienia procesowe. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643) została zastąpiona od 30 sierpnia 2015 r. ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybuna-le Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1064, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 2015 r.), która – mocą art. 134 – znajdowała, co do zasady, zastosowanie w sprawach wszczętych i niezakończonych. Ustawa o TK z 2015 r. została uchylona ustawą z dnia 22 lipca 2016 r. o Trybunale Konstytu-cyjnym (Dz. U. poz. 1157; dalej: ustawa o TK z 2016 r.), przewidującą – w art. 83 – bezpośred-nie działanie ustawy nowej. Ustawa o TK z 2016 r. została następnie uchylona na podstawie OTK ZU A/2023 K 43/15 poz. 11 4 art. 3 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. − Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074; dalej: przepisy wprowadzające). Zgodnie z art. 9 przepi-sów wprowadzających, do postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym wszczętych i nieza-kończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK lub ustawa o organizacji TK) mają być stosowane przepisy ustawy o organizacji TK, a czynności procesowe dokonane w tych postępowaniach pozostają w mocy. Wobec powyższego postępowanie w niniejszej sprawie kształtują przepisy ustawy o organizacji TK. 2. Dokonując analizy wniosku, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wniosek Rady Miejskiej w Nowym Warpnie (dalej: Rada lub wnioskodawca) spełnił wymogi konstytucyjne, ponieważ Rada dochowała warunku określonego w art. 191 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 Konstytucji, zgodnie z którym z wnioskiem o zbadanie zgodności ustawy z Konstytucją może wystąpić organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli kwestionowany akt normatywny dotyczy spraw objętych jego zakresem działania. Zaskarżony art. 36 ust. 10 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2015 r. poz. 513; obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 2267; dalej: ustawa o dochodach lub u.d.j.s.t.), regu-luje sytuację jednostek samorządu terytorialnego wszystkich szczebli, a zarzuty niezgodności z ustawą zasadniczą Rada podniosła wobec tego uregulowania w kontekście gmin, a więc wobec regulacji, która dotyczyła spraw objętych jej zakresem działania. Przeszkodę w mery-torycznym rozpoznaniu stanowi jednak utrata mocy obowiązującej zaskarżonych regulacji (art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK). Obliguje to Trybunał do umorzenia postępowania. Ponadto przeszkodę w odniesieniu do części przepisów prawnych stanowi również brak odpowiednie-go uzasadnienia wniosku. 3. Przedmiot kontroli określony w rozpatrywanym wniosku stanowią: 1) art. 36 ust. 10 w związku z art. 20, art. 21 i art. 29 u.d.j.s.t., 2) § 3 ust. 1 pkt 11 lit. b Instrukcji sporządzania sprawozdań budżetowych w zakresie budżetów jednostek samorządu terytorialnego (dalej: Instrukcja), stanowiącej załącznik nr 39 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 stycznia 2014 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz. U. poz. 119; dalej: rozporządzenie z 2014 r.). Kwestionowane regulacje miały następującą treść: – art. 36 ust. 10 u.d.j.s.t.: „W przypadku stwierdzenia, że jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część wyrównawczą, równoważącą lub regionalną subwencji ogólnej, w kwocie niższej od należnej lub dokonała wpłat określonych w art. 29, art. 30 i art. 70a, w kwocie wyższej od należnej – jednostce tej nie przysługuje zwiększenie odpowiedniej części subwencji ogólnej lub zmniej-szenie wpłat”. – § 3 ust. 1 pkt 11 lit. b Instrukcji (dotyczący sprawozdania Rb-27S): „Sprawozdanie jednostkowe z wykonania planu dochodów budżetowych z tytułu podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, pobieranych przez jednostki samorządu terytorialnego, sporządza się na podstawie danych księgowości podatkowej w sposób nastę-pujący”: (…) 11) w kolumnie «Skutki decyzji wydanych przez organ podatkowy na podsta-wie ustawy – Ordynacja podatkowa, obliczone za okres sprawozdawczy» w zakresie:” (…) b) rozłożenia na raty, odroczenia terminu płatności podatku, zwalniania z obowiązku pobrania bądź ograniczenia poboru - wykazuje się kwoty dotyczące skutków decyzji organów podat-kowych za okres sprawozdawczy. Skutki wykazane w tej kolumnie powinny wynikać z decy- OTK ZU A/2023 K 43/15 poz. 11 5 zji organu podatkowego, zarówno w zakresie bieżących, jak i zaległych należności. W przy-padku podjęcia przez organ podatkowy decyzji o odroczeniu terminu płatności lub rozłożeniu na raty zapłaty podatku bądź zaległości podatkowej, skutki finansowe wynikające z tych de-cyzji powinny być wykazywane za kolejne okresy sprawozdawcze w roku, w którym została wydana decyzja. Wykazane kwoty nie muszą wynikać z rejestrów przypisów i odpisów. W kolumnie «Skutki decyzji wydanych przez organ podatkowy na podstawie ustawy – Ordy-nacja podatkowa, obliczone za okres sprawozdawczy», wykazuje się również skutki ulg po-datkowych, umarzania, rozkładania na raty i odraczania terminów płatności należności z tytu-łu podatków i opłat stanowiących dochody gminy lub miasta na prawach powiatu, a także zwolnienia z obowiązku pobrania bądź ograniczenia poboru tych należności, udzielanych w trybie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526, z późn. zm.); w kolumnie tej nie wykazuje się skutków finansowych wynikających z ugody zawartej w bankowym postępowaniu ugo-dowym, a także będących wynikiem orzeczeń wydanych przez Samorządowe Kolegium Od-woławcze jako organu II instancji”. 4. W pierwszej kolejności Trybunał Konstytucyjny odniósł się do zaskarżonych przez wnioskodawcę przepisów ustawy o dochodach. 4.1. Badanie dopuszczalności merytorycznej kontroli wniosku jednostki samorządu tery-torialnego nie kończy się w fazie rozpoznania wstępnego. Trybunał Konstytucyjny na każdym etapie postępowania bada, czy nie zaistniała negatywna przesłanka procesowa wyłączająca do-puszczalność merytorycznej kontroli zgłoszonych zarzutów, skutkująca obligatoryjnym umo-rzeniem postępowania (por. np. postanowienia TK z: 26 lutego 2014 r., sygn. K 52/12, OTK ZU nr 2/A/2014, poz. 25; 11 października 2017 r., sygn. K 14/16, OTK ZU A/2017, poz. 69; 9 kwietnia 2019 r., sygn. K 17/17, OTK ZU A/2019, poz. 13). 4.2. Rada domagała się kontroli art. 36 ust. 10 u.d.j.s.t., który to przepis zmienił swą treść. Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorzą-du terytorialnego (Dz. U. poz. 1951; dalej: ustawa nowelizująca z 2019 r.) derogowała kwe-stionowany art. 36 ust. 10 u.d.j.s.t. w zaskarżonym brzmieniu. Na podstawie art. 1 pkt 1 lit. a ustawy nowelizującej z 2019 r., art. 36 ust. 10 otrzymał następujące brzmienie: „Jeżeli jednostka samorządu terytorialnego w roku budżetowym, z przyczyn od niej niezależnych, otrzymała część wyrównawczą, równoważącą lub regionalną subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej lub dokonała wpłat, o których mowa w art. 29, art. 30 i art. 70a, w kwocie wyższej od należnej – jednostce tej przysługuje prawo do wyrównania różnicy pomiędzy zaniżoną kwotą odpowiedniej części subwencji ogólnej a kwotą należną z tych tytułów lub zwrot zawyżonej kwoty dokonanych wpłat, o których mowa w art. 29, art. 30 i art. 70a”. Ponadto dodano również ust. 11 i 12 w następującym brzmieniu: „11. Przyznanie wy-równania różnicy pomiędzy zaniżoną kwotą odpowiedniej części subwencji ogólnej a kwotą należną z tych tytułów lub zwrotu zawyżonej kwoty dokonanych wpłat, o których mowa w art. 29, art. 30 i art. 70a, następuje w drodze decyzji ministra właściwego do spraw finan-sów publicznych. Wniosek o wyrównanie różnicy pomiędzy zaniżoną kwotą odpowiedniej części subwencji ogólnej a kwotą należną z tych tytułów lub zwrot zawyżonej kwoty dokona-nych wpłat, o których mowa w art. 29, art. 30 i art. 70a, jednostka samorządu terytorialnego może złożyć do końca roku następującego po roku budżetowym, w którym otrzymała zaniżo-ną kwotę subwencji ogólnej lub dokonała wpłat, o których mowa w art. 29, art. 30 i art. 70a, w kwocie wyższej od należnej. 12. Od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy zaniżoną kwotą OTK ZU A/2023 K 43/15 poz. 11 6 odpowiedniej części subwencji ogólnej a kwotą należną z tych tytułów lub od kwoty stano-wiącej różnicę pomiędzy zawyżoną kwotą wpłat, o których mowa w art. 29, art. 30 i art. 70a, a kwotą należną, jednostce samorządu terytorialnego przysługują odsetki ustalone jak dla za-ległości podatkowych, liczone od ostatniego dnia roku budżetowego, w którym jednostka otrzymała zaniżoną kwotę subwencji ogólnej lub dokonała wpłat, o których mowa w art. 29, art. 30 i art. 70a, w kwocie wyższej od należnej”. W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej z 2019 r. (druk sejmowy nr 3697/VIII kadencja) podkreślono, że niniejsza zmiana stanowi wykonanie obowiązku dostosowania sys-temu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 r. (sygn. K 18/17, OTK ZU A/2019, poz. 10). Ustawa nowelizująca z 2019 r. weszła w życie 29 października 2019 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 1, który wszedł w życie 1 stycznia 2020 r. Tak więc Rada w niniejszej sprawie domaga się kontroli konstytucyjności przepisu, który już nie obowiązuje. 4.3. Mając zatem na uwadze fakt, że zaskarżony przepis został derogowany rozważyć należy, czy nie zachodzi przesłanka umorzenia postępowania zawarta w art. 59 ust. l pkt 4 u.o.t.p.TK, zgodnie z treścią którego Trybunał Konstytucyjny umarza postępowanie, jeżeli akt normatywny w zakwestionowanym zakresie utracił moc obowiązującą przed wydaniem orze-czenia przez Trybunał. Na podstawie art. 59 ust. 3 u.o.t.p.TK Trybunał nie umarza postępo-wania z przyczyny, o której mowa w art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK, jeśli wydanie orzeczenia w postępowaniu zainicjowanym skargą konstytucyjną jest konieczne dla ochrony konstytu-cyjnych wolności i praw. Treścią art. 59 ust. 3 u.o.t.p.TK ograniczona została zatem możliwość orzekania o przepisach, które utraciły moc obowiązującą wyłącznie do sytuacji, gdy wydanie orzeczenia będzie konieczne dla ochrony konstytucyjnych wolności w postępowaniu zainicjo-wanym skargą konstytucyjną. Ustawodawca zrezygnował w ustawie o organizacji TK z szerokiej formuły możliwo-ści orzekania o aktach nieobowiązujących i ograniczył ten wyjątek do spraw inicjowanych skargami konstytucyjnymi. „Zawężenie to jest wyraźne i nie budzi wątpliwości interpretacyj-nych. Wyraża ono intencję ustawodawcy co do ochrony jednostek, które dochodzą swych praw w drodze skargi konstytucyjnej” (wyrok TK z 24 października 2017 r., sygn. K 1/17, OTK ZU A/2017, poz. 79). W świetle obecnych unormowań ustawy o organizacji TK postępowanie w zakresie kontroli aktu normatywnego (normy), który utracił moc obowiązującą przed wydaniem orze-czenia przez Trybunał, zainicjowane w inny sposób niż skargą konstytucyjną, podlega umo-rzeniu ze względu na utratę mocy obwiązującej zakwestionowanego przepisu. 4.4. Kwestionowany przepis nie może być stosowany do żadnej sytuacji faktycznej. Ustawa nowelizująca z 2019 r. zawierała art. 4, zgodnie z którym „Przepis art. 36 ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się po raz pierw-szy do części wyrównawczej, równoważącej i regionalnej subwencji ogólnej oraz wpłat, o których mowa w art. 29, art. 30 i art. 70a ustawy zmienianej w art. 1, wyliczonych na rok 2020”. W rozpatrywanej sprawie, przedstawiona wyżej regulacja intertemporalna zawarta w art. 4 ustawy nowelizującej z 2019 r. wygasła 31 grudnia 2021 r. 4.5. Ponadto, analiza wniosku prowadzi do konkluzji, że wnioskodawca nie sformu-łował – ani tym bardziej nie uzasadnił – żadnego zarzutu niekonstytucyjności wobec przepi-sów ustawy o dochodach przywołanych związkowo, tj. art. 20, art. 21 i art. 29 u.d.j.s.t. Zgod-nie z art. 47 ust. 2 pkt 4 u.o.t.p.TK uzasadnienie wniosku inicjującego postępowanie przed Trybunałem zawiera „wskazanie argumentów lub dowodów na poparcie zarzutu niekonstytu-cyjności”. Rada nie przedstawiła żadnego zarzutu naruszenia Konstytucji wobec: material-nych reguł dotyczących przyznawania gminom kwoty podstawowej i uzupełniającej (art. 20 OTK ZU A/2023 K 43/15 poz. 11 7 u.d.j.s.t.), zasady tworzenia kwoty przeznaczonej na część równoważącą subwencji ogólnej dla gmin (art. 21 u.d.j.s.t.) czy też materialnych reguł dotyczących obarczania gmin wpłatą wyrównawczą (art. 29 u.d.j.s.t.). W ocenie Trybunału, powołanie tych przepisów (art. 20, art. 21 i art. 29 u.d.j.s.t.) miało na celu wyłącznie wyodrębnienie skarżonego zakresu unor-mowania zawartego w przepisie podstawowym. Należało poza tym wskazać, że wnioskodawca nie kwestionuje materialnych zasad ustalania kwot odpowiednich części subwencji ogólnej czy też wpłaty wyrównawczej. Uzasadniając naruszenie zasady prawidłowej legislacji oraz zasady zaufania do pań-stwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji), wnioskodawca odwołał się do nich w dwóch kontekstach: w powiązaniu z art. 167 ust. 2 i 3 oraz w powiązaniu z art. 165 ust. 2 ustawy zasadniczej. W odniesieniu do zarzutu naruszenia zasady prawidłowej legislacji wnio-skodawca stwierdził, że należna, tj. wyliczona na podstawie przepisów ustawy o dochodach kwota części wyrównawczej i równoważącej subwencji ogólnej, do której prawo gwarantuje tym samorządom art. 167 ust. 2 i 3 Konstytucji, jest jednocześnie kwotą, której egzekwować nie można, jak i sytuacja, w której nienależna, bo zawyżona, w stosunku do tego, co wynika z art. 29 u.d.j.s.t., kwota wpłaty na część równoważącą subwencji ogólnej staje się z woli ustawodawcy kwotą należną. Rada nie wykazała nieprecyzyjności czy niejednoznaczności kwestionowanej regulacji, co jest niezbędne, jeśli się wysuwa zarzut w oparciu o zasadę po-prawnej legislacji. Jak słusznie w swoim stanowisku zauważył Prokurator Generalny, zarzut wnioskodawcy dotyczy w istocie braku zgodności pomiędzy normami zawartymi w jednym akcie, co oznacza, że zarzut ten pozostaje poza kognicją Trybunału Konstytucyjnego. Podkre-ślenia wymaga fakt, że pozbawienie mocy obowiązującej określonego przepisu z powodu jego nieprecyzyjności winno być traktowane jako środek ostateczny, stosowany dopiero wte-dy, gdy inne metody usuwania skutków niejasności treści przepisu okażą się niewystarczają-ce. Wnioskodawca wskazując na zarzut naruszenia zasady zaufania do państwa i stanowione-go przez nie prawa nie wyjaśnił na czym miałoby polegać ograniczenie planowania docho-dów na podstawie ustawy. Wnioskodawca nie wywiązał się z obowiązku odpowiedniego uzasadnienia podnoszo-nych zarzutów, ograniczając się do przedstawienia treści poszczególnych wzorców i ewentu-alnie związanych z nimi wypowiedzi sądu konstytucyjnego lub przytaczając jedynie ogólni-kową i niejasną argumentację. Wnioskodawca całkowicie zignorował treść art. 32 ust. 1 u.d.j.s.t., z którego wynika nakaz określenia ogólnych jednolitych zasady ustalania dochodów podatkowych gminy, służących obliczeniu wskaźników, na podstawie których ustalana jest wysokość części wyrównawczej subwencji ogólnej dla gmin, a także wysokość rocznych wpłat do budżetu państwa. Jednocześnie przepis ten stanowi nakaz uwzględniania dochodów wykazanych w sprawozdaniach jednostek samorządu terytorialnego, sporządzonych zgodnie z przepisami o finansach publicznych w zakresie sprawozdawczości budżetowej. Na tej pod-stawie wniosek okazuje się niejasny, gdyż wnioskodawca nie wyjaśnił, dlaczego jego zda-niem ustalenie zaniżonych kwot subwencji czy zawyżonej kwoty wyrównawczej miałoby być niekonstytucyjne także w sytuacji, gdy jest to następstwem niewywiązania się przez jednostkę samorządu terytorialnego z obowiązku przedstawienia poprawnego sprawozdania finansowe-go bądź nieskorygowania zawartych w nim błędów w wyznaczonym przez ustawę terminie. Tym samym wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów przemawiających za tym, że nieprawidłowe określenie rozważanych należności, które nastąpiło z przyczyn zależnych od gminy, narusza wskazane we wniosku zasady konstytucyjne. 5. W drugiej kolejności Trybunał Konstytucyjny odniósł się do zaskarżonego przez Radę przepisu rozporządzenia z 2014 r. OTK ZU A/2023 K 43/15 poz. 11 8 5.1. Wnioskodawca przedmiotem kontroli uczynił § 3 ust. 1 pkt 11 lit. b Instrukcji. Regulacja dotyczy sposobu sporządzania sprawozdania jednostkowego z wykonania planu dochodów budżetowych z tytułu podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżeto-wych, pobieranych przez jednostki samorządu terytorialnego. Rozporządzenie z 2014 r. zosta-ło uchylone 13 stycznia 2018 r. przez § 23 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 9 stycznia 2018 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz. U. poz. 109; dalej: rozporządzenie z 2018 r.). Wskutek utraty mocy obowiązującej rozporządzenia z 2014 r. moc obowiązującą utracił również przepis § 3 ust. 1 pkt 11 lit. b Instrukcji do tego rozporządzenia. 5.2. Trybunał stwierdza utratę mocy obowiązującej zaskarżonego przepisu. Kwestio-nowany przepis nie może być stosowany do żadnej sytuacji faktycznej. Rozporządzenie z 2018 r. zawierało przepisy przejściowe, tj.: § 21 („Przepisy rozpo-rządzenia mają zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań Rb-33 i Rb-50 za IV kwartały 2017 r., Rb-28 Programy za grudzień 2017 r. i za rok 2017 oraz sprawozdań sporządzanych za okresy sprawozdawcze rozpoczynające się od dnia 1 stycznia 2018 r.”) oraz § 22 („Spra-wozdania i korekty sprawozdań za okresy sprawozdawcze roku 2017, z wyjątkiem sprawoz-dań Rb-33 i Rb-50 za IV kwartały 2017 r., Rb-28 Programy za grudzień 2017 r. i za rok 2017, sporządza się i przekazuje się zgodnie z dotychczasowymi przepisami”). Analiza tych regulacji przejściowych w związku z poszczególnymi przepisami rozpo-rządzenia z 2014 r. normującymi terminy przekazywania sprawozdań i ich korekt prowadzi do wniosku, że rozporządzenie z 2014 r. zachowało częściowo moc obowiązującą w zakresie związanym z wykonaniem art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach pu-blicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, ze zm.). W związku z tym, że ostatnie okresy sprawoz-dawcze podlegające rozporządzeniu z 2014 r. przypadały w 2017 r., nie stanowi ono już pod-stawy składania nowych sprawozdań, jednak może być podstawą dokonywania korekt przy-najmniej niektórych z wcześniej złożonych sprawozdań. Na podstawie § 24 ust. 4 Instrukcji, korekty dotyczące składanych przez jednostki samorządu terytorialnego rocznych sprawozdań Rb-PDP oraz rocznych sprawozdań Rb-27S w zakresie danych objętych sprawozdaniem Rb- PDP, dokonuje się do 5 lat wstecz, licząc od końca roku budżetowego poprzedzającego rok stwierdzenia nieprawidłowości. W tym kontekście wymaga podkreślenia, że podniesione przez Radę zastrzeżenia co do konstytucyjności prawa dotyczyły wyłącznie sprawozdań, nie obejmując ich korekt. Zgodnie z art. 32 ust. 1 u.d.j.s.t., przy wyliczaniu wskaźników G i Gg, służących w szczególności ustaleniu kwoty podstawowej oraz wpłaty wyrównawczej, bierze się pod uwagę dochody wykazane w sprawozdaniach jednostek samorządu terytorialnego za rok po-przedzający rok bazowy, z uwzględnieniem korekt złożonych do właściwych regionalnych izb obrachunkowych w terminie do 30 czerwca roku bazowego. Mając przy tym na uwadze, że 2017 r. był ostatnim podlegającym regulacjom rozporządzenia z 2014 r., za relewantne w kontekście przywołanego przepisu ustawy o dochodach trzeba było uznać sprawozdania za 2017 r. oraz korekty tych sprawozdań, które gminy przekazały do 30 czerwca 2018 r. Można przy tym jedynie wspomnieć, że dane o dochodach w nich zawarte zostały uwzględnione przy opracowaniu i uchwaleniu ustawy budżetowej na rok 2019 z dnia 16 stycznia 2019 r. (Dz. U. poz. 198). Ustawa ta została ogłoszona 1 lutego 2019 r., co oznacza, że upłynął już także li-czony od tej daty 14-dniowy termin poinformowania jednostek samorządu terytorialnego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych o wynikających z ustawy budże-towej rocznych kwotach części subwencji ogólnej oraz rocznych wpłatach (art. 33 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t.). Z powyższych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.