K 51/16

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 17 czerwca 2020 r. Pozycja 22 POSTANOWIENIE z dnia 3 czerwca 2020 r. Sygn. akt K 51/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska – przewodniczący Leon Kieres Mariusz Muszyński Krystyna Pawłowicz Stanisław Piotrowicz Justyn Piskorski Piotr Pszczółkowski Bartłomiej Sochański Jakub Stelina Wojciech Sych – sprawozdawca Michał Warciński Rafał Wojciechowski Jarosław Wyrembak Andrzej Zielonacki, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 czerwca 2020 r., połączonych wnio-sków: 1) grupy posłów z 2 grudnia 2016 r. o zbadanie zgodności: a) art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 6 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. poz. 961) w zakre-sie, w jakim przewidują zakaz lokalizowania i budowania elektrowni wia-trowej w odległości mniejszej niż 10-krotność całkowitej wysokości tej elektrowni od budynku mieszkalnego albo budynku obejmującego funkcję mieszkaniową, od form ochrony przyrody oraz od leśnych kompleksów promocyjnych, z zasadą proporcjonalności wynikającą z art. 2 Konstytucji, art. 5, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1, 2 i 3, art. 20, art. 22 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji, b) art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 6 pkt 1, 2 i 3 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a w zakresie, w jakim przewidują, że zakaz lokalizowania i budowania elektrowni wiatrowej w odległości mniejszej niż 10-krotność całkowitej wysokości tej elektrowni od budynku mieszkalnego albo budyn-ku obejmującego funkcję mieszkaniową, od form ochrony przyrody oraz od leśnych kompleksów promocyjnych powinien być uwzględniony przez or-gany gminy przy sporządzaniu oraz uchwalaniu studium uwarunkowań i OTK ZU A/2020 K 51/16 poz. 22 2 kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy albo jego zmiany oraz przy sporządzaniu oraz uchwalaniu albo przyjmowaniu planu miejscowego albo jego zmiany, a nadto przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy, z zasadą proporcjonalności wynikającą z art. 2 Konstytucji, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 2, art. 165 ust. 1 i 2 oraz art. 166 ust. 1 Konstytucji, c) art. 15 ust. 7 pkt 2, art. 15 ust. 8 i 9 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a w zakresie, w jakim zakazują organom gminy uchwalania planów miejsco-wych przewidujących lokalizację nowej elektrowni wiatrowej na podstawie przepisów dotychczasowych w pewnym okresie od wejścia w życie tej ustawy, albo w sytuacji, gdy w dniu wejścia w życie tej ustawy podjęto już uchwałę o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu, z zasadą pro-porcjonalności wynikającą z art. 2 Konstytucji, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 2, art. 165 ust. 1 i 2 oraz art. 166 ust. 1 Konstytucji, d) art. 9 pkt 1 oraz art. 17 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a z zasadą przy-zwoitej legislacji wynikającą z art. 2 Konstytucji, art. 84 i art. 217 Konsty-tucji, e) art. 12 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a z art. 5, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1, 2 i 3, art. 20, art. 22 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji, f) art. 13 ust. 2 i 6 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a w zakresie, w jakim uzależnia nakazanie rozbiórki elektrowni wiatrowej na koszt inwestora od upływu terminu wydania przez właściwe organy stosownych decyzji, z wy-nikającymi z art. 2 Konstytucji zasadami zaufania obywateli do państwa i prawa, proporcjonalności oraz ochrony praw nabytych, g) art. 14 ust. 5, 6 i 7, art. 15 ust. 3, ust. 7 pkt 2, ust. 8 i 9 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a w zakresie, w jakim pozbawiają inwestora możliwości loka-lizacji i wybudowania elektrowni wiatrowej zgodnie z przepisami dotych-czasowymi, na podstawie wydanej na jego rzecz decyzji WZ lub obowiązu-jącego miejscowego planu lub w sytuacji, gdy w dniu wejścia w życie tej ustawy spełnione były przesłanki lokalizacji na danym terenie inwestycji w tym zakresie i toczyło się postępowanie w przedmiocie wydania decyzji WZ albo toczyła się procedura uchwalenia miejscowego planu obejmującego te-ren inwestycji, z wynikającymi z art. 2 Konstytucji zasadami zaufania do państwa i prawa oraz ochrony praw nabytych i interesów w toku, art. 5, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1, 2 i 3, art. 10 ust. 1 i 2, art. 20, art. 22 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji, 2) grupy posłów z 19 grudnia 2016 r. o zbadanie zgodności: a) ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a z art. 2, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji, b) art. 3 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a z art. 2, art. 20, art. 22 w związ-ku z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, c) art. 4, art. 5, art. 6 i art. 7 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a z art. 20, art. 22, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 74 ust. 4, art. 164 i art. 166 Konstytucji w zakresie, w jakim wywodzi się z tego artykułu zasadę pomocniczości wyrażoną w preambule Konstytucji, d) art. 12, art. 13 ust. 2 i 6, oraz art. 14 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a z art. 2, art. 20, art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 i w związku z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, e) art. 3 pkt 3 oraz art. 82 ust. 3 pkt 5b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, ze zm.) i kategorii XXIX tabeli, stanowiącej załącznik do tej ustawy, w zakresie zmian dokonywanych OTK ZU A/2020 K 51/16 poz. 22 3 przez art. 9 i art. 17 ustawy, powołanej w punkcie 1 lit. a z art. 2, art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji, postanawia: na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. W piśmie z 2 grudnia 2016 r. grupa posłów na Sejm VIII kadencji wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie, że: 1) art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 6 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwe-stycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. poz. 961; dalej: u.i.e.w. lub ustawa o in-westycjach) w zakresie, w jakim przewidują zakaz lokalizowania i budowania elektrowni wiatrowej w odległości mniejszej niż 10-krotność całkowitej wysokości tej elektrowni od budynku mieszkalnego albo budynku obejmującego funkcję mieszkaniową, od form ochrony przyrody oraz od leśnych kompleksów promocyjnych, są niezgodne z zasadą proporcjonalno-ści wynikającą z art. 2 Konstytucji, art. 5, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1, 2 i 3, art. 20, art. 22, art. 32 ust. 1 Konstytucji, 2) art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1, 2 i 3, art. 6 pkt 1, 2 i 3 u.i.e.w. w zakresie, w jakim przewidują, że zakaz lokalizowania i budowania elektrowni wiatrowej w odległości mniejszej niż 10-krotność całkowitej wysokości tej elektrowni od budynku mieszkalnego albo budynku obejmującego funkcję mieszkaniową, od form ochrony przyrody oraz od leśnych komplek-sów promocyjnych powinien być uwzględniony przez organy gminy przy sporządzaniu oraz uchwalaniu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy albo jego zmiany oraz przy sporządzaniu oraz uchwalaniu albo przyjmowaniu planu miej-scowego albo jego zmiany, a nadto przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy, są nie-zgodne z zasadą proporcjonalności wynikającą z art. 2 Konstytucji, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 2, art. 165 ust. 1 i 2 oraz art. 166 ust. 1 Konstytucji, 3) art. 15 ust. 7 pkt 2, art. 15 ust. 8 i 9 u.i.e.w. w zakresie, w jakim zakazuje organom gminy uchwalania planów miejscowych przewidujących lokalizację nowej elektrowni wia-trowej na podstawie przepisów dotychczasowych w pewnym okresie od wejścia w życie tej ustawy, albo w sytuacji, gdy w dniu wejścia w życie ustawy podjęto już uchwałę o przystą-pieniu do sporządzania miejscowego planu, jest niezgodny z zasadą proporcjonalności wyni-kającą z art. 2 Konstytucji, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 2, art. 165 ust. 1 i 2 oraz art. 166 ust. 1 Konstytucji, 4) art. 9 pkt 1 oraz art. 17 u.i.e.w. są niezgodne z zasadą przyzwoitej legislacji wynika-jącą z art. 2 Konstytucji, art. 84 i art. 217 Konstytucji, 5) art. 12 u.i.e.w. jest niezgodny z art. 5, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1, 2 i 3, art. 20, art. 22 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji, 6) art. 13 ust. 2 i 6 u.i.e.w. w zakresie, w jakim uzależnia nakazanie rozbiórki elek-trowni wiatrowej na koszt inwestora od upływu terminu na wydanie przez właściwe organy stosownych decyzji, jest niezgodny z wynikającymi z art. 2 Konstytucji zasadami zaufania obywateli do państwa i prawa, proporcjonalności oraz ochrony praw nabytych, OTK ZU A/2020 K 51/16 poz. 22 4 7) art. 14 ust. 5, 6 i 7, art. 15 ust. 3, ust. 7 pkt 2, ust. 8 i 9 u.i.e.w. w zakresie, w jakim pozbawiają inwestora możliwości lokalizacji i wybudowania elektrowni wiatrowej zgodnie z przepisami dotychczasowymi, na podstawie wydanej na jego rzecz decyzji WZ lub obowiązu-jącego miejscowego planu lub w sytuacji, gdy w dniu wejścia w życie tej ustawy spełnione były przesłanki lokalizacji na danym terenie inwestycji w tym zakresie i toczyło się postępo-wanie w przedmiocie wydania decyzji WZ albo toczyła się procedura uchwalenia miejscowe-go planu obejmującego teren inwestycji, są niezgodne z wynikającymi z art. 2 Konstytucji zasadami zaufania do państwa i prawa oraz ochrony praw nabytych i interesów w toku, art. 5, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1, 2 i 3, art. 10 ust. 1 i 2, art. 20, art. 22 oraz art. 32 ust. 1 Konstytu-cji. 2. W piśmie z 19 grudnia 2016 r. grupa posłów na Sejm VIII kadencji wniosła o stwierdzenie, że: 1) ustawa o inwestycjach jest niezgodna z art. 2, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji, 2) art. 3 u.i.e.w. jest niezgodny z art. 2, art. 20, art. 22 w związku z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, 3) art. 4, art. 5, art. 6 i art. 7 u.i.e.w. są niezgodne z art. 20, art. 22, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 74 ust. 4, art. 164 i art. 166 Konstytucji w zakresie, w jakim wywodzi się z tego artykułu zasadę pomocniczości wyrażoną w preambule Konstytucji, 4) art. 12, art. 13 ust. 2 i 6 oraz art. 14 u.i.e.w. są niezgodne z art. 2, art. 20, art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 i w związku z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, 5) art. 3 pkt 3 oraz art. 82 ust. 3 pkt 5b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budow-lane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.; dalej: u.p.b.) i kategoria XXIX tabeli, stanowiącej za-łącznik do tej ustawy, w zakresie zmian dokonywanych przez art. 9 i art. 17 u.i.e.w., są nie-zgodne z art. 2, art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji. 3. Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie z 13 stycznia 2017 r. poinformował, że nie zgłasza udziału w postępowaniu przed Trybunałem w tej sprawie. 4. Prokurator Generalny pismem z 20 lipca 2018 r. wniósł o stwierdzenie, że art. 3 u.i.e.w. nie jest niezgodny z art. 20 i art. 22 Konstytucji; art. 4 ust. 1 i 2 u.i.e.w. jest zgodny z art. 2, art. 5, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 20 i 22 Konstytucji; art. 14 ust. 5, 6 i 7 u.i.e.w. jest zgodny z wynikającymi z art. 2 Konstytucji zasadami ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, ochrony praw nabytych i ochrony interesów w toku, oraz nie jest niezgodny z art. 10 ust. 1 i 2, art. 20 i art. 22 Konstytucji. Prokurator Generalny podniósł również, że postępowanie w zakresie kontroli zgodno-ści art. 12, art. 13 ust. 2 i 6, art. 15 ust. 8 u.i.e.w., art. 3 pkt 3 u.p.b. i kategorii XXIX tabeli, stanowiącej załącznik do u.p.b., w brzmieniu obowiązującym od 16 lipca 2016 r. do 30 czerwca 2018 r., podlega umorzeniu z uwagi na utratę mocy obowiązującej powyższych przepisów. Ponadto Prokurator Generalny wniósł o umorzenie postępowania w pozostałym zakresie, z uwagi na niedopuszczalność wydania orzeczenia. 5. Marszałek Sejmu w piśmie z 15 kwietnia 2019 r. wniósł o stwierdzenie, że art. 3 u.i.e.w. nie jest niezgodny z art. 22, art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 Konstytucji; art. 4 ust. 1, art. 6 i art. 7 u.i.e.w. są zgodne z zasadą proporcjonalności wywodzoną z art. 2 Konstytucji, zasadą zrównoważonego rozwoju wywodzoną z art. 5 Konstytucji oraz z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji, a także nie są niezgodne z art. 20 oraz art. 22 Konstytu- OTK ZU A/2020 K 51/16 poz. 22 5 cji; art. 4 ust. 1, art. 6 oraz art. 15 ust. 8 i 9 u.i.e.w. są zgodne z zasadą proporcjonalności wy-wodzoną z art. 2 Konstytucji, a także z art. 16 ust. 2 i art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji; art. 14 ust. 5 i 6, art. 15 ust. 3, 8 i 9 u.i.e.w. są zgodne z zasadą ochrony zaufania obywatela do pań-stwa, zasadą ochrony praw nabytych i zasadą ochrony interesów w toku wywodzonymi z art. 2 Konstytucji, zasadą zrównoważonego rozwoju wywodzoną z art. 5 Konstytucji, art. 32 ust. 1 i art. 64 Konstytucji, a także nie są niezgodne z art. 20 i art. 22 Konstytucji; art. 14 ust. 5 i 6 u.i.e.w. jest zgodny z art. 10 Konstytucji. Marszałek Sejmu wniósł również o umorzenie po-stępowania w pozostałym zakresie, ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na wstępie wymaga przypomnienia, że 3 stycznia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyj-nym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074, ze zm.), u.o.t.p.TK stosuje się także w sprawach wszczętych i niezakoń-czonych przed dniem jej wejścia w życie, co dotyczy niniejszej sprawy, zainicjowanej wnio-skami z 2 grudnia i 19 grudnia 2016 r. Wszczęcie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym następuje na podstawie wniosku, pytania prawnego albo skargi konstytucyjnej uprawnionego podmiotu (art. 56 ust. 1 u.o.t.p.TK). Podmioty te zostały wymienione w art. 191, art. 192, art. 193 oraz art. 79 Konsty-tucji. W niniejszej sprawie wnioskodawcami są dwie grupy posłów na Sejm VIII kadencji (art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji). Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 listopada 2019 r. (M. P. poz. 1056), pierwsze posiedzenie wybranego 13 października 2019 r. Sejmu Rzeczypospo-litej Polskiej IX kadencji zwołane zostało na 12 listopada 2019 r. i rzeczywiście w tym dniu się odbyło. Skoro, zgodnie z art. 98 ust. 1 Konstytucji, kadencja Sejmu rozpoczyna się w dniu pierwszego posiedzenia Sejmu i trwa do dnia poprzedzającego dzień zebrania się Sejmu na-stępnej kadencji, to 11 listopada 2019 r. zakończyła się VIII kadencja Sejmu. Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p.TK obligatoryjną przesłanką umorzenia toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania wszczętego na podstawie wniosku gru-py posłów jest zakończenie kadencji Sejmu. W związku z zaistnieniem ustawowej okoliczno-ści, postępowanie w niniejszej sprawie należało umorzyć. Z tych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.