P 16/19

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2024-10-15

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pytanie prawne sądu pozostaje aktualne i czy od odpowiedzi na nie zależy rozstrzygnięcie konkretnej sprawy toczącej się przed sądem, gdy sprawa ta została już prawomocnie rozstrzygnięta?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie, stwierdzając, że pytanie prawne przestało spełniać przesłankę funkcjonalną z art. 193 Konstytucji RP. Przesłanka ta wymaga, aby od odpowiedzi na pytanie prawne zależało rozstrzygnięcie konkretnej sprawy toczącej się przed sądem. W niniejszej sprawie sprawa, w związku z którą zadano pytanie, została prawomocnie rozstrzygnięta przez sądy powszechne (wyrok Sądu Okręgowego i oddalenie apelacji przez Sąd Apelacyjny), co uniemożliwia dalsze prowadzenie postępowania przed Trybunałem.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Warszawie zadał pytanie prawne dotyczące zgodności przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (w brzmieniu z 2016 r.) z Konstytucją RP, w kontekście obniżenia wysokości renty rodzinnej po funkcjonariuszu służącym w organach bezpieczeństwa PRL. Sprawa dotyczyła odwołania żony zmarłego funkcjonariusza, której rentę obniżono na podstawie nowych przepisów. Sąd Okręgowy wstrzymał postępowanie w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie Trybunału.
Rozstrzygnięcie
umorzyć postępowanie

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 23 października 2024 r. Pozycja 87 POSTANOWIENIE z dnia 15 października 2024 r. Sygn. akt P 16/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska – przewodniczący Jakub Stelina Wojciech Sych − sprawozdawca Michał Warciński Andrzej Zielonacki, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 października 2024 r., pytania prawnego Sądu Okręgowego w Warszawie, czy: 1) „art. 24a w związku z art. 13b i art. 15c ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopa-trzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa We-wnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Gra-nicznej, Biur[a] Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Wię-ziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity z dnia 6 maja 2016 r. Dz. U. z 2016 r. poz. 708 ze zm.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 ustawy z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Poli-cji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 2270) są zgodne z art. 2, art. 32 ust. 1 i ust. 2, art. 67 ust 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP – w zakresie w jakim na nowo kształtują wysokość renty rodzinnej osób uprawnionych do tego świadczenia, pomimo znacznego upływu czasu od zakończenia służby na rzecz totalitarnego pań-stwa przez członka ich rodziny i w zakresie w jakim przerzucają na upraw-nionych do tego świadczenia obowiązek udowodnienia, że zmarły funkcjona-riusz, po którym ustalono ich prawo do renty rodzinnej podjął współpracę i czynnie wspierał osoby i organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego”, 2) „art. 24a oraz art. 13 ust. 1 [pkt] 1c w związku z art. 13b ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpie-czeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorup-cyjnego, Straży Granicznej, Biur[a] Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity z dnia 6 maja OTK ZU A/2024 P 16/19 poz. 87 2 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 708 ze zm.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 ustawy z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojsko-wego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochro-ny Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 2270) – jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i ust. 2, art. 67 ust 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP – chociaż różnicuje wyso-kość renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu Policji poprzez wprowa-dzenie w art. 24a ust. 2 regulacji ustawowej ograniczającej wysokość tej renty z pominięciem wypracowanej wysługi emerytalnej a w szczególności wyni-kającej ze służby członka rodziny uprawnionego do renty po dniu 31 lipca 1990 r. i z pominięciem zwiększenia wysokości emerytury w związku z inwa-lidztwem pozostającym w związku ze służbą, co powoduje nierówne trakto-wanie uprawnionych do renty rodzinnej w stosunku do tych, którzy pobierają świadczenie po funkcjonariuszach, którzy rozpoczęli służbę po raz pierwszy po 31 lipca 1990 r.”, p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. Sąd Okręgowy w Warszawie Sekcja XIII Wydziału Ubezpieczeń Społecznych Sek-cja ds. odwołań od decyzji zmniejszających wysokość emerytur i rent byłym funkcjonariu-szom pełniącym służbę na rzecz totalitarnego państwa (dalej: Sąd Okręgowy w Warszawie lub pytający sąd) w postanowieniu z 27 maja 2019 r. przedstawił pytanie prawne, czy: 1) art. 24a w związku z art. 13b i art. 15c ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrze-niu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Po-żarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 708, ze zm.; dalej: ustawa o zaopatrzeniu, u.z.e.f.), w brzmieniu nadanym przez art. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariu-szy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywia-du Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Stra-ży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. poz. 2270; dalej: ustawa nowelizująca z 2016 r.), w zakresie, w jakim na nowo kształtuje wysokość renty rodzinnej uprawnionych pomimo znacznego upływu czasu od zakończenia służby na rzecz totalitarnego państwa przez członka ich rodziny oraz w zakre-sie, w jakim przerzuca na uprawnionych obowiązek udowodnienia, że zmarły funkcjonariusz, po którym ustalono im prawo do renty rodzinnej, podjął współpracę i czynnie wspierał osoby i organizacje działające na rzecz niepodległości państwa polskiego, jest zgodny z art. 2, art. 32 i art. 67 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, OTK ZU A/2024 P 16/19 poz. 87 3 2) art. 24a i art. 13 ust. 1 pkt 1c w związku z art. 13b u.z.e.f., w brzmieniu nadanym przez art. 1 ustawy nowelizującej z 2016 r., w zakresie, w jakim różnicują „wysokość renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu Policji poprzez wprowadzenie w art. 24a ust. 2 regula-cji ustawowej ograniczającej wysokość tej renty z pominięciem wypracowanej wysługi eme-rytalnej a w szczególności wynikającej ze służby członka rodziny uprawnionego do renty po dniu 31 lipca 1990 r. i z pominięciem zwiększenia wysokości emerytury w związku z inwa-lidztwem pozostającym w związku ze służbą, co powoduje nierówne traktowanie uprawnio-nych do renty rodzinnej w stosunku do tych, którzy pobierają świadczenie po funkcjonariu-szach, którzy rozpoczęli służbę po raz pierwszy po 31 lipca 1990 r.”, są zgodne z art. 2, art. 32 oraz art. 67 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Pytanie prawne zostało zadane w toku rozpoznawania przez Sąd Okręgowy w War-szawie odwołania żony zmarłego funkcjonariusza Policji, której Dyrektor Zakładu Emerytal-no-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie, decyzją z 8 sierpnia 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości policyjnej renty rodzinnej, obniżył to świadczenie, działa-jąc na podstawie przepisów ustawy o zaopatrzeniu w brzmieniu ustalonym przez ustawę no-welizującą z 2016 r. Pytający sąd stwierdził, że na podstawie art. 1 ustawy nowelizującej z 2016 r. ustawo-dawca wprowadził do porządku prawnego kolejną regulację dotyczącą obniżenia emerytur i rent inwalidzkich, ale także ingerującą w wysokość rent rodzinnych po osobach, które pełniły służbę na rzecz totalitarnego państwa, która to grupa została wyróżniona spośród wszystkich uprawnionych do świadczeń emerytalno-rentowych w art. 13b u.z.e.f. Wcześniejsze przepisy nowelizujące, zawarte w ustawie z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o zapatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorup-cyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 24, poz. 145; dalej: ustawa nowelizująca z 2009 r.), które obniżały wysokość policyjnych emerytur i rent inwalidzkich funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa PRL, nie ingerowały w wysokość rent rodzinnych po tych funkcjonariuszach, przy czym wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury za każdy rok służby w orga-nach bezpieczeństwa państwa do 31 lipca 1990 r. obniżono z 2,6% do 0,7%. Ustawa noweli-zująca z 2016 r. przyjęła natomiast, że w wypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totali-tarnego państwa i która pozostawała w służbie przed 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: 0% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa oraz 2,6% podsta-wy wymiaru za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4 u.z.e.f. Co więcej, emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3 u.z.e.f., jeżeli oko-liczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz to-talitarnego państwa, o której mowa w art. 13b u.z.e.f. Ustawodawca nadto wprowadził ogra-niczenie, zgodnie z którym wysokość emerytury ustalonej na podstawie art. 15c ust. 1 i 2 u.z.e.f. nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłacanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłaszanej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ta regulacja powoduje, że przy ustalaniu wyso-kości emerytury funkcjonariusza faktycznie pominięte zostają okresy zatrudnienia poza służ-bą mundurową oraz inne, wymienione w art. 14 u.z.e.f., które dotychczas doliczało się do wysługi emerytalnej i które podwyższały emeryturę o 1,3% podstawy jej wymiaru. Ustawo-dawca, na mocy ustawy nowelizującej z 2016 r., uchylił także zasadę wynikającą z dotych-czasowego art. 15b ust. 2 u.z.e.f., że w wypadku osoby, która pełniła służbę w organach bez-pieczeństwa państwa i która pozostawała w służbie przed 2 stycznia 1999 r., odpowiednio OTK ZU A/2024 P 16/19 poz. 87 4 stosuje się art. 15 ust. 4 u.z.e.f., stanowiący, że emeryturę podwyższa się o 15% podstawy wymiaru emerytowi, którego inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Ustawa nowelizująca z 2016 r. wprowadziła również pewne wyjątki od zasady obni-żania świadczeń, pomimo służby na rzecz totalitarnego państwa. W szczególności sankcja nie obejmuje funkcjonariusza lub członka jego rodziny, który udowodni, że przed 1990 r. bez wiedzy przełożonych funkcjonariusz podjął współpracę i czynnie wspierał osoby lub organi-zacje działające na rzecz niepodległości państwa polskiego. Stosownie do art. 24a u.z.e.f. w wypadku renty rodzinnej po osobie, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b u.z.e.f. i która pozostawała w służbie przed 2 stycznia 1999 r., renta rodzinna przysługuje na zasadach określonych w art. 24 u.z.e.f., z zastrzeżeniem, że wysokość renty rodzinnej ustala się na podstawie świad-czenia, które przysługiwało lub przysługiwałoby zmarłemu funkcjonariuszowi z uwzględnie-niem art. 15c lub art. 22a u.z.e.f. Jednocześnie wysokość renty rodzinnej nie może być wyż-sza niż miesięczna kwota przeciętnej renty rodzinnej wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubez-pieczeń Społecznych. Z art. 24 u.z.e.f. wynika natomiast, że renta rodzinna przysługuje na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270, ze zm.; dalej: u.e.r.). Art. 73 ust. 1 u.e.r. stanowi, że renta rodzinna wynosi dla jednej osoby uprawnionej 85% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu. Bezsporne w kontekście art. 24 u.z.e.f. jest to, że wysokość renty rodzinnej powinna być pochodną wysokości emerytury lub renty, która przysługiwałaby funkcjonariuszowi. W następstwie wprowadzonej regulacji wszystkie osoby, które miały chociażby epizod w służbie na rzecz totalitarnego państwa, zostają do-tknięte obniżeniem świadczeń emerytalno-rentowych, a członkowie ich rodzin – obniżeniem świadczeń rodzinnych zarówno tych wypracowanych przed 1990 r., jak i tych wypracowa-nych później. Uzasadniając zarzut niezgodności przedstawionych regulacji z art. 2 Konstytucji, pytający sąd wskazał, że po ponad sześciu latach od wprowadzenia ustawy nowelizującej z 2009 r. obniżającej wysokość emerytur i rent funkcjonariuszy, którzy służyli w organach bezpieczeństwa państwa, ustawodawca dokonał ingerencji w wysokość rent rodzinnych po funkcjonariuszach, którzy służyli na rzecz totalitarnego państwa, a uczynił to po 26 latach od transformacji ustrojowej. Taka ingerencja w prawo do renty rodzinnej z uwagi na wskazany upływ czasu budzi poważne wątpliwości co do zgodności z art. 2 Konstytucji, polega bowiem na arbitralnym obniżeniu świadczenia, co narusza zasadę ochrony praw nabytych, zasadę sprawiedliwości społecznej, zasadę zaufania obywatela do państwa i tworzonego przez nie prawa oraz zasadę niedziałania prawa wstecz. Nie jest akceptowalna, zdaniem pytającego sądu, sytuacja, w której każda kolejna władza miałaby odmiennie oceniać „przywileje” eme-rytalno-rentowe rozważanej grupy zawodowej. Uzasadniając z kolei zarzut niezgodności zakwestionowanych regulacji z art. 32 ust. 1 Konstytucji, pytający sąd zauważył, że okres służby męża odwołującej się, przypadający po 31 lipca 1990 r., nie znalazł odzwierciedlenia w wysokości należnego jej świadczenia, gdyż faktycznie nie został policzony wskaźnikiem 2,6% za każdy rok służby, jak ustawodawca czyni to w stosunku do tych funkcjonariuszy, którzy zostali przyjęci do służby po 1 lipca 1990 r. W konsekwencji zróżnicowaniu podlega sytuacja prawna odwołującej się nie tylko w odniesieniu do negatywnie ocenionego przez ustawodawcę okresu służby jej męża na rzecz totalitarnego państwa, lecz także w odniesieniu do zasad nabywania uprawnień związanych z tą służbą po 1990 r. Takie zróżnicowanie nie ma jednak racjonalnych podstaw. Odwołująca się mogła oczekiwać, że raz ustalone prawo do zabezpieczenia społecznego, wynikające ze służby jej męża na rzecz wolnej Polski, pozostanie na poziomie co najmniej dotychczaso-wym. OTK ZU A/2024 P 16/19 poz. 87 5 Naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji pytający sąd dopatruje się w tym, że o ile ustawa nowelizująca z 2009 r. obniżyła przywileje przysługujące funkcjonariuszom organów bezpie-czeństwa państwa, zmniejszając wysokość ich emerytur i rent inwalidzkich proporcjonalnie za lata służby w tych organach do wskaźnika 0,7%, występującego w powszechnym systemie emerytalnym, a jednocześnie jednakowo dla wszystkich potraktowała okres służby po 1990 r., mieszcząc się tym samym w dopuszczalnej konstytucyjnie ingerencji w prawa nabyte, o tyle ustawa nowelizująca z 2016 r. określiła podstawę wymiaru emerytury za okres przed 31 lipca 1990 r. na poziomie zerowym, tak jakby funkcjonariusze w ogóle nie wypracowali prawa do świadczeń w tym okresie, a zarazem wprowadziła reguły ustalania wysokości świadczenia, które faktycznie pomijają okres służby przypadający po wskazanej dacie. Jednocześnie pytający sąd zarzucił regulacjom ustawy o zaopatrzeniu w wersji ustalo-nej przez ustawę nowelizującą z 2016 r. niezgodność z art. 67 ust. 1 Konstytucji. Przepisy Konstytucji pozostawiają wprawdzie ustawodawcy kwestię ustalenia należnego świadczenia, jednak odwołująca się miała prawo oczekiwać, że zostanie ono określone z uwzględnieniem reguł preferencyjnych w stosunku do powszechnego systemu zabezpieczenia społecznego, ponieważ jej mąż służył w szczególnych warunkach. Zdaniem pytającego sądu, te szczególne warunki oraz ponad 20-letni okres służby w wolnej Polsce stanowią wystarczająco mocne uzasadnienie, by wysokość renty rodzinnej odwołującej się pozostała wyższa niż średnia renta rodzinna wypłacana w ramach powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych. Trafny wy-daje się zatem zarzut, że obniżenie renty rodzinnej stanowi nieproporcjonalne i nieuzasadnio-ne naruszenie prawa do zabezpieczenia społecznego. Tak drastyczne obniżenie wysokości świadczenia nie znajduje przy tym usprawiedliwienia w ochronie wartości, które mogą uza-sadniać ograniczenie praw i wolności jednostki. Ustawa nowelizująca z 2016 r. doprowadziła do całkowitego odebrania prawa do zabezpieczenia emerytalnego mężowi odwołującej się za okres służby do 1990 r. oraz istotnego obniżenia przysługującej odwołującej się renty rodzin-nej po mężu, chociaż prawo do emerytury wypracował on w znacznym zakresie już w okresie późniejszym. 2. Do dnia rozpoznania niniejszego pytania prawnego ani Sejm, ani Prokurator Gene-ralny nie zajęli stanowiska w sprawie. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 193 Konstytucji, każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konsty-tucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowa-nymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne za-leży rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. W dotychczasowym orzecznictwie Trybunał wielokrotnie wyjaśniał, że dopuszczalność zadania pytania prawnego jest uwarun-kowana trzema przesłankami: 1) podmiotową – wedle której może to uczynić jedynie sąd jako państwowy organ władzy sądowniczej, oddzielony i niezależny od legislatywy i egzeku-tywy, 2) przedmiotową – w myśl której przedmiotem pytania prawnego może być wyłącznie zarzut niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzyna-rodowymi lub ustawą oraz 3) funkcjonalną, która ogranicza możliwość wystąpienia z pyta-niem prawnym tylko do sytuacji, gdy od odpowiedzi na nie zależy rozstrzygnięcie konkretnej sprawy toczącej się przed sądem. W wypadku pytania prawnego Sądu Okręgowego w Warszawie Sekcja XIII Wydziału Ubezpieczeń Społecznych Sekcja ds. odwołań od decyzji zmniejszających wysokość emery-tur i rent byłym funkcjonariuszom pełniącym służbę na rzecz totalitarnego państwa (dalej: OTK ZU A/2024 P 16/19 poz. 87 6 Sąd Okręgowy w Warszawie lub pytający sąd) spełniona została przesłanka podmiotowa i przedmiotowa. Rozpoznawane pytanie prawne przestało jednak spełniać przesłankę funk-cjonalną, ponieważ aktualnie od odpowiedzi na to pytanie nie zależy już rozstrzygnięcie kon-kretnej sprawy toczącej się przed pytającym sądem, co uzasadniało umorzenie niniejszego postępowania w całości. 2. Trybunał Konstytucyjny zauważył, że zgodnie z obowiązującymi przepisami proce-dury cywilnej Sąd Okręgowy w Warszawie w związku z zadaniem pytania prawnego Trybu-nałowi zawiesił postępowanie w toczącej się przed nim sprawie. Wobec złożenia przez odwo-łującą wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, postanowieniem z 7 stycznia 2021 r. (sygn. akt […]) pytający sąd oddalił ten wniosek. Wskutek zażalenia odwołującej, postano-wienie to zostało jednak uchylone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 30 kwietnia 2021 r. (sygn. akt […]). W konsekwencji Sąd Okręgowy w Warszawie podjął postę-powanie, a 13 października 2022 r. wydał wyrok (sygn. akt […]), w którym przywrócił odwo-łującej rentę rodzinną w wysokości określonej przed 1 października 2017 r. Organ rentowy wniósł wprawdzie apelację od tego wyroku, jednak Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z 1 września 2023 r. (sygn. akt […]) ją oddalił. Tym samym sprawa, w związku z którą zada-no pytanie prawne, została prawomocnie rozstrzygnięta, a samo pytanie prawne przestało spełniać wymagania określone w art. 193 Konstytucji. 3. Trybunał Konstytucyjny uznał przy tym za celowe i zasadne wyjaśnienie powodu, z którego nie doszło do merytorycznego rozpoznania pytania prawnego w okresie wcześniej-szym, tj. przed wydaniem wyroku w sprawie, w związku z którą pytanie to zadano. Należało mianowicie zauważyć, że zakwestionowane przez pytający sąd regulacje ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkow-skiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2024 r. poz. 1121), w brzmieniu nadanym przez art. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funk-cjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorup-cyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. poz. 2270), są w podstawowym zakresie identyczne z przedmiotem kontroli w sprawie o sygn. P 4/18, rozpoznawanej przez Trybunał Konstytucyj-ny w pełnym składzie. Zasadne było zatem, przez wzgląd na meritum zagadnienia, wstrzyma-nie się z rozpatrzeniem pytania prawnego, które zainicjowało postępowanie w sprawie niniej-szej, do czasu wydania przez Trybunał w pełnym składzie rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. P 4/18. Jakkolwiek rozstrzygnięcie to do tej pory jeszcze nie zapadło, dalsze nań oczekiwanie stało się zbędne ze względu na wydanie przez pytający sąd wyroku; tenże bowiem fakt proce-sowy pociągnął za sobą konieczność umorzenia postępowania z opisanej powyżej przyczyny formalnej.

Powołane przepisy

art. 2 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 Konstytucji RPart. 32 ust. 2 Konstytucji RPart. 67 ust. 1 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło