P 2/23

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-01-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Trybunał Konstytucyjny powinien rozpoznać pytanie prawne wycofane przez sąd pytający przed rozpoczęciem rozprawy?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny wycofał pytanie prawne przed rozpoczęciem rozprawy. Cofnięcie pytania prawnego przez sąd pytający jest podstawą do umorzenia postępowania przed TK.
Stan faktyczny
Naczelny Sąd Administracyjny wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności art. 22 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków oraz powiązanych przepisów rozporządzenia z Konstytucją RP oraz Protokołem nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka. Rzecznik Praw Obywatelskich, Minister Kultury i Prokurator Generalny złożyli pisma w sprawie. Przed rozpoczęciem rozprawy NSA wycofał pytanie prawne.
Rozstrzygnięcie
umorzyć postępowanie

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 14 stycznia 2025 r. Pozycja 5 POSTANOWIENIE z dnia 8 stycznia 2025 r. Sygn. akt P 2/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bartłomiej Sochański – przewodniczący Krystyna Pawłowicz – sprawozdawca Stanisław Piotrowicz Justyn Piskorski Rafał Wojciechowski, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 stycznia 2025 r., pytania prawnego Na-czelnego Sądu Administracyjnego, „[c]zy art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2017 r. poz. 2187 ze zm.) w związku z § 14 i § 15 Roz-porządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywie-zionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. Nr 113, poz. 661) w wersji ww. przepisów rozporządzenia obowiązującej do dnia 19 października 2019 r. w za-kresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości poprzez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w wojewódzkiej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed do-konaniem takiego ograniczenia, jest zgodny z art. 64 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podsta-wowych wolności z dnia 20 marca 1952 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175 ze zm.)”, p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. W postanowieniu z 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 3843/19, Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: pytający sąd) wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem OTK ZU A/2025 P 2/23 poz. 5 2 prawnym, „[c]zy art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2017 r. poz. 2187 ze zm.; dalej: ustawa o zabytkach) w związku z § 14 i § 15 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. Nr 113 poz. 661; dalej: rozporządzenie) w wersji ww. przepisów rozporządzenia obowiązującej do dnia 19 października 2019 r. w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości poprzez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w wojewódzkiej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia, jest zgodny z art. 64 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i pod-stawowych wolności z dnia 20 marca 1952 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 36 poz. 175 ze zm.; dalej: Protokół nr 1)”. 2. W piśmie z 21 marca 2023 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o stwierdzenie, że art. 22 ust. 2 ustawy o zabytkach w związku z § 14 i § 15 rozporządzenia w brzmieniu ww. przepisów rozporządzenia obowiązującym do dnia 19 października 2019 r. w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w wojewódzkiej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz z art. 1 Protokołu nr 1. 3. W piśmie z 23 marca 2023 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o stwierdzenie, że art. 22 ust. 2 ustawy o zabytkach w związku z § 14 i § 15 rozporządzenia w brzmieniu ww. przepisów rozporządzenia obowiązującym do 19 października 2019 r. jest zgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz z art. 1 Protokołu nr 1. 4. W piśmie z 18 lipca 2023 r. Prokurator Generalny wniósł o stwierdzenie, że art. 22 ust. 2 ustawy o zabytkach w związku z § 14 i § 15 rozporządzenia w brzmieniu ww. prze-pisów rozporządzenia obowiązującym do 19 października 2019 r. w zakresie, w jakim ogra-nicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w wojewódzkiej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielowi gwa-rancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz o umorzenie postępowania w pozostałym zakresie. II Trybunał Konstytucyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 56 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) do rozpoczęcia rozprawy sąd, który przedstawił Trybunałowi pytanie prawne, może je wycofać. Sąd pytający w postanowieniu z 25 marca 2024 r. cofnął pytanie prawne. W myśl art. 59 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK cofnięcie pytania prawnego powoduje koniecz-ność umorzenia postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło