SK 11/23

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 29 lutego 2024 r. Pozycja 21 POSTANOWIENIE z dnia 30 stycznia 2024 r. Sygn. akt SK 11/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bogdan Święczkowski – przewodniczący Krystyna Pawłowicz Stanisław Piotrowicz Piotr Pszczółkowski – sprawozdawca Bartłomiej Sochański, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 stycznia 2024 r., skargi konstytucyjnej A.K. o zbadanie zgodności: 1) art. 15zzs1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwią-zaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzy-sowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, ze zm.) w zakresie, w jakim „nie uzależ-nia możliwości procedowania na posiedzeniu niejawnym od braku sprzeciwu strony”, z art. 45, art. 78, art. 176 ust. 1, art. 2, art. 21 i art. 64 ust. 3 Konsty-tucji, 2) art. 387 § 21 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cy-wilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) w zakresie, w jakim „sąd odwoław-czy w uzasadnieniu wyroku może ograniczyć się do stwierdzenia, że sąd dru-giej instancji przyjął za własne ustalenia i oceny sądu pierwszej instancji”, z art. 45, art. 78, art. 176 ust. 1, art. 2, art. 21 i art. 64 ust. 3 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Proto-kołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.), postanawia: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. OTK ZU A/2024 SK 11/23 poz. 21 2 UZASADNIENIE I 1. W skardze konstytucyjnej z 12 września 2022 r., uzupełnionej następnie pismem procesowym z 28 grudnia 2022 r., A.K. (dalej: skarżąca) wniosła o orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny, że: 1) art. 15zzs1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach zwią-zanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób za-kaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 1327, ze zm.; dalej: ustawa marcowa) w zakresie, w jakim „nie uzależnia możliwości procedowania na posiedzeniu niejawnym od braku sprzeciwu strony”, jest niezgodny z art. 45, art. 78, art. 176 ust. 1, art. 2, art. 21 i art. 64 ust. 3 Konstytucji, 2) art. 387 § 21 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 1550, ze zm.; dalej: k.p.c.) w zakresie, w jakim „sąd odwoławczy w uzasadnieniu wyroku może ograniczyć się do stwierdzenia, że sąd drugiej instancji przyjął za własne ustalenia i oceny sądu pierwszej instancji”, jest nie-zgodny z art. 45, art. 78, art. 176 ust. 1, art. 2, art. 21 i art. 64 ust. 3 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupeł-nionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.; dalej: Konwencja). 1.1. Skarga konstytucyjna została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego: Wyrokiem z 2 czerwca 2021 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy w O. – Wydział I Cy-wilny oddalił powództwo skarżącej o stwierdzenie wygaśnięcia służebności przechodu i prze-jazdu wobec jej niewykonywania przez 10 lat, ewentualnie o ustalenie treści służebności. Apelacja skarżącej od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w K. – II Wydział Cywilny Odwoławczy z 25 maja 2022 r. (sygn. akt […]), wydanym po rozpozna-niu sprawy na posiedzeniu niejawnym. W związku z wyrokiem sądu odwoławczego skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania cywilnego, podnosząc zarzut pozbawienia strony możliwości działania wskutek naruszenia przepisów prawa. Skarga ta została odrzucona postanowieniem Sądu Okręgowego w K. – II Wydział Cywilny Odwoławczy z 16 sierpnia 2022 r. (sygn. akt […]). W ocenie sądu, wyznaczenie posiedzenia niejawnego zgodnie z obowiązującymi przepisami (tj. art. 15zzs1 ust. 1 pkt 3 ustawy marcowej) samo w sobie nie doprowadziło do zaistnienia przesłanki wznowieniowej opisanej w art. 401 pkt 2 k.p.c. 1.2. Zdaniem skarżącej, wyłączenie na mocy art. 15zzs1 ust. 1 pkt 3 ustawy marco-wej jawności postępowania, gdy o rozprawę wnioskuje strona, prowadzi do ograniczenia jej praw procesowych, przez co godzi w prawo do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jawności (art. 45 ust. 1 Konstytucji), zasadę dwuinstancyjnego postępowania (art. 78 Konstytucji), a także zasadę publicznego charakteru postępowania sądowego (art. 6 ust. 1 Konwencji). Zaskarżony przepis – w zakresie, w jakim nie przewiduje zakazu rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w wypadku sprzeciwu strony – prowadzi do pozbawienia strony możliwości działania w postępowaniu sądowym, a także może prowadzić do dowolności interpretacyjnych, czym budzi wątpliwości z punktu widzenia zasad techniki prawodawczej. Natomiast art. 387 § 21 k.p.c. uniemożliwia – w ocenie skarżącej – dokonanie przez sąd odwoławczy rzetelnej kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji. OTK ZU A/2024 SK 11/23 poz. 21 3 Skarżąca stwierdziła, że zastosowanie przez sąd rozwiązań prawnych przewidzia-nych w art. 15zzs1 ust. 1 pkt 3 ustawy marcowej oraz art. 387 § 21 k.p.c. doprowadziło w jej sprawie do naruszenia art. 21 i art. 64 ust. 3 Konstytucji, zapewniających ochronę prawa wła-sności. Pominięcie prawodawcze (legislacyjne) w art. 15zzs1 ust. 1 pkt 3 ustawy marcowej, polegające na „brak[u] zapisu o zakazie procedowania na posiedzeniu niejawnym w [w]y-padku sprzeciwu strony”, pozbawiło skarżącą możliwości czynnego działania w obronie jej praw majątkowych. 2. Postanowieniem z 17 stycznia 2023 r., sygn. Ts 198/22 (OTK ZU B/2023, poz. 103), Trybunał Konstytucyjny nadał skardze konstytucyjnej dalszy bieg. 3. W piśmie z 13 marca 2023 r. Rzecznik Praw Obywatelskich poinformował Trybu-nał Konstytucyjny, że nie zgłasza udziału w postępowaniu. 4. Sejm i Prokurator Generalny nie przedstawili stanowiska w sprawie. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Treść skargi konstytucyjnej. 1.1. W skardze konstytucyjnej z 12 września 2022 r., uzupełnionej następnie pismem procesowym z 28 grudnia 2022 r., A.K. (dalej: skarżąca) wniosła o orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny, że: 1) art. 15zzs1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 1327, ze zm.; dalej: ustawa marcowa) w zakresie, w jakim „nie uzależnia możliwości procedowania na posiedzeniu niejawnym od braku sprzeciwu strony”, jest niezgodny z art. 45, art. 78, art. 176 ust. 1, art. 2, art. 21 i art. 64 ust. 3 Konstytucji, 2) art. 387 § 21 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 1550, ze zm.; dalej: k.p.c.) w zakresie, w jakim „sąd odwoławczy w uzasadnieniu wyroku może ograniczyć się do stwierdzenia, że sąd drugiej instancji przyjął za własne ustalenia i oceny sądu pierwszej in-stancji”, jest niezgodny z art. 45, art. 78, art. 176 ust. 1, art. 2, art. 21 i art. 64 ust. 3 Konstytu-cji oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporzą-dzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.). 1.2. Zaskarżony w niniejszej sprawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 3 ustawy marcowej stano-wił, że „przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, gdy nie można przeprowadzić posiedzenia zdalnego, a przeprowadzenie rozprawy lub posiedzenia jawnego nie jest konieczne”. Powołane brzmienie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 3 ustawy marcowej zostało ustalone na mo-cy art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090). Uległo ono następnie zmianie w związku z art. 17 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks po-stępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) w ten sposób, że: „przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, gdy nie można OTK ZU A/2024 SK 11/23 poz. 21 4 przeprowadzić posiedzenia zdalnego, a przeprowadzenie rozprawy lub posiedzenia jawnego nie jest konieczne, a żadna ze stron nie sprzeciwiła się rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o skierowaniu sprawy na po-siedzenie niejawne (…)”. Ostatecznie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 3 ustawy marcowej został uchylo-ny na mocy art. 28 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępo-wania cywilnego, ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy – Kodeks postę-powania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1860) i utracił moc obowiązującą 28 września 2023 r. 1.3. Z kolei drugi z przepisów objętych niniejszą skargą – art. 387 § 21 k.p.c. stanowi, że „[w] uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji: 1) wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia może ograniczyć się do stwierdzenia, że sąd drugiej instancji przyjął za własne ustalenia sądu pierwszej instancji, chyba że sąd drugiej instancji zmienił lub uzupełnił te ustalenia; jeżeli sąd drugiej instancji przeprowadził postę-powanie dowodowe lub odmiennie ocenił dowody przeprowadzone przed sądem pierwszej instancji, uzasadnienie powinno także zawierać ustalenie faktów, które sąd drugiej instancji uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowo-dom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; 2) wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa powinno objąć ocenę poszczególnych zarzutów apelacyjnych, a poza tym może ograniczyć się do stwierdze-nia, że sąd drugiej instancji przyjął za własne oceny sądu pierwszej instancji”. 2. Ocena dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej. 2.1. Według utrwalonej linii orzeczniczej Trybunał Konstytucyjny jest obowiązany do badania, na każdym etapie postępowania, czy nie zachodzi ujemna przesłanka wydania wyro-ku, nakazująca umorzenie postępowania w sprawie. Nie ma procesowych przeszkód, aby kon-trola ta nastąpiła również po zakończeniu wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej, a więc po nadaniu jej dalszego biegu. Nadanie skardze dalszego biegu nie sanuje bowiem jej ewentualnych braków. Ocena ta dokonywana jest z urzędu przez skład orzekający wyznaczo-ny do merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej, który nie jest związany stanowi-skiem zajętym w orzeczeniu zamykającym wstępne rozpoznanie. Kontrolując istnienie pozy-tywnych oraz brak ujemnych przesłanek procesowych, Trybunał może dojść do wniosków odmiennych niż te, które zostały uprzednio wyrażone w postanowieniu wydanym na etapie wstępnego rozpoznania konkretnej skargi (zob., spośród ostatnich, postanowienie TK z 29 li-stopada 2023 r., sygn. SK 65/20, OTK ZU A/2024, poz. 4). 2.2. Dopuszczalność merytorycznego rozpoznania skargi przez Trybunał uzależniona jest od dochowania przez skarżących wymagań formalnych wynikających ze stosownych przepisów konstytucyjnych i ustawowych. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo wnieść skargę do Trybunału w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji pu-blicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o obowiązkach określonych w Konstytucji. Ustrojodawca zaznaczył przy tym wyraźnie, że prawo do wniesienia skargi ma być realizowane na zasadach określonych w ustawie. Szczegółowe zasady wnoszenia i rozpoznawania skarg konstytucyjnych określają przepisy ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybu-nałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). OTK ZU A/2024 SK 11/23 poz. 21 5 Zgodnie z art. 53 u.o.t.p.TK, na skarżącym ciąży obowiązek dochowania wymogów formalnych skargi konstytucyjnej dotyczących m.in. określenia kwestionowanego przepisu, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo jego obowiązkach określonych w Konstytucji, wskazania, która konstytucyjna wolność lub które konstytucyjne prawo, i w jaki sposób, zostały – zdaniem skarżącego – naruszone, a także uzasadnienia zarzutu niezgodności kwestionowanego przepi-su ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub wskazanym konstytucyjnym prawem, z powoła-niem argumentów lub dowodów na poparcie takiego zarzutu. W swoim orzecznictwie Trybunał wielokrotnie akcentował w szczególności wymóg odpowiedniego uzasadnienia przedstawianych w skargach zarzutów niekonstytucyjności. Jak podkreślał, wymogu tego nie można traktować powierzchownie ani instrumentalnie. Właści-we uzasadnienie zarzutu polega na sformułowaniu argumentów, które mogą przemawiać na rzecz niezgodności zachodzącej między normami wynikającymi z kwestionowanych przepi-sów oraz normami zawartymi we wzorcach kontroli. Skarżący powinien zatem nie tylko wskazać, jakie konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone kwestionowaną regula-cją, lecz także opisać sposób tego naruszenia. Argumenty sformułowane w skardze mogą być mniej lub bardziej przekonujące, lecz muszą być argumentami nadającymi się do rozpoznania przez Trybunał. Nie czyni zadość rozważanej powinności samo przedstawienie przepisu sta-nowiącego przedmiot zaskarżenia oraz przepisu mającego być wzorcem kontroli (nawet wraz z podaniem sposobu rozumienia obu wymienionych przepisów), bez sformułowania chociaż-by jednego argumentu wskazującego na niezgodność tych regulacji prawnych. W takim wy-padku należy uznać, że zarzut w ogóle nie został uzasadniony. Nie realizują omawianego wymagania również uwagi nazbyt ogólne, niejasne lub też poczynione jedynie na marginesie innych rozważań. Wówczas uzasadnienie – jako formalnie wadliwe – należy zakwalifikować jako pozorne, równoznaczne z brakiem wymaganego uzasadnienia. Niedopuszczalne jest sa-modzielne precyzowanie przez Trybunał, a tym bardziej uzasadnianie, jedynie ogólnikowo sformułowanych zarzutów niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów. Innymi słowy, po-przestanie przez skarżącego na lakonicznym lub zdawkowym uzasadnieniu zarzutu, podobnie jak całkowite nieuzasadnienie sformułowanych zarzutów, stanowi niewykonanie ustawowych wymogów formalnych, co skutkuje umorzeniem postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK (zob. spośród ostatnich postanowienie TK z 6 grudnia 2023 r., sygn. SK 31/21, OTK ZU A/2023, poz. 105, wraz z przywołanym tam orzecznictwem). Jednocześnie Trybunał wielokrotnie wyjaśniał, że z woli ustrojodawcy Trybunał jest jedynie „sądem prawa”, a nie kolejną instancją w sprawach podlegających kognicji sądów. Nie należy do niego korygowanie praktyki orzeczniczej sądów ani tym bardziej orzeczeń są-dowych wydanych w konkretnych sprawach. Skarga konstytucyjna nie może zatem stanowić środka służącego do odwrócenia ewentualnych błędów czy zaniedbań popełnianych w toku postępowań sądowych poprzedzających jej wniesienie (zob. np. postanowienie TK z 4 lipca 2023 r., sygn. SK 81/22, OTK ZU A/2023, poz. 66). Ma to również znaczenie dla oceny pra-widłowości realizacji przez skarżącego ustawowego wymogu przedstawienia właściwego uzasadnienia zarzutów niekonstytucyjności. Uzasadnienie takie nie może bowiem ograniczać się do negatywnej oceny decyzji organów sądowych podjętych w ramach postępowania są-dowego w sprawie, która stała się kanwą skargi wniesionej do Trybunału. Postępowanie zai-nicjowane wniesieniem skargi konstytucyjnej do Trybunału określa się wprawdzie mianem „kontroli konkretnej”, niemniej określenie to odnosi się do oceny przesłanek dopuszczalności skargi wskazanych w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Celem postępowania sądowokonstytucyjnego jest wówczas jednak ocena in abstracto i ze skutkiem extra omnes (zob. art. 190 ust. 1 Kon-stytucji) zgodności norm ujętych w kwestionowanych przepisach z normami wynikającymi z wzorców konstytucyjnych. Innymi słowy, „postępowanie w sprawie kontroli konstytucyjno-ści dotyczy norm prawnych rozumianych w sposób abstrakcyjny w tym znaczeniu, że przed- OTK ZU A/2024 SK 11/23 poz. 21 6 miotem kontroli nie jest sposób ich zastosowania w konkretnej sprawie. Okoliczności fak-tyczne konkretnej sprawy, będącej podłożem wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego, są analizowane w toku kontroli sądowokonstytucyjnej w celu zbadania spełnienia przesłanek dopuszczalności skargi konstytucyjnej, natomiast Trybunał nie jest powołany do oceny prawidłowości lub wadliwości procesu stosowania prawa. Trybunał nie jest instancją odwo-ławczą od orzeczeń sądów ani nie sprawuje nadzoru judykacyjnego nad sądami, a skarga kon-stytucyjna nie jest kolejnym środkiem zaskarżenia ostatecznych rozstrzygnięć sądowych” (postanowienie TK z 28 czerwca 2023 r., sygn. SK 52/21, OTK ZU A/2023, poz. 70). 2.3. W niniejszej sprawie Trybunał stwierdził, że skarga konstytucyjna nie spełniała określonego w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK wymogu przedstawienia stosownego uzasadnie-nia formułowanych zarzutów niekonstytucyjności kwestionowanych regulacji prawnych. Za-warte w niej wywody stanowią przede wszystkim ocenę przez skarżącą poprawności roz-strzygnięć sądowych wydanych w sprawie, która stała się kanwą skargi konstytucyjnej. Trybunał ustalił, że w zakresie dotyczącym art. 15zzs1 ust. 1 pkt 3 ustawy marcowej skarżąca ograniczyła się w uzasadnieniu skargi do sformułowania zarzutów (zob. skarga kon-stytucyjna, s. 6 i 7) oraz lakonicznej konstatacji, że „[b]rak uzależniania w zaskarżonym prze-pisie, niemożności procedowania na posiedzeniu niejawnym w przypadku sprzeciwu strony, doprowadziło do pozbawienia strony możliwości działania w postępowaniu sądowym, ewen-tualnie prowadzi do dowolności interpretacyjnych co budzi wątpliwości w przedmiocie tech-niki legislacyjnej” (tamże, s. 7). Skarżąca nie przedstawiła jednak żadnych argumentów, które choćby uprawdopodabniałyby zarzuty niezgodności z Konstytucją. Nie podjęła nawet próby wykazania, że wynikające z art. 15zzs1 ust. 1 pkt 3 ustawy marcowej ograniczenie dotyczące korzystania z konstytucyjnych gwarancji procesowych ma charakter nieproporcjonalny i nie jest uzasadnione w świetle wartości konstytucyjnych, do których – w myśl art. 31 ust. 3 Kon-stytucji – należy też zdrowie publiczne. Nie stanowiły również uzasadnienia zarzutów niezgodności – w rozumieniu art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK – wywody skarżącej zawarte na s. 7 skargi, dotyczące art. 387 § 21 k.p.c. Sprowadzały się one bowiem do oceny poprawności rozstrzygnięcia sądu odwoławcze-go w indywidualnej sprawie skarżącej. W jej ocenie, w jej sprawie doszło do „rażącej wadli-wości prawnej, zaistniałej w procesie sądowego stosowania prawa, ze względu na koniecz-ność ochrony porządku prawnego oraz powinność zapewnienia należytej ochrony przysługu-jących uprawnień”, ponieważ „[s]ąd złamał (…) jednoznaczny zakaz proceduralny poprzez wydanie drugiego (równoległego) orzeczenia, w sposób odbiegający od wcześniejszego pra-womocnego wyroku sądowego” (tamże). W swojej skardze wniesionej do Trybunału skarżąca konkluduje, że skorzystanie przez sąd z możliwości, jakie dają art. 15zzs1 ust. 1 pkt 3 ustawy marcowej oraz art. 387 § 21 k.p.c., „doprowadziło w sprawie skarżącej do pogwałcenia art. 21 i art. 64 ust. 3 Konstytucji” mającego polegać – w jej ocenie – na „zamianie przysługującego ograniczonego prawa rze-czowego polegającego na dostępie do drugich drzwi sklepu spożywczego na nieograniczone prawo do dysponowania nieruchomością [skarżącej] (…) polegające na wykorzystaniu drugiego wejścia do lokalu usytuowanego na nieruchomości władnącej, bez względu na pro-wadzoną w nim działalność (…)” (skarga konstytucyjna, s. 8). Zdaniem skarżącej, sąd odwo-ławczy, „nie bacząc na ustalenia i oceny prawne prawomocnych wyroków ustalających cel i zakres tej służebności, wyrokuje ponad żądanie pozwu zmieniając/rozszerzając prawa wła-ścicieli nieruchomości władnącej, pozbawiając tym samym właściciela nieruchomości obcią-żonej jak i jego prawnych spadkobierców do skorzystania z przysługującego prawa do znie-sienia służebności, co rodzi nieaprobowane w demokratycznym państwie prawa skutki pole-gające na uniemożliwieniu właścicielom nieruchomości obciążonej zagospodarowania swojej OTK ZU A/2024 SK 11/23 poz. 21 7 nieruchomości w sposób przewidziany przepisami obowiązującego prawa, co stanowi rażące naruszenie prawa”. Trybunał stwierdził, że tego rodzaju twierdzenia niewątpliwie nie są uzasadnieniem zarzutów niezgodności kwestionowanych przepisów ustawowych z konstytucyjnymi prawami lub wolnościami. Nie nadają się do rozpoznania przez Trybunał, który nie jest sądem kolejnej instancji w indywidualnych sprawach skarżących. Z tych względów Trybunał był zobligowany umorzyć niniejsze postępowanie na pod-stawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK, z uwagi na niedopuszczalność wydania wyroku. Zważywszy na powyższe okoliczności, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sen-tencji.