SK 28/18

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 7 kwietnia 2022 r. Pozycja 23 POSTANOWIENIE z dnia 23 marca 2022 r. Sygn. akt SK 28/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński – przewodniczący Zbigniew Jędrzejewski Julia Przyłębska – sprawozdawca Bartłomiej Sochański Bogdan Święczkowski, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2022 r., skargi konstytucyjnej A.W. o zbadanie zgodności: art. 403 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilne-go (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, ze zm.) w zakresie, w jakim uzależnia dopusz-czalność skargi o wznowienie postępowania opartej na okolicznościach faktycz-nych lub środkach dowodowych wykrytych po prawomocnym zakończeniu postępowania od tego, czy przed złożeniem skargi o wznowienie strona obiek-tywnie dysponowała możliwością ich zgłoszenia, z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, postanawia: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 2 czerwca 2017 r. (data nadania), A.W. (dalej: skarżący) wniósł o stwierdzenie niezgodności art. 403 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, ze zm.; dalej: k.p.c.) w zakresie, w jakim uzależnia dopuszczalność skargi o wzno-wienie postępowania opartej na okolicznościach faktycznych lub środkach dowodowych wy-krytych po prawomocnym zakończeniu postępowania od tego, czy przed złożeniem skargi o wznowienie strona obiektywnie dysponowała możliwością ich zgłoszenia, z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji. OTK ZU A/2022 SK 28/18 poz. 23 2 1.1. Skarga została wniesiona w związku z następującym stanem faktycznym: 1 października 2008 r. […] sp. z o.o. zawarła z […] S.A. umowę leasingu. Zabezpie-czeniem wykonania przez […] sp. z o.o. obowiązków wynikających z umowy stanowił we-ksel własny poręczony przez skarżącego, będącego jednocześnie prezesem zarządu tejże spółki. W związku z brakiem regulowania należności przez […] sp. z o.o., […] S.A. rozwią-zała w trybie natychmiastowym umowę leasingu, żądając zapłaty wszelkich należności wyni-kających z umowy. W pozwie skierowanym przeciwko […] sp. z o.o. oraz skarżącemu […] S.A. wniosła o orzeczenie nakazem zapłaty na jej rzecz solidarnie od pozwanych kwoty 460 296,46 zł wraz z odsetkami ustawowymi oraz kosztami procesu, podnosząc, że jest w posiadaniu weksla wy-stawionego przez […] sp. z o.o. oraz poręczonego przez skarżącego. Sąd Okręgowy w W. nakazem zapłaty z 21 lutego 2011 r. uwzględnił pozew. Pozwani wnieśli od niego zarzuty, po rozpatrzeniu których Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z 3 kwiet-nia 2013 r. (sygn. akt […]) utrzymał w mocy nakaz zapłaty w zakresie kwoty 353 125,63 zł, umarzając postępowanie w zakresie kwoty 107 143,83 zł. Spór między stronami dotyczył m.in. tego, czy strona powodowa skutecznie rozwiązała z pozwaną spółką umowę leasingu. Pozwani od powyższego wyroku wnieśli apelację, którą Sąd Apelacyjny w W. oddalił wyrokiem z 16 października 2013 r. (sygn. akt […]). Skarżący oraz […] sp. z o.o. 21 września 2015 r. wystąpili do Sądu Apelacyjnego w W. ze skargą o wznowienie postępowania zakończonego powyższym orzeczeniem. W uza-sadnieniu skargi, wskazali, że w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w W. w sprawie działań […] S.A. związanych z wypowiedzeniem umowy leasingu ustalono, iż pełnomocnik powyższej spółki nie był umocowany do wypowiedzenia umowy leasingu, będącej przedmiotem sporu sądowego. Zaznaczyli, że uzyskali o tym informację z postano-wienia o umorzeniu tego postępowania z 23 czerwca 2015 r. (sygn. akt […]). W ich ocenie, stanowiło to nową okoliczność faktyczną, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy w świe-tle art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny w W. postanowieniem z 22 października 2015 r. (sygn. akt […]) od-rzucił skargę, podnosząc, że nie wskazano w niej żadnego faktu czy dowodu, który zostałby wykryty po wydaniu prawomocnego wyroku w sprawie. Podniósł, że nie stanowi takiego faktu czy dowodu postanowienie o umorzeniu postępowania karnego. Niezależnie od powyż-szego, w ocenie sądu, wnoszący skargę nie wykazali, że została ona wniesiona w terminie trzymiesięcznym od uzyskania wiadomości o podstawie wznowienia. Zażalenie od powyższego orzeczenia zostało oddalone postanowieniem Sądu Najwyż-szego z 28 kwietnia 2016 r. (sygn. akt […]). W uzasadnieniu wskazano, że pozwani (wnoszą-cy skargę) w toku postępowania nie podnieśli zarzutu braku umocowania pełnomocnika skła-dającego oświadczenie o wypowiedzeniu umowy leasingu, mimo że mogli i powinni to uczy-nić, gdyż była to okoliczność „ujawnialna”. Sąd Najwyższy zaznaczył przy tym, że w skardze sformułowano wniosek dowodowy zmierzający do wykazania istnienia podstawy wznowienia w sposób procesowo wadliwy, uniemożliwiając jego uwzględnienie. Sąd Najwyższy uznał również za zasadne stanowisko Sądu Apelacyjnego w W., zgodnie z którym w skardze nie wykazano, iż została ona wniesiona w przepisanym terminie. 1.2. W uzasadnieniu skargi konstytucyjnej skarżący wywodzi, że nie mógł wiedzieć o braku umocowania pełnomocnika […] S.A. do wypowiedzenia umowy leasingu. Wskazuje, że powyższy fakt, chociaż był obiektywnie „ujawnialny”, to dla niego był subiektywnie „nie-ujawnialny”. W jego ocenie, nawet z zachowaniem najwyższej staranności procesowej, nie mógł o tym wiedzieć. W dalszej kolejności skarżący wskazuje, że art. 403 § 2 k.p.c. jest intepretowany przez sądy w ten sposób, że nowa okoliczność faktyczna, o której mowa w tym przepisie musi mieć OTK ZU A/2022 SK 28/18 poz. 23 3 charakter obiektywnie „nieujawnialny”. W jego ocenie, powyższa wykładnia prowadzi do arbitralnego zamknięcia drogi dochodzenia naruszonych wolności i praw oraz rażącego naru-szenia prawa do sądu, narusza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prawo do sprawiedliwego sądu. Skarżący zauważa, że art. 45 ust. 1 Konstytucji i wynikający z niego obowiązek odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej wyklucza wprowadzenie zbyt formalistycznych procedur, w tym przewidujących istnienie warunku wystąpienia obiektyw-nych przeszkód uniemożliwiających skorzystanie ze środków dowodowych w postępowaniu merytorycznym. Skarżący stwierdza również, że narusza to wyrażony w art. 77 ust. 2 Konsty-tucji zakaz zamykania drogi sądowej. Uzasadniając ten zarzut, wskazuje, że wykładnia za-kwestionowanego przepisu pozbawia go możliwości kontroli zapadłego w sprawie orzeczenia po ujawnieniu nowych okoliczności. 1.3. W piśmie z 9 listopada 2017 r. skarżący – na zarządzenie sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 25 października 2017 r. – uzupełnił argumentację zawartą w skardze. Podniósł, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, fakt, o którym stanowi art. 403 § 2 k.p.c. musi być obiektywnie „nieujawnialny”. W jego ocenie prowadzi to do sy-tuacji, w której obywatel, mimo zachowania najwyższej staranności, zostaje pozbawiony możliwości poddania jego sprawy merytorycznemu rozpoznaniu przez niezawisły sąd. Pod-kreśla, że dopuszczalność merytorycznej oceny sprawy została uzależniona od okoliczności całkowicie niezależnych od obywatela. 2. Pismem z 13 grudnia 2018 r. Rzecznik Praw Obywatelskich poinformował, że nie przystępuje do niniejszej sprawy. 3. W piśmie z 13 marca 2019 r. Prokurator Generalny (dalej: PG) wniósł o stwierdze-nie, że art. 403 § 2 k.p.c. w zakresie, w jakim uzależnia dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania, opartej na okolicznościach faktycznych wykrytych po prawomocnym zakoń-czeniu postępowania, od tego, czy w prawomocnie zakończonym postępowaniu strona obiek-tywnie dysponowała możliwością ich zgłoszenia, jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji, oraz o umorzenie postępowania w pozostałym zakresie na pod-stawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowa-nia przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej u.o.t.p.TK). Odnosząc się do wniosku o umorzenie postępowania, PG zwraca uwagę, że skarga do-tyczy nie całego art. 403 § 2 k.p.c., lecz jedynie tej jego części, która określa przesłanki wy-krycia okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 403 § 2 k.p.c. in medio oraz in fine). W dalszej części PG wskazuje, że skarżący w skardze o wzno-wienie postępowania powołał się jedynie na pierwszą z powyższych przesłanek, nie odnosząc się do drugiej. W konsekwencji, jego zdaniem, postępowanie w zakresie odnoszącym się do przesłanki wznowienia – wykrycia środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, podlega umorzeniu ze względu na niedopuszczalność wyrokowania. Niezależnie od powyższego PG podnosi, że skarżący wadliwie zrekonstruował prze-słankę wznowienia postępowania. Zwraca uwagę, że nowe okoliczności faktyczne, o których stanowi art. 403 § 2 k.p.c., powinny być wykryte po prawomocnym zakończeniu postępowa-nia, zaś strona nie powinna dysponować możliwością ich zgłoszenia „w poprzednim postę-powaniu”, a nie jak wskazuje skarżący, „przed złożeniem skargi o wznowienie”. Odnosząc się do powołanych w skardze konstytucyjnej wzorców kontroli, PG uznał, że w rzeczywistości chodzi o art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji. W jego oce-nie, skarżący na podstawie art. 77 ust. 2 Konstytucji nie może dochodzić „prawa do wzno- OTK ZU A/2022 SK 28/18 poz. 23 4 wienia postępowania”, ponieważ wzorzec ten odnosi się do zakazu zamykania drogi sądowej w zakresie dochodzenia konstytucyjnych wolności i praw. Skarga de facto dotyczy prawa do rozpatrzenia sprawy na warunkach wskazanych w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Wskazuje przy tym na orzecznictwo Trybunału, z którego wynika, że do nadzwyczajnych środków zaskarże-nia stosuje się gwarancje wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji, a więc nie mogą one naru-szać prawa do sądu, zakazu zamykania drogi sądowej oraz zasady sprawiedliwości procedu-ralnej. PG zaznacza, że art. 403 § 2 wraz z art. 408 k.p.c. stanowią istotę przyjętego przez prawodawcę sposobu rozstrzygania konfliktu między wartościami konstytucyjnymi – mate-rialną praworządnością i sprawiedliwością, a pewnością i bezpieczeństwem prawnym; skargę o wznowienia postępowania należy postrzegać z uwzględnieniem ogólnych zasad postępowa-nia cywilnego, jakimi są zasady kontradyktoryjności i dyspozycyjności. Zauważa, że to na stronach spoczywa ciężar aktywności procesowej. Jeśli jest ona niewystarczająca, ponoszą one tego negatywne konsekwencje w postaci przegrania sporu. Odnosząc się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, PG wskazuje, że skarga o wznowienie postępowania nie może służyć naprawieniu błędów stron podczas postępowania, lecz ma zapewnić im możliwość skorzysta-nia z takich okoliczności faktycznych, których powołanie w postępowaniu nie było możliwe. Niezależnie od powyższego – w ocenie PG – skarżący kwestionuje prawidłowość za-padłych w jego sprawie rozstrzygnięć oraz podaje w wątpliwość, czy w sprawie skarżącego w istocie doszło do wykrycia nowych okoliczności faktycznych. Przy czym kwalifikacja prawna określonej sytuacji z punktu widzenia art. 403 § 2 k.p.c. nie należy do kognicji Trybunału. 4. Sejm w piśmie z 13 maja 2019 r. wniósł o umorzenie postępowania w całości na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. W uzasadnieniu swojego stanowiska Sejm wskazał trzy przyczyny niedopuszczalności wydania wyroku. Po pierwsze  w ocenie Sejmu  skarżący żąda kontroli normy prawnej, która nie ob-owiązuje w polskim porządku prawnym i która nie została zastosowana w jego sprawie. Sejm stwierdza, że zaskarżona norma nie wynika z praktyki sądowej. Zgodnie z utrwalonym i jed-nolitym poglądem judykatury, sąd, badając skargę o wznowienie postępowania, ocenia przy-czynę niepowołania określonych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych i to, czy mogła być ona przezwyciężona przez stronę postępowania. Sejm podkreśla, że sąd, oce-niając zasadność skargi o wznowienie postępowania, nie bada wyłącznie „obiektywnej” moż-liwości powołania nowych okoliczności faktycznych i dowodów, lecz ocenia także prawidło-wość działania samej strony w postępowaniu, którego dotyczy skarga. Zaznacza, że miało to miejsce również w sprawie skarżącego. Dlatego – w ocenie Sejmu – norma prawna wywo-dzona przez skarżącego, a zgodnie z którą niemożliwe jest wniesienie skargi jeśli strona nie powołała nowych okoliczności lub dowodów z przyczyn od niej niezależnych, nie znajduje potwierdzenia w orzecznictwie oraz nie była zastosowana w jego sprawie. Po drugie, Sejm stoi na stanowisku, że skarga nie wykazuje wymaganego w art. 79 ust. 1 Konstytucji związku pomiędzy wskazanym w niej problemem konstytucyjnym a treścią ostatecznego rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie skarżącego. Sejm zauważa, że ewentualne stwierdzenie przez Trybunał niekonstytucyjności zakwestionowanego przepisu nie mogłoby być podstawą do zmiany prawomocnego orzeczenia w sprawie skarżącego. Uzasadniając po-wyższy pogląd, Sejm wskazuje, że wniesiona przez skarżącego skarga o wznowienie postę-powania została odrzucona z powodu trzech równorzędnych i niezależnych podstaw. Nie-spełnienie wymogu, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., było tylko jedną z nich. Zatem, w ocenie Sejmu, nawet gdyby Trybunał stwierdził niekonstytucyjność powyższego przepisu, nie miałoby to wpływu na sytuację prawną skarżącego, ponieważ i tak skarga podlegałaby odrzuceniu. OTK ZU A/2022 SK 28/18 poz. 23 5 Po trzecie, ani skarga konstytucyjna, ani pismo procesowe skarżącego nie zawierają – zdaniem Sejmu – uzasadnienia zarzutów niekonstytucyjności kwestionowanego przepisu, które spełniałoby minimalne wymogi ustawowe; uzasadnienie skargi jest lakoniczne i niewy-starczające, aby uznać, iż zawiera ono argumenty, które racjonalnie mogłyby podważyć do-mniemanie konstytucyjności zakwestionowanego przepisu. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Przedmiotem skargi konstytucyjnej jest art. 403 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, ze zm.; obecnie Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.; dalej: k.p.c.), który stanowił w chwili wniesienia skargi, iż „[m]ożna również żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawnego, albo wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu”. Przepis został znowelizowany na mocy art. 1 pkt 150 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywil-nego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1469), który stanowi, że „w art. 403 w § 2 wyrazy «okoliczności faktycznych» zastępuje się wyrazem «faktów»”). Obecna treść zaskar-żonego przepisu przedstawia się następująco: „Można również żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawne-go, albo wykrycia takich faktów lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu”. 2. Skarżący nie zakwestionował wskazanego przepisu w całości, tylko „w zakresie, w jakim uzależnia dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania opartej na okoliczno-ściach faktycznych lub środkach dowodowych wykrytych po prawomocnym zakończeniu postępowania od tego, czy przed złożeniem skargi o wznowienie strona obiektywnie dyspo-nowała możliwością ich zgłoszenia”. Zgodnie z intencją skarżącego, przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie winna być zatem norma prawna, zrekonstruowana z art. 403 § 2 k.p.c., z której wynika indyferentność braku subiektywnej możliwości powołania wskazanych oko-liczności faktycznych lub środków dowodowych w postępowaniu poprzedzającym wydanie prawomocnego orzeczenia oraz decydujące znaczenie możliwości obiektywnej. 3. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze konstytucyjnej Trybunał Konstytucyjny zbadał, czy nie zachodzi jedna z ujemnych przesła-nek obligatoryjnego umorzenia postępowania (zob. wśród wielu: postanowienia TK z: 21 listopada 2001 r., sygn. K 31/01, OTK ZU nr 8/2001, poz. 264; 20 marca 2002 r., sygn. K 42/01, OTK ZU nr 2/A/2002, poz. 21; 28 maja 2003 r., sygn. SK 33/02, OTK ZU nr 5/A/2003, poz. 47; 21 października 2003 r., sygn. SK 41/02, OTK ZU nr 8/A/2003, poz. 89). 4. Trybunał Konstytucyjny przypomniał, że skarga konstytucyjna nie jest nadzwyczaj-nym środkiem kontroli ostatecznych orzeczeń sądowych czy ostatecznych rozstrzygnięć or-ganów administracji publicznej (por. postanowienie TK z 16 grudnia 2016 r., sygn. SK 21/16, OTK ZU A/2016, poz. 97). W postępowaniu zainicjowanym skargą konstytucyjną podlegają bowiem kontroli nie akty stosowania prawa, lecz akty normatywne, na podstawie których rozstrzygnięcia te zostały wydane (zob. postanowienia TK z: 30 czerwca 2008 r., sygn. SK 15/07, OTK ZU nr 5/A/2008, poz. 98; 2 grudnia 2010 r., sygn. SK 11/10, OTK ZU OTK ZU A/2022 SK 28/18 poz. 23 6 nr 10/A/2010, poz. 131; 22 października 2020 r., sygn. SK 102/19, OTK ZU A/2020, poz. 59). W przypadku zaskarżenia określonego sposobu rozumienia przepisu aktu norma-tywnego, warunkiem koniecznym dopuszczenia do merytorycznego rozpoznawania skargi konstytucyjnej jest wykazanie przez skarżącego, że ostateczne rozstrzygnięcie, o którym sta-nowi art. 79 ust. 1 Konstytucji, jest oparte bezpośrednio na przepisie w rozumieniu określo-nym w petitum skargi, czyli na określonej normie prawnej. Każda wątpliwość co do tego, czy sąd zastosował zarzucaną w skardze interpretację określonego przepisu, powoduje brak moż-liwości określenia przedmiotu kontroli. W takim wypadku postępowanie przed Trybunałem podlega umorzeniu. Trybunał Konstytucyjny potwierdził również, że w wielu wypadkach ocena istnienia tak ukształtowanej normy prawnej przekracza zakres wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej i jest możliwa dopiero na etapie postępowania merytorycznego. 5. Trybunał stwierdził, że w uzasadnieniu postanowienia z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt […], oddalającego zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. od-rzucające skargę o wznowienie postępowania, SN wskazał, że – na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. – podstawą wznowienia postępowania mogą być wyłącznie „okoliczności w poprzed-nim postępowaniu w ogóle nie ujawnione i wówczas nieujawnialne”. SN stwierdził ponadto, w oparciu o poprzednie orzecznictwo, że „podstawa skargi nie zachodzi, jeżeli w poprzednim postępowaniu istniała obiektywna możliwość powołania się na okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, a zaniechanie strony w tym przedmiocie było następstwem jej opieszało-ści, zaniedbań, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby powołania”. SN wskazał także, że rozpatrując skargę o wznowienie postępowania, sąd musi ocenić przyczynę niepowołania określonych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych pod kątem tego, czy leżała ona w sferze możliwości działania strony, czy też nie mogła być przez stronę przezwyciężona (zob. podobnie w uchwałach SN z: 21 lutego 1969 r., sygn. akt III PZP 63/68, Lex nr 921 i 19 czerwca 1975 r., sygn. akt III CZP 42/75, Lex nr 1633757; wyrokach SN z: 21 maja 2004 r., sygn. akt V CK 528/03, Lex nr 188496 i 29 września 2016 r., sygn. akt V CSK 72/16, Lex nr 2160752 oraz postanowieniach SN z: 25 stycznia 1967 r., sygn. akt II CZ 128/66, Lex nr 4610; 14 lutego 2007 r., sygn. akt III PZ 7/06, Lex nr 1017539, 7 marca 2007 r., sygn. akt II CZ 5/07, Lex nr 278667, 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt V CZ 44/16, Lex nr 2116800, 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt II UZ 18/18, Lex nr 2541889). Z kolei w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt […] SN stwierdził, że „[p]odstawa wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c. obejmuje wy-krycie nowych faktów i dowodów i dotyczy tylko takich okoliczności faktycznych, które ist-niały w poprzednim prawomocnie zakończonym postępowaniu, ale nie zostały w nim powo-łane z przyczyn niezależnych od strony”. Natomiast w uzasadnieniu postanowienia o sygn. akt […], SN uznał, że przesłanką wznowienia postępowania jest brak wiedzy strony postępo-wania o istnieniu dowodów, które implikują przyczyny obiektywne, niezależne od strony, a nie zaniechanie jej działania w trakcie poprzedniego postępowania. Sposób interpretacji art. 403 § 2 k.p.c., przyjęty przez SN w postanowieniu dotyczą-cym skarżącego, wiąże zatem ocenę zaistnienia „nieujawnialności” okoliczności również z należytą starannością strony postępowania. Wskazana przez SN norma prawna nie uzależnia więc możliwości wznowienia postępowania tylko od tego, czy strona obiektywnie dyspono-wała możliwością zgłoszenia nowych okoliczności. Przeciwnie, nakazuje ona uwzględnienie również czynnika subiektywnego (opieszałość, zaniedbanie, zapomnienie, błędna ocena po-trzeby powołania). Treść normy prawnej zastosowanej przez SN w postanowieniu z 28 kwietnia 2016 r., zgodna również z orzecznictwem wcześniejszym, przywołanym w jego uzasadnieniu, odbiega zatem od sposobu rozumienia art. 403 § 2 k.p.c. wskazanego przez skarżącego w petitum skargi i w jej uzasadnieniu. SN w ostatecznym postanowieniu w sprawie skarżącego nie zastosował więc normy prawnej stanowiącej przedmiot skargi konstytucyjnej. Skarżący, sta- OTK ZU A/2022 SK 28/18 poz. 23 7 wiając zarzuty określonej wykładni przepisu, a więc, de facto, przepisowi w interpretacji określonej, zdaniem skarżącego, w ostatecznym orzeczeniu (art. 79 ust. 1 Konstytucji), nie wykazał, że przepis we wskazanym przez niego zakresie stanowił bezpośrednią podstawę postanowienia SN. Zatem nie udowodnił koniecznego związku między tak ujętym przedmio-tem skargi konstytucyjnej a ostatecznym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w jego sprawie. 6. Brak oparcia ostatecznego orzeczenia na normie prawnej wskazanej przez skarżą-cego, odpowiadającej treściowo zaskarżonemu sposobowi rozumienia art. 403 § 2 k.p.c., czy-ni wydanie wyroku w niniejszej sprawie niedopuszczalnym, w związku z nieistnieniem przedmiotu kontroli. Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK, niedopuszczalność wydania wyroku skutkuje koniecznością umorzenia postępowania. Z powyższych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.