SK 30/21

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 10 kwietnia 2026 r. Pozycja 34 POSTANOWIENIE z dnia 26 marca 2026 r. Sygn. akt SK 30/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonacki – przewodniczący Bartłomiej Sochański Jakub Stelina Wojciech Sych Jarosław Wyrembak – sprawozdawca, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 marca 2026 r., skargi konstytucyjnej spółki […] sp. z o.o. o zbadanie zgodności: 1) art. 50 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 51 ust. 7 w związku z art. 30 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333) rozumianych w ten sposób, że ,,organ nadzoru budowlanego może wydać na-kaz rozbiórki obiektu budowlanego z uwagi na wykonanie robót budowla-nych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych «w przepisach» (art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine [ustawy – Prawo budowlane]) w sytu-acji gdy owa sprzeczność z przepisami była znana organowi na etapie doko-nania przez inwestora zgłoszenia i organ nie zgłosił skutecznie w tej procedu-rze sprzeciwu”, z art. 2, art. 21 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1-3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 22 w związku z art. 20 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane (wcześniej przed noweli-zacją z 13 lutego 2020 r. – art. 29 ust. 2 pkt 6 tej ustawy) rozumianego w ten sposób, że ,,nie każde wykonywanie robót budowlanych polegających na in-stalowaniu tablic lub urządzeń reklamowych zwolnione jest z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a dla oceny zastosowania przepi-su znaczenie mają cechy obiektu budowlanego takie jak jego gabaryty oraz trwałość związania z gruntem, stanowiące nieskonkretyzowane kryteria pozaustawowe nieobjęte brzemieniem tego przepisu”, z art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1-3, art. 20 w związku z art. 22 oraz art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 22 Konstytucji, 3) art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. poz. 774) w związku z art. 37a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293) rozumianego w ten sposób, że ,,rada gminy może w sposób dowolny i nieograniczony żad- OTK ZU A/2026 SK 30/21 poz. 34 2 nym terminem utrzymywać w mocy przepisy prawa miejscowego sprzeczne z przepisami [ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym] ukształtowanymi mocą wejścia w życie [ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu], co skutkuje zróżnicowaniem zastosowania przepisów rangi ustawowej, tj. przepisów [ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym], w stosunku do adresatów tych przepisów w zależności od tego, czy dana rada gminy zdecy-dowała się na wypełnienie upoważnienia wskazanego w art. 37a ust. 1 i 3 [ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym]”, z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 64 ust. 1-3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 7 w związku z art. 87 ust. 1 i 2 w związku z art. 94 Konstytucji, p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. W skardze konstytucyjnej z 19 stycznia 2021 r. spółka […] sp. z o.o. (dalej: skarżą-ca) zakwestionowała konstytucyjność wskazanych w petitum skargi przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333; dalej: prawo budowlane) rozumianych w ten sposób, że: 1) ,,organ nadzoru budowlanego może wydać nakaz rozbiórki obiektu budowlanego z uwagi na wykonanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warun-ków określonych «w przepisach» (art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine prawa budowlanego), w sytuacji gdy owa sprzeczność z przepisami była znana organowi na etapie dokonania przez inwestora zgłoszenia i organ nie zgłosił skutecznie w tej procedurze sprzeciwu”; 2) ,,nie każde wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic lub urządzeń reklamowych zwolnione jest z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a dla oceny zastosowania przepisu znaczenie mają cechy obiektu budowlanego takie jak jego gabaryty oraz trwałość związania z gruntem, stanowiące nieskonkretyzowane kryte-ria pozaustawowe nieobjęte brzemieniem tego przepisu”. Ponadto, skarżąca zakwestionowała konstytucyjność art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochro-ny krajobrazu (Dz. U. poz. 774; dalej: ustawa z 2015 r.) w związku z art. 37a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293; dalej: ustawa z 2003 r.) rozumianych w ten sposób, że ,,rada gminy może w sposób dowolny i nieograniczony żadnym terminem utrzymywać w mocy przepisy prawa miejscowe-go sprzeczne z przepisami [ustawy z 2003 r.] ukształtowanymi mocą wejścia w życie ustawy z 2015 r.], co skutkuje zróżnicowaniem zastosowania przepisów rangi ustawowej, tj. przepisów [ustawy z 2003 r.] w stosunku do adresatów tych przepisów w zależności od tego, czy dana rada gminy zdecydowała się na wypełnienie upoważnienia wskazanego w art. 37a ust. 1 i 3 [ustawy z 2003 r.]. 2. W piśmie z 25 czerwca 2021 r., nr IV.7006.90.2021.JL, Rzecznik Praw Obywatel-skich poinformował, że nie przystępuje do przedmiotowego postępowania. OTK ZU A/2026 SK 30/21 poz. 34 3 3. W piśmie z 14 kwietnia 2023 r., nr BAS-WAK-1793/21, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przedłożył wyjaśnienia w sprawie wnosząc o stwierdzenie, że: 1) art. 50 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 51 ust. 7 oraz z art. 30 ust. 5 i 6 prawa budow-lanego jest zgodny z art. 2, art. 21 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1-3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 22 w związku z art. 20 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji; 2) art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c prawa budowlanego jest zgodny z art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1-3, art. 20 w związku z art. 22 oraz art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 22 Konstytucji; 3) art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z 2015 r. w związku z art. 37a ust. 1 i 3 ustawy z 2003 r. jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 64 ust. 1-3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 7 w związku z art. 87 ust. 1 i 2 w związku z art. 94 Konstytucji. W pozostałym zakresie Sejm wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Try-bunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) ze względu na nie-dopuszczalność wydania wyroku. 4. W piśmie z 22 sierpnia 2023 r., nr PK VIII TK 62.2021, Prokurator Generalny przedstawił stanowisko wnosząc o stwierdzenie, że: 1) art. 50 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 51 ust. 7 w związku z art. 30 ust. 5 i 6 prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym do 18 września 2020 r., rozumiane w ten sposób, że organ nadzoru budowlanego może wydać nakaz rozbiórki obiektu budowlanego z uwagi na wykonanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określo-nych w przepisach, w sytuacji gdy owa sprzeczność z przepisami była znana organowi na etapie dokonania przez inwestora zgłoszenia i organ nie zgłosił skutecznie w tej procedurze sprzeciwu, są zgodne z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz z art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji; 2) art. 29 ust. 2 pkt 6 prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym do 18 wrze-śnia 2020 r., jest zgodny z art. 2 w związku z art. 7 w związku z art. 64 ust. 1 oraz w związku z art. 20 i art. 22 Konstytucji oraz z art. 32 ust. 1 w związku z art. 20 i art. 22 Konstytucji; 3) art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z 2015 r. w związku z art. 37a ust. 1 i 3 ustawy z 2003 r. są zgodne z art. 2 i art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 1 Konstytucji. Ponadto Prokurator wniósł o umorzenie postępowania w pozostałym zakresie na pod-stawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. 5. W piśmie z 11 marca 2026 r. (data wpływu: 16 marca 2026 r.) pełnomocnik skarżą-cej złożył oświadczenie o wycofaniu skargi konstytucyjnej. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, na zasadach określonych ustawowo, rozpozna-niu przed Trybunałem Konstytucyjnym może podlegać skarga konstytucyjna, w której za-kwestionowane są uregulowania stanowiące podstawę normatywną ostatecznego orzeczenia wydanego w indywidualnej sprawie skarżącego i powodujące niedozwoloną ingerencję w sferę jego konstytucyjnie chronionych praw lub wolności. Zgodnie zatem z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), wszczęcie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym następuje na podstawie skargi konstytucyjnej uprawnio-nego podmiotu. OTK ZU A/2026 SK 30/21 poz. 34 4 2. Zgodnie z art. 56 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK, skarżący może wycofać skargę konstytu-cyjną do rozpoczęcia rozprawy. W wypadku rozpoznawania sprawy na posiedzeniu niejaw-nym, zgodnie z art. 56 ust. 3 u.o.t.p.TK, cofnięcie skargi konstytucyjnej może nastąpić naj-później w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia uczestnikom postępowania zawiadomie-nia, że rozpoznanie sprawy nastąpi na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 59 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK, na posiedzeniu niejawnym Trybunał wydaje zaś postanowienie o umorzeniu po-stępowania na skutek cofnięcia skargi konstytucyjnej. 3. W związku z powyższym należy stwierdzić, że skarżący może wycofać skargę kon-stytucyjną w każdym czasie do rozpoczęcia rozprawy i najpóźniej w terminie siedmiu dni od odebrania zawiadomienia, że rozpoznanie sprawy nastąpi na posiedzeniu niejawnym. Na gruncie rozpoznawanej sprawy Trybunał ustalił, że skarżąca skutecznie wycofała skargę kon-stytucyjną składając oświadczenie w tym zakresie. W tym stanie rzeczy Trybunał umorzył postępowanie na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.