SK 35/25

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 1 czerwca 2026 r. Pozycja 61 POSTANOWIENIE z dnia 19 maja 2026 r. Sygn. akt SK 35/25 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jakub Stelina – przewodniczący Stanisław Piotrowicz Justyn Piskorski Bartłomiej Sochański Andrzej Zielonacki – sprawozdawca, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2026 r., skargi konstytucyjnej Parafii Rzymskokatolickiej […] w B. o zbadanie zgodności: 1) art. 292 w związku z art. 172 § 1, w związku z art. 285 § 1 i 2, w związku z art. 3054, w związku z art. 352 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Ko-deks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm.) w zakresie, w jakim: – ,,umożliwiają nabycie przez zasiedzenie służebności przesyłu w dobrej wierze w przypadku braku decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości [Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm.], art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.), art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990, ze zm.)”, – „umożliwiają doliczenie posiadania przez przedsiębiorstwa energetyczne wykonywanego przed dniem 3 sierpnia 2008 r., do okresu korzystania przez przedsiębiorcę przesyłowego z trwałego i widocznego urządzenia w sposób odpowiadający służebności przesyłu po dniu 3 sierpnia 2008 r., potrzebnego do nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie”, – pomijają „możliwość przerwania biegu zasiedzenia służebności przesyłu na nieruchomości skarżące[j], które[j] przywrócono prawo własności nieru-chomości w postępowaniu regulacyjnym prowadzonym z udziałem przed-stawiciela Skarbu Państwa na mocy ugody zawartej przed Komisją Mająt-kową (…), zgodnie z ustawą z [dnia] 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1347, ze zm.) (…), bezprawnie upaństwowioną w czasie PRL” – z art. 2, art. 21 ust. 1 i 2, art. 25 ust. 4, art. 31 ust. 2 i 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 37 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, OTK ZU A/2026 SK 35/25 poz. 61 2 2) art. 227 i art. 520 § 3 ustawy dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postę-powania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296, ze zm.) „w zakresie w jakim sąd rozpoznający sprawę przeprowadza dowód nieprzydatny dla sprawy, którym obciąża wnioskodawcę i uznaje za sprzeczne interesy stron w postępowaniu o ustanowienie służebności przesyłu, gdy strona podnosi zarzut zasiedzenia służebności przesyłu obciążając tylko jedną stronę kosz-tami postępowania”, z art. 45 Konstytucji, postanawia: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. W skardze konstytucyjnej z 30 czerwca 2022 r. (data nadania) Parafia Rzymskoka-tolicka […] w B. (dalej: skarżąca) wystąpiła ze skargą konstytucyjną sformułowaną jak w petitum. 1.1. Skarga została sformułowana na tle następującego stanu faktycznego. Skarżąca jest właścicielem nieruchomości, która została jej zwrócona na podstawie ugody zawartej przed Komisją Majątkową. Na wskazanej nieruchomości posadowione są urządzenia przesyłowe i napowietrzna linia elektoenergetyczna, których właścicielem jest przedsiębiorstwo energetyczne. Skarżąca wezwała przedsiębiorstwo energetyczne do zawar-cia umowy o ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem i wypłatę wynagrodze-nia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Uzyskała jednak odpowiedź odmowną. W związku z tym skarżąca wystąpiła do sądu rejonowego z wnioskiem o ustanowienie słu-żebności przesyłu na swojej nieruchomości. Postanowieniem z 18 listopada 2021 r. sąd rejo-nowy oddalił wniosek skarżącej. Od tego postanowienia skarżąca wniosła apelację, którą sąd okręgowy oddalił postanowieniem z 24 lutego 2022 r. 1.2. Zdaniem skarżącej, wykładnia kwestionowanych przepisów, przyjęta w dotych-czasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych, zgodnie z którą moż-liwe jest zasiedzenie przez przedsiębiorstwo energetyczne służebności gruntowej o treści od-powiadającej służebności przesyłu (która została wprowadzona do systemu prawnego dopiero 3 sierpnia 2008 r. przez ustawę z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 116, poz. 731) i doliczenie okresu posiadania słu-żebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu do okresu posiadania słu-żebności przesyłu oraz pominięcie zawieszenia ewentualnego okresu zasiedzenia służebności gruntowej i przesyłu w czasie, kiedy właściciel nie mógł dysponować własnością swojej nie-ruchomości wywłaszczonej w okresie PRL do czasu jej zwrotu po przemianach ustrojowych po 1989 r. w postępowaniu regulacyjnym przed Komisją Majątkową przeprowadzonym zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolic-kiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1347, ze zm.), narusza konstytucyj-ne prawo własności, zasady proporcjonalności, równości wobec prawa oraz demokratycznego państwa prawnego. OTK ZU A/2026 SK 35/25 poz. 61 3 2. Postanowieniem z 19 marca 2025 r., sygn. Ts 144/22 (OTK ZU B/2025, poz. 198), Trybunał Konstytucyjny nadał skardze konstytucyjnej dalszy bieg. 3. Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie z 17 kwietnia 2025 r. poinformował, że nie zgłasza udziału w niniejszym postępowaniu. 4. Prokurator Generalny w piśmie z 24 lipca 2025 r. poinformował o braku „uzasad-nienia do przedstawienia przez Prokuratora Generalnego stanowiska w sprawie o sygnaturze SK 35/25”. 5. Marszałek Sejmu nie zajął stanowiska w imieniu Sejmu. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. W sprawach inicjowanych skargą konstytucyjną na każdym etapie – aż do wyda-nia orzeczenia kończącego postępowanie – Trybunał Konstytucyjny bada, czy nie zachodzi którakolwiek z ujemnych przesłanek procesowych, pociągająca za sobą obligatoryjne umo-rzenie postępowania. Dotyczy to wszelkich kwestii wstępnych, jak również przesłanek for-malnych, wspólnych dla kontroli inicjowanej w trybie skargi konstytucyjnej, wniosku lub pytania prawnego. Merytoryczne rozpoznanie zarzutów sformułowanych w skardze konstytu-cyjnej jest uzależnione od spełnienia wszystkich warunków jej dopuszczalności (zob. np. po-stanowienie TK z 1 marca 2010 r., sygn. SK 29/08, OTK ZU nr 3/A/2010, poz. 29 i powołane tam orzecznictwo). Podkreślić również należy, że Trybunał nie jest związany postanowieniem o nadaniu skardze dalszego biegu wydanym na etapie wstępnej kontroli (zob. np. wyrok peł-nego składu TK z 25 września 2019 r., sygn. SK 31/16, OTK ZU A/2019, poz. 53 oraz posta-nowienie TK z 17 października 2023 r., sygn. SK 27/22, OTK ZU A/2023, poz. 77 i powoła-ne tam orzecznictwo). 2. W petitum skargi Parafia Rzymskokatolicka pw. Narodzenia NMP w Biechowie (dalej: skarżąca) jako przedmiot zaskarżenia wskazała następujące przepisy: art. 292 w związku z art. 172 § 1, w związku z art. 285 § 1 i 2, w związku z art. 3054 k.c., w związku z art. 352 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, ze zm.; dalej: k.c.), a także art. 227 i art. 520 § 3 ustawy dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468; dalej: k.p.c.). Dodatkowo skarżąca w uzasadnieniu skargi określiła przedmiot skargi konstytucyj-nej, wyliczając następujące przepisy: art. 123 § 1 w związku z art. 175, w związku z art. 292, w związku z art. 172 § 1, w związku z art. 285 § 1 i 2, w związku z art. 3054, w związku z art. 352 § 1 k.c., w związku z art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłasz-czania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm.), w związku z art. 61 i art. 63 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospo-litej Polskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1966, ze zm.; dalej: u.s.p.k.), a także art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.) i art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospo-darce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 399, ze zm.). Jednak w piśmie z 26 paździer-nika 2024 r. doprecyzowała, że przedmiotem zaskarżania są art. 292 w związku z art. 172 § 1, w związku z art. 285 § 1 i 2, w związku z art. 3054 k.c., w związku z art. 352 § 1 k.c. Z kolei jako wzorce kontroli skarżąca powołała: art. 2, art. 21 ust. 1 i 2, art. 25 ust. 4, art. 31 ust. 2 i 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 37 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1-3, a także art. 45 Konstytucji. OTK ZU A/2026 SK 35/25 poz. 61 4 Zarzuty skarżącej nie dotyczą treści zakwestionowanych przepisów, lecz zostały skie-rowane przeciwko ich wykładni, ukształtowanej w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, zgodnie z którą możliwe jest zasiedzenie przez przedsiębiorstwo energetyczne służebności przesyłu w dobrej wierze z doliczeniem okresu posiadania służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu do okresu posiadania służebności przesyłu oraz pominięcie przerwania biegu zasiedzenia służebności gruntowej doliczanej do okresu służeb-ności przesyłu w czasie prowadzonego postępowania regulacyjnego przez Komisję Majątko-wą zgodnie z przepisami u.s.p.k. W ocenie skarżącej taka wykładnia narusza konstytucyjne prawo własności, zasady proporcjonalności, równości wobec prawa oraz demokratycznego państwa prawnego. 3. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, kwestionowa-nie wykładni przepisów prawnych (należącej, podobnie jak, np. ustalanie stanów faktycznych, do stosowania prawa) nie jest objęte kognicją Trybunału. Jeżeli jednak określony sposób ro-zumienia przepisu ustawy utrwalił się już w sposób oczywisty, a przede wszystkim jeżeli zna-lazł jednoznaczny i autorytatywny wyraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego lub Naczelnego Sądu Administracyjnego, to należy uznać, że przepis ten – w praktyce stosowania – nabrał takiej właśnie treści, jaką odczytują z nich sądy mające najwyższy autorytet w Polsce. W tym sensie kognicji Trybunału podlega przepis, ale w określonej interpretacji. Kontrola zgodności z Konstytucją jest zatem dopuszczalna w stosunku do takiej treści przepisu, jaką uzyskał on w wyniku „jednolitej, powszechnej i stałej” wykładni sądowej (zob. wyroki TK z: 28 stycznia 2003 r., sygn. SK 37/01, OTK ZU nr 1/A/2003, poz. 3; 9 czerwca 2003 r., sygn. SK 12/03, OTK ZU nr 6/A/2003, poz. 51; 28 października 2003 r., sygn. P 3/03, OTK ZU nr 8/A/2003, poz. 82; 24 czerwca 2008 r., sygn. SK 16/06, OTK ZU nr 5/A/2008, poz. 85; 18 kwietnia 2018 r., sygn. K 52/16, OTK ZU A/2018, poz. 28; postanowienie TK z 17 maja 2017 r., sygn. SK 38/15, OTK ZU A/2017, poz. 39). W niniejszej sprawie skarżąca podniosła, że zastosowana przez orzekający w jej sprawie sąd okręgowy wykładnia zaskarżonych przepisów umożliwiła przedsiębiorstwu ener-getycznemu „zasiedzenie służebności przesyłu w dobrej wierze i doliczenie do tego okresu zasiedzenia korzystania przez przedsiębiorcę przesyłowego z nieruchomości skarżące[j] rów-nież w czasie trwania procesu regulacyjnego prawa tej własności w zakresie ewentualnego zasiadywania służebności gruntowej (…)”. 4. Problem dopuszczalności zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadają-cej służebności przesyłu był już przedmiotem analizy Trybunału Konstytucyjnego. W wyda-nym w pełnym składzie wyroku z 2 grudnia 2025 r., sygn. P 10/16 (OTK ZU A/2026, poz. 1), Trybunał orzekł, że art. 292 w związku z art. 285 § 1 i 2 k.c., rozumiane w ten sposób, że umożliwiają nabycie przez przedsiębiorcę przesyłowego lub Skarb Państwa, przed wejściem w życie art. 305l-3054 k.c., w drodze zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej tre-ścią służebności przesyłu, są niezgodne z art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji. Orzekając w sprawie o sygn. P 10/16, Trybunał podzielił poglądy pytających sądów o istnieniu trwałej, jednolitej i powszechnej wykładni zakwestionowanych przepisów. Tym samym uznał, że kontrola zgodności z Konstytucją tej wykładni mieści się w jego kompeten-cjach. Skład Trybunału orzekający w niniejszej sprawie jest związany poglądem wyrażonym przez Trybunał w wyroku wydanym w pełnym składzie, co znaczy, że twierdzenie skarżącej o istnieniu jednolitej linii orzeczniczej, zgodnie z którą możliwe było zasiedzenie służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu przed wejściem w życie art. 305l-3054 k.c. – jako potwierdzone w orzecznictwie Trybunału – zasługiwało na uwzględnienie. OTK ZU A/2026 SK 35/25 poz. 61 5 W uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. P 10/16 Trybunał wskazał, że niekonsty-tucyjność art. 292 w związku z art. 285 § 1 i 2 k.c. polegała nie na tym, że ich literalna treść sprzeczna jest z przepisami Konstytucji, lecz na tym, iż dawały one podstawę interpretacji prowadzącej do wykreowania nowej instytucji prawa rzeczowego – służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, a w konsekwencji możliwości jej zasiedzenia. Prawotwórcza wykładnia Sądu Najwyższego, wbrew zasadzie numerus clausus praw rzeczo-wych, doprowadziła do wprowadzenia do systemu prawa rzeczowego nowego rodzaju słu-żebności gruntowej, odbiegającej w swej konstrukcji od klasycznej służebności gruntowej. Wyprowadzona w orzecznictwie sądowym norma powodowała daleko idące ograniczenie prawa własności, naruszające standardy konstytucyjne. W świetle Konstytucji podstawą ta-kiego ograniczenia nie może być nawet najlepiej uzasadniona funkcjonalnie wykładnia (pra-wotwórcza), lecz wyraźny przepis ustawy. Stwierdzenie przez Trybunał, że nie było możliwe posiadanie służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu przed datą wejścia w życie przepisów regulujących tę instytucję (tj. przed 3 sierpnia 2008 r.), pociągało za sobą niedopuszczalność zasiedzenia tego rodzaju prawa w tym czasie. 5. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, w sytuacji, gdy zaskarżony przepis był już wcześniej przedmiotem rozstrzygnięcia Trybunału oraz gdy postępowanie zostało zainicjowane przez ten sam podmiot, zachodzi niedopuszczalność wy-dania wyroku ze względu na powagę rzeczy osądzonej (zasadę res iudicata; zob. np. posta-nowienie z 18 lipca 2011 r., sygn. SK 5/11, OTK ZU nr 6/A/2011, poz. 66). Jeżeli natomiast ten sam przepis został już wcześniej zakwestionowany przez inny podmiot w oparciu o te same zarzuty niezgodności z Konstytucją (a zatem w sytuacji wyłącznie tożsamości przed-miotowej), znajduje zastosowanie zasada ne bis in idem, czyli zakaz ponownego orzekania o tym samym. Jak przyjmuje Trybunał Konstytucyjny, brak podstaw do przyjęcia powagi rzeczy osądzonej nie znaczy, że uprzednie rozpoznanie sprawy zgodności z Konstytucją okre-ślonego przepisu prawnego z punktu widzenia tych samych zarzutów może być uznane za prawnie obojętne. Instytucją wykształconą w orzecznictwie Trybunału i doktrynie prawnej, w celu zapewnienia stabilizacji sytuacji powstałych w wyniku orzeczenia ostatecznego jako formalnie prawomocnego, jest zasada ne bis in idem (zob. np. postanowienia z: 11 grudnia 2019 r., sygn. SK 11/19, OTK ZU A/2019, poz. 72; 15 grudnia 2020 r., sygn. SK 80/19, OTK ZU A/2020, poz. 72; 14 grudnia 2022 r., sygn. SK 32/21, OTK ZU A/2023, poz. 7). Trybunał, co do zasady, przyjmuje, że zaistnienie przesłanki ne bis in idem powoduje konieczność umo-rzenia postępowania z uwagi na zbędność wydania wyroku (art. 59 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). Mając zatem na uwadze, że w wyroku o sygn. P 10/16 dokonano już oceny zgodno-ści art. 292 w związku z art. 285 § 1 i 2 k.c. z art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji, Trybunał rozważył, czy w niniejszej sprawie zaszła ujemna przesłanka procesowa w postaci zakazu ponownego orzekania o tym samym (ne bis in idem). 6. Zestawiając przedmiot kontroli oraz treść zarzutów w niniejszej sprawie z przed-miotem kontroli oraz treścią zarzutów w sprawie o sygn. P 10/16, Trybunał stwierdził wystą-pienie przesłanki ne bis in idem. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotem kontroli w sprawie o sygn. P 10/16 były te same przepisy, które wskazała skarżąca, a więc art. 292 w związku z art. 285 § 1 i 2 k.c. W niniejszej sprawie powołano związkowo także art. 123 § 1 k.c. okre-ślający przerwanie biegu terminu przedawnienia; art. 172 § 1 k.c. normujący przesłanki naby-cia własności nieruchomości wskutek zasiedzenia; art. 3054 k.c., zgodnie z którym do służeb-ności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych i art. 352 § 1 k.c. stanowiący o tym, kto jest posiadaczem służebności. Wymienione przepisy nie zmieniły jednak treści normatywnej przedmiotu kontroli w stosunku do przedmiotu kontroli w sprawie OTK ZU A/2026 SK 35/25 poz. 61 6 o sygn. P 10/16. Kluczowe znaczenie w obydwu sprawach, w związku ze sformułowanymi zarzutami, miała bowiem kwestia samej dopuszczalności nabycia przez przedsiębiorstwo przesyłowe lub Skarb Państwa w drodze zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowia-dającej służebności przesyłu, a nie przesłanek jej nabycia. Powołanie tych przepisów w rozpa-trywanej sprawie w istocie nie miało związku ze stawianymi zarzutami, dlatego postępowanie w tym zakresie należało umorzyć ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku (art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Try-bunałem Konstytucyjnym, Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Odnośnie do tożsamości wzorców kontroli, należało zauważyć, że w niniejszej spra-wie skarżąca wskazała jako wzorce, poza art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji, także art. 21 ust. 2, art. 25 ust. 4, art. 31 ust. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 37 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji, które nie były wzorcami w sprawie o sygn. P 10/16. Niemniej, orzeczenie o niezgodności przedmiotu kontroli z jakimkolwiek wzorcem sprawia, że kolejna ocena tego przedmiotu z innym wzorcem jest pozbawiona racji, a cel kon-troli konstytucyjnej w postaci derogacji zakwestionowanej normy zostaje osiągnięty (zob. postanowienie TK z 16 grudnia 2025 r., sygn. SK 106/22, OTK ZU A/2026, poz. 9). Jak stwierdził Trybunał, zarzuty sformułowane przez skarżącą były tożsame z zarzu-tami już rozpatrzonymi w wyroku o sygn. P 10/16, którego następstwem była utrata mocy obowiązującej normy zaskarżonej w niniejszej sprawie. Tym samym zaktualizowała się ujemna przesłanka procesowa ne bis in idem, obligująca Trybunał do umorzenia postępowa-nia na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK ze względu na zbędność wydania wyroku. W punkcie 2 petitum skargi skarżąca wniosła o stwierdzenie niezgodności art. 227 i art. 520 § 3 k.p.c. „w zakresie w jakim sąd rozpoznający sprawę przeprowadza dowód nie-przydatny dla sprawy, którym obciąża wnioskodawcę i uznaje za sprzeczne interesy stron w postępowaniu o ustanowienie służebności przesyłu, gdy strona podnosi zarzut zasiedzenia służebności przesyłu obciążając tylko jedną stronę kosztami postępowania”, z art. 45 Konsty-tucji. Zarzut ten jednak nie został uzasadniony. Konieczność wskazania, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego, i w jaki sposób zostały naruszone, a także uzasadnienia zarzutu niezgodności kwestionowanego prze-pisu ustawy lub innego aktu normatywnego ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub pra-wem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie są wprost uregu-lowane odpowiednio w art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego ustawowy wy-móg wskazania sposobu naruszenia konstytucyjnych praw bądź wolności nie może sprowa-dzać się jedynie do przytoczenia treści odpowiedniego przepisu Konstytucji. Uzasadnienie zarzutu musi spełniać określone warunki, w tym przede wszystkim precyzyjnie wskazywać co najmniej jeden argument za naruszeniem określonych wzorców kontroli. Nie realizują oma-wianego wymagania uwagi nazbyt ogólne, niejasne czy też czynione jedynie na marginesie innych rozważań (zob. np. postanowienie TK z 25 października 1999 r., sygn. SK 22/98, OTK ZU nr 6/1999, poz. 122 i wyrok TK z 25 czerwca 2019 r., sygn. SK 27/18, OTK ZU A/2019, poz. 30). Wymaganie wskazania sposobu naruszenia wolności lub praw skarżącego oraz odpowiedniego uzasadnienia zarzutów (w kontekście każdego wzorca kontroli) nie może być traktowane powierzchownie i instrumentalnie (zob. np. postanowienie TK z 8 kwietnia 2014 r., sygn. SK 15/11, OTK ZU nr 4/A/2014, poz. 47). W piśmie inicjującym postępowanie przed Trybunałem skarżący zobowiązany jest przedstawić proces myślowy, jaki doprowadził go do sformułowania zarzutu niezgodności zaskarżonych przepisów ze wskazanymi jego wolnościami lub prawami. Obejmuje to w szczególności dokonanie wykładni przepisów wskazanych jako przedmiot kontroli i wykładni przepisów wskazanych jako wzorzec kontro-li, tj. ustalenie wynikających z nich norm prawnych. Następnie konieczne jest porównanie OTK ZU A/2026 SK 35/25 poz. 61 7 tych norm i wykazanie, że zachodzi między nimi niezgodność (zob. np. postanowienie TK z 1 lutego 2017 r., sygn. SK 38/14, OTK ZU A/2017, poz. 2). Niespełnienie wskazanych wymogów w odniesieniu do zarzutu niezgodności art. 227 i art. 520 § 3 k.p.c. z art. 45 Konstytucji obliguje Trybunał do umorzenia postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. Z przedstawionych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.