SK 43/20
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-01-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak możliwości wniesienia zażalenia od postanowienia sądu apelacyjnego lub Sądu Najwyższego oddalającego wniosek o wznowienie postępowania karnego jest zgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w skardze konstytucyjnej. W części dotyczącej zarzutu naruszenia art. 78 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji, rozpoznanie zostało wykluczone zasadą ne bis in idem, ponieważ Trybunał orzekał już w tym zakresie w wyroku sygn. SK 23/10. W pozostałej części postępowanie umorzono z powodu niedopuszczalności wydania wyroku, gdyż skarżący nie uzasadnił w sposób właściwy zarzutów niezgodności z pozostałymi wzorcami kontroli, ograniczając się do powtórzeń argumentacji rozstrzygniętej wcześniej.Stan faktyczny
Skarżący J.K. złożył skargę konstytucyjną, kwestionując art. 547 § 1 in fine k.p.k. w zakresie, w jakim nie przewiduje zażalenia od postanowienia sądu apelacyjnego lub Sądu Najwyższego oddalającego wniosek o wznowienie postępowania. Skarga wynikała z faktu, że Sąd Apelacyjny oddalił wniosek skarżącego o wznowienie postępowania w sprawie o zadośćuczynienie za internowanie, a Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia zażalenia na to postanowienie. Skarżący twierdził, że narusza to jego prawo do sądu, zasadę dwuinstancyjności i równości wobec prawa.Rozstrzygnięcie
umorzenie postępowaniaPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 6 lutego 2025 r. Pozycja 14 POSTANOWIENIE z dnia 23 stycznia 2025 r. Sygn. akt SK 43/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński – przewodniczący Krystyna Pawłowicz – sprawozdawca Stanisław Piotrowicz Bartłomiej Sochański Wojciech Sych, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2025 r., skargi konstytucyjnej J.K. o zbadanie zgodności: art. 547 § 1 in fine ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania kar-nego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) w zakresie, w jakim nie przewiduje zaża-lenia od postanowienia oddalającego wniosek o wznowienie postępowania lub pozostawiającego go bez rozpoznania wydanego przez sąd apelacyjny lub Sąd Najwyższy, z: – art. 78 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, – art. 77 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 19 Konstytucji, – oraz art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, postanawia: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 14 czerwca 2019 r. J.K. (dalej: skarżący) wniósł o stwierdzenie niezgodności art. 547 § 1 in fine ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.; dalej: k.p.k.), w zakresie, w jakim nie przewiduje zażalenia od postanowienia oddalającego wniosek o wznowienie postępowania lub pozostawiającego go bez rozpoznania, wydanego
OTK ZU A/2025 SK 43/20 poz. 14 2 przez sąd apelacyjny lub Sąd Najwyższy (dalej: SN), z art. 2, art. 78 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, art. 77 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 19 oraz art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Postanowieniem z 15 stycznia 2020 r., sygn. Ts 91/19 (OTK ZU B/2020, poz. 191), Trybunał Konstytucyjny nadał skardze konstytucyjnej dalszy bieg w części, w jakiej kwestio-nuje zgodność art. 547 § 1 in fine k.p.k. w zakresie, w jakim nie przewiduje zażalenia od po-stanowienia oddalającego wniosek o wznowienie postępowania lub pozostawiającego zażale-nie bez rozpoznania, wydanego przez sąd apelacyjny lub Sąd Najwyższy, z: – art. 78 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; – art. 77 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 19 Konstytucji; – art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W pozostałym zakresie Trybunał odmówił nadania skardze kon-stytucyjnej dalszego biegu. 1.1. Skarga została wniesiona w związku z następującym stanem faktycznym: Sąd Okręgowy w Ś. (dalej: SO) wyrokiem z 6 stycznia 2009 r. (sygn. akt […]), na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149, ze zm.; dalej: ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kwotę 15 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia prawomocności wyroku, tytułem zadośćuczynie-nia za doznaną krzywdę związaną z wydaniem decyzji o internowaniu w związku z wprowa-dzeniem w Polsce 13 grudnia 1981 r. stanu wojennego. Wnioskiem z 27 lipca 2018 r. skarżący, powołując się na wyrok TK z 1 marca 2011 r., sygn. P 21/09 (OTK ZU nr 2/A/2011, poz. 7), w którym stwierdzono niekonstytucyjność art. 8 ust. 1a ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowa-nych, wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego powyższym wyro-kiem. Postanowieniem z 3 października 2018 r. (sygn. akt […]) Sąd Apelacyjny w W. (dalej: SA) oddalił powyższy wniosek. W uzasadnieniu wskazano, że SO orzekł o zadośćuczynieniu na podstawie art. 8 ust. 1, a nie art. 8 ust. 1a ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wyda-nych wobec osób represjonowanych. W konsekwencji SA uznał, że nie jest możliwe wzno-wienie postępowania na podstawie art. 547 § 1 k.p.k. Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł zażalenie. Sędzia SA, zarządzeniem z 18 stycznia 2019 r. (sygn. akt […]), na podstawie m.in. art. 547 § 1 k.p.k., odmówił jego przyjęcia, wskazując, że na postanowienie sądu apelacyjnego oddalające wniosek o wznowie-nie postępowania zażalenie nie przysługuje. Zarządzenie to zostało utrzymane w mocy posta-nowieniem Sądu Najwyższego (dalej: SN) z 26 marca 2019 r. (sygn. akt […]). SN wyjaśnił, że zażalenie na postanowienie o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania przysługuje wówczas, gdy zostało wydane przez inny sąd niż SN i sąd apelacyjny. 1.2. W ocenie skarżącego, art. 547 § 1 in fine k.p.k. narusza art. 78 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji i wywodzone z nich prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji, prawo do sądu, zasady równości wobec prawa i proporcjonalności. Skarżący wskazał, że przepis ten unie-możliwia zaskarżenie postanowienia oddalającego wniosek o wznowienie postępowania wy-danego przez sąd apelacyjny, przez co faworyzuje również podmioty, których wnioski zostały
OTK ZU A/2025 SK 43/20 poz. 14 3 oddalone przez sąd okręgowy. Zaznaczył, że wyklucza to możliwość dokonania kontroli po-stanowienia wydanego w pierwszej instancji przez sąd apelacyjny. W jego ocenie, całkowity zakaz zaskarżania orzeczeń wydanych przez sąd apelacyjny oraz SN ingeruje w istotę prawa do sądu i do sprawiedliwego osądzenia sprawy, powodując przy tym nierówne traktowanie podmiotów będących adresatami konstytucyjnych wolności oraz praw. Odnosząc się do art. 77 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, w związku z art. 32 ust. 1, w związku z art. 31 ust. 3 i w związku z art. 19 Konstytucji, skarżący stwierdził, że zakwe-stionowany przepis narusza zakaz zamykania drogi sądowej, prawo do sądu oraz zasadę rów-ności wobec prawa. Podniósł, że całkowity zakaz zaskarżania orzeczeń wydanych przez sąd apelacyjny oraz SN wyłącza, bez instancyjnej kontroli, możliwość dochodzenia przed sądem naruszonych wolności i praw podmiotowych, co prowadzi do zamknięcia drogi sądowej. Za-rzucił przy tym naruszenie prawa strony do równego traktowania, gdyż zamknięcie drogi są-dowej uzależnione jest od tego, który sąd wydał postanowienie kończące postępowanie karne. Skarżący wskazał również na pośrednie naruszenie art. 19 Konstytucji i wynikającą z niego zasadę szczególnej troski o weteranów walk o niepodległość przez ograniczenie lub całkowite wyłączenie możliwości restytucji krzywd i szkód wynikających z bezprawnych działań wła-dzy komunistycznej. W ocenie skarżącego, zakwestionowany przepis narusza także, wynikające z art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1, w związku z art. 32 ust. 1 i w związku z art. 31 ust. 3 Kon-stytucji, prawo do sądu i sprawiedliwego osądzenia sprawy w zakresie konstytucyjnej gwa-rancji co najmniej dwuinstancyjnego postępowania sądowego i w konsekwencji także możli-wość merytorycznej kontroli orzeczeń przez sąd drugiej instancji. 2. Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie z 9 czerwca 2020 r. wniósł o stwierdzenie, że art. 547 § 1 in fine k.p.k. w zakresie, w jakim nie przewiduje zażalenia od postanowienia oddalającego wniosek o wznowienie postępowania lub pozostawiającego go bez rozpoznania, wydanego przez sąd apelacyjny lub SN, jest niezgodny z art. 2, art. 78 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, art. 77 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 3. W piśmie z 15 stycznia 2021 r. Sejm wniósł o stwierdzenie, że art. 547 § 1 k.p.k. w zakresie, w jakim nie przewiduje zażalenia na postanowienie sądu apelacyjnego oddalają-cego wniosek o wznowienie postępowania, nie jest niezgodny z art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, jest zgodny z art. 77 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, jest niezgod-ny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji oraz jest zgodny z art. 19 Konstytu-cji. Ponadto Sejm wniósł o umorzenie postępowania w pozostałym zakresie, na postawie art. 59 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), ze wzglę-du na niedopuszczalność wydania wyroku, jak również zbędność wydania wyroku. 4. W piśmie z 23 listopada 2021 r. Prokurator Generalny (dalej: PG) wniósł o umorze-nie postępowania, na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK, wobec zbędności wydania orzeczenia, w zakresie zarzutu niezgodności art. 547 § 1 in fine k.p.k. z art. 78 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji oraz o umorzenie postępowania w pozostałym zakresie, na pod-stawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK, wobec niedopuszczalności wydania orzeczenia.
OTK ZU A/2025 SK 43/20 poz. 14 4 5. W piśmie z 9 marca 2022 r., na podstawie art. 69 ust. 1 w związku z art. 71 ust. 1 u.o.t.p.TK, Trybunał Konstytucyjny zwrócił się do Sądu Najwyższego (dalej: SN) o informa-cję, czy do SN została wniesiona skarga nadzwyczajna dotycząca orzeczeń wskazanych w pkt 1.1. niniejszego uzasadnienia. W przypadku odpowiedzi twierdzącej, TK poprosił o informację na jakim etapie pozostaje postępowanie, o przesłanie kopii skargi nadzwyczaj-nej, a po zakończeniu sprawy o przesłanie odpisu orzeczenia SN celem włączenia go do akt o sygn. SK 43/20. 6. W piśmie z 22 marca 2022 r. SN poinformował, że 23 listopada 2021 r. do SN wpłynęła skarga nadzwyczajna PG od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z 6 stycznia 2009 r. (sygn. akt […]; dalej: wyrok SO) o zadośćuczynienie w sprawie, której nadano sygn. akt […]. SN przesłał również kopię ww. skargi nadzwyczajnej i poinformował, że sprawa oczekuje na wykonanie czynności. Skarga nadzwyczajna od wyroku SO została wniesiona „z uwagi na konieczność za-pewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, albowiem w wyniku wydania zaskarżonego orzeczenia doszło do naruszenia zasad godności, prawa do ochrony praw majątkowych oraz równej dla wszystkich ochrony tych praw wynikających z art. 2, 30, 32 ust 1, 45 ust. 5, 64 ust 2 i 77 ust 1 Konstytucji (…), wskutek czego wnioskodawca, bezprawnie pozbawiony wolności podczas internowania, nie otrzymał adekwatnego i zgodnego z wymogami sprawiedliwości społecznej zadośćuczynienia za szkodę, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działa-nie organów władzy publicznej, podczas gdy z treści zebranego materiału dowodowego wy-nika, że rozmiar krzywd i szkód doznanych przez wnioskodawcę, w szczególności powsta-łych z powodu internowania, obligował Sąd do zasądzenia na jego rzecz zadośćuczynienia w pełnej wysokości”. 7. W piśmie z 20 września 2022 r. Trybunał zwrócił się do SN o informację, na jakim etapie pozostaje postępowanie w sprawie o sygn. akt […]. TK zwrócił się ponadto do SN, o przesłanie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem, w przypadku zakończenia postępowa-nia, celem włączenia do akt o sygn. SK 43/20. 8. W piśmie SN z 3 października 2022 r. Trybunał otrzymał odpis wyroku SN z 6 września 2022 r. (sygn. akt […]), uchylającego wyrok SO w części, tj. w punkcie II i w tym zakresie przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności art. 547 § 1 in fine ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 37; dalej: k.p.k.) w zakresie, w jakim nie przewiduje zażalenia od posta-nowienia oddalającego wniosek o wznowienie postępowania lub pozostawiającego go bez rozpoznania, wydanego przez sąd apelacyjny lub Sąd Najwyższy (dalej: SN), z: – art. 78 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Kon-stytucji, – art. 77 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 19 Konstytucji, – art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
OTK ZU A/2025 SK 43/20 poz. 14 5 Art. 547 § 1 k.p.k. stanowi: „Na postanowienie oddalające wniosek lub pozostawiają-ce go bez rozpoznania przysługuje zażalenie, chyba że orzekł o tym sąd apelacyjny lub Sąd Najwyższy”. 2. Trybunał przypomniał, że na każdym etapie postępowania zobligowany jest do kon-trolowania, czy nie zachodzi któraś z ujemnych przesłanek wydania wyroku, skutkujących obligatoryjnym umorzeniem postępowania w całości lub w części (zob. postanowienia TK z: 21 października 2003 r., sygn. SK 41/02, OTK ZU nr 8/A/2003, poz. 89; 6 lipca 2004 r., sygn. SK 47/03, OTK ZU nr 7/A/2004, poz. 74; 21 marca 2006 r., sygn. SK 58/05, OTK ZU nr 3/A/2006, poz. 35; 24 października 2006 r., sygn. SK 65/05, OTK ZU nr 9/A/2006, poz. 145; 20 kwietnia 2017 r., sygn. K 46/16, OTK ZU A/2017, poz. 29 oraz wyrok TK z 13 lipca 2011 r., sygn. K 10/09, OTK ZU nr 6/A/2011, poz. 56). Skład rozpoznający sprawę nie jest merytorycznie związany stanowiskiem zajętym uprzednio w postanowieniu wydanym w toku wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej (zob. postanowienia z: 24 października 2006 r., sygn. SK 65/05; 30 czerwca 2008 r., sygn. SK 15/07, OTK ZU nr 5/A/2008, poz. 98; 8 lipca 2008 r., sygn. K 40/06, OTK ZU nr 6/A/2008, poz. 113; 16 czerwca 2009 r., sygn. SK 22/07, OTK ZU nr 6/A/2009, poz. 97; 2 grudnia 2010 r., sygn. SK 11/10, OTK ZU nr 10/A/2010, poz. 131; 4 lipca 2011 r., sygn. SK 27/10, OTK ZU nr 6/A/2011, poz. 63 oraz 17 maja 2017 r., sygn. SK 7/16, OTK ZU A/2017, poz. 42). Merytoryczne rozpoznanie skargi konstytucyjnej jest uwarunkowane ustaleniem, czy spełnia ona wymagania procesowe, o których stanowi art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 53 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). 3. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że w wyroku z 11 czerwca 2013 r., sygn. SK 23/10 (OTK ZU nr 5/A/2013, poz. 57), orzekł, iż art. 547 § 1 k.p.k. nie jest niezgodny z art. 78 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Trybunał stwierdził, że „brak możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie sądu apelacyjnego lub Sądu Najwyższego oddalające wniosek o wznowienie postępowania karnego jest ograniczeniem dotyczącym nadzwyczajnej instytucji prawnej (świadczy o tym sama systematyka k.p.k. – wznowienie postępowania jest regulowane w dziale XI k.p.k «Nadzwyczajne środki zaskarżenia»). W orzecznictwie Trybu-nału przyjęte jest, że wznowienie postępowania nie jest objęte wszystkimi gwarancjami pra-wa do sądu oraz powiązanej z nim zasady dwuinstancyjności postępowania (por. wyrok TK o sygn. SK 2/09, cz. III uzasadnienia, pkt 3.6.4 i powołane tam postanowienia Trybunału). (…) Ponadto niemożność zaskarżenia orzeczenia sądu odwoławczego «nie prowadzi automa-tycznie do naruszenia prawa do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodnie z wymogami sprawiedliwości» (postanowienie TK z 21 lipca 2009 r., sygn. Ts 220/07, OTK ZU nr 4/B/2009, poz. 248)”. W związku z tożsamością przedmiotu i wzorców kontroli a także podniesionych za-rzutów w wyroku TK o sygn. SK 23/10 i w treści skargi konstytucyjnej stanowiącej przed-miot niniejszej sprawy zasada ne bis in idem wyklucza rozpoznanie skargi konstytucyjnej w części dotyczącej zgodności art. 547 § 1 in fine k.p.k. w zakresie, w jakim nie przewiduje zażalenia od postanowienia oddalającego wniosek o wznowienie postępowania lub pozosta-wiającego zażalenie bez rozpoznania, wydanego przez sąd apelacyjny lub SN, z art. 78 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji. 4. Trybunał Konstytucyjny przypomniał, że warunkiem merytorycznego rozpatrzenia zarzutów sformułowanych w skardze jest odpowiednie (właściwe) uzasadnienie ich przez skarżącego. Uzasadnienie zarzutu polega na sformułowaniu takich argumentów, które prze-mawiają na rzecz niezgodności zachodzącej pomiędzy normami wynikającymi z kwestiono-
OTK ZU A/2025 SK 43/20 poz. 14 6 wanych przepisów a normami zawartymi we wzorcach kontroli. Wymaganie to nie może być traktowane powierzchownie i instrumentalnie. Argumenty przytoczone w skardze mogą być mniej lub bardziej przekonujące, lecz muszą być „argumentami «nadającymi się» do rozpo-znania przez Trybunał Konstytucyjny” (wyrok z 19 października 2010 r., sygn. P 10/10, OTK ZU nr 8/A/2010, poz. 78). Obowiązku tego nie realizuje samo przedstawienie przepisu sta-nowiącego przedmiot kontroli i przepisu będącego wzorcem tej kontroli (nawet wraz z poda-niem sposobu rozumienia obu wymienionych przepisów), bez przedstawienia chociażby jed-nego argumentu wskazującego na niezgodność tych regulacji prawnych. Wówczas należy uznać, że zarzut w ogóle nie został uzasadniony. Nie realizują tego wymagania również uwa-gi nazbyt ogólne, niejasne czy też czynione jedynie na marginesie innych rozważań. W takich wypadkach uzasadnienie, jako formalnie wadliwe, należy zakwalifikować jako pozorne, rów-noznaczne z brakiem uzasadnienia (zob. postanowienie z 25 lutego 2021 r., sygn. SK 54/20, OTK ZU A/2021, poz. 10 i powołane tam orzecznictwo oraz postanowienia z: 30 listopada 2021 r., sygn. SK 11/21, OTK ZU A/2021, poz. 68 i 19 listopada 2024 r., sygn. SK 1/22, OTK ZU A/2024, poz. 122). Oprócz wzorców rozpoznanych przez Trybunał w wyroku o sygn. SK 23/10 skarżący wskazał również: – art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 (w związku z wzorcami rozpoznanymi w wyroku TK o sygn. SK 23/10), – art. 77 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 19, – art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Nie wyjaśnił jednak na czym polega naruszenie każdej z grup wskazanych związkowo wzorców konstytucyjnych przez zaskarżony przepis, ograniczając się każdorazowo do argu-mentacji wskazującej naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania sądowego, odnie-sionej wprawdzie oddzielnie do każdej z wymienionych grup wzorców, niemniej sprowadza-jącej się każdorazowo do podobnych konkluzji. W dalszej części uzasadnienia skarżący roz-winął powyższą myśl łącznie wobec wszystkich wzorców kontroli, bez wyszczególnienia każdej z ich grup wskazanej w petitum skargi, dokonując wprawdzie szerokiej analizy przepi-sów konstytucyjnych, ale ograniczając argumentację uzasadniającą niezgodność art. 547 § 1 in fine k.p.k. ze wszystkimi wzorcami zasadniczo do zarzutu naruszenia zasady dwuinstan-cyjności postępowania sądowego i jej konsekwencji dla skarżącego. Tym samym skarga nie spełnia wymogu określonego w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK w postaci konieczności uzasad-nienia zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego popar-cie. Ponadto argumenty wskazane przez skarżącego zostały już zasadniczo rozstrzygnięte w wyroku TK o sygn. SK 23/10, mimo że wówczas Trybunał wypowiedział się tylko o braku niezgodności przepisu z art. 78 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji, co stanowi dodatkowy argument świadczący o tym, że skarżący nie uzasadnił w sposób właściwy zarzutu niezgod-ności zaskarżonego przepisu z pozostałymi wzorcami konstytucyjnymi. Wobec całości przedstawionej argumentacji Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK, postanowił umorzyć postępowanie z powodu niedopuszczalno-ści wydania wyroku. Trybunał zwrócił również uwagę na to, że po rozpoznaniu w Izbie Kontroli Nadzwy-czajnej i Spraw Publicznych SN skargi nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego od wyroku Sądy Okręgowego w Ś. (dalej: SO) z 6 stycznia 2009 r., sygn. akt […] (dalej: wyrok SO), SN w wyroku z 6 września 2022 r. (sygn. akt […]) uchylił wyrok SO w części, tj. w punkcie II i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania SO, otwierając skarżącemu możliwość dochodzenia zadośćuczynienia w wyższej kwocie, niż orzeczona wyrokiem SO.
OTK ZU A/2025 SK 43/20 poz. 14 7 Skarżący słusznie podkreślił, że krzywda jaka spotkała osoby represjonowane za dzia-łalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, a więc za działalność podejmowaną z pobudek zasługujących na szczególne społeczne uznanie, ma wyjątkowy charakter i tym samym uzasadnia przyznanie wyższego zadośćuczynienia. W tym zakresie skutecznym środ-kiem ochrony konstytucyjnych praw i wolności okazała się skarga nadzwyczajna wniesiona na rzecz skarżącego przez Prokuratora Generalnego i wyrok SN wydany w następstwie jej rozpoznania w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Z powyższych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 78 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucjiart. 77 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 19 Konstytucjiart. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło