SK 43/21

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 8 czerwca 2026 r. Pozycja 69 POSTANOWIENIE z dnia 20 maja 2026 r. Sygn. akt SK 43/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jarosław Wyrembak – przewodniczący Stanisław Piotrowicz Justyn Piskorski – sprawozdawca Bartłomiej Sochański Rafał Wojciechowski, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2026 r., skargi konstytucyjnej Parafii Rzymskokatolickiej […] w G., Parafii Rzymskokatolickiej […] w R. i Parafii Rzym-skokatolickiej […] w L. o zbadanie zgodności: art. 292 w związku z art. 172 § 1 w związku z art. 285 § 1 i 2 w związku z art. 3054 w związku z art. 352 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145, ze zm.) w zakresie, w jakim: – ,,umożliwiają nabycie przez zasiedzenie służebności przesyłu w dobrej wierze w przypadku braku decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszcz[a]nia nieru-chomości [Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm.], art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nierucho-mości [Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.], art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami [Dz. U. z 2018 r. poz. 2204, ze zm.)”, – ,,umożliwiają doliczenie posiadania przez przedsiębiorstwa energetyczne wy-konywanego przed dniem 3 sierpnia 2008 r., do okresu korzystania przez przedsiębiorcę przesyłowego z trwałego i widocznego urządzenia w sposób odpowiadający służebności przesyłu po dniu 3 sierpnia 2008 r., potrzebnego do nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie z pominięciem zawiesze-nia biegu zasiedzenia służebności przesyłu na nieruchomości skarżącego, któ-remu przywrócono własność wywłaszczonych nieruchomości lub przyznano nieruchomości zamienne po przemianach ustrojowych Państwa Polskiego po 1989 r., zgodnie z ustawą z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1347 ze zm.) a który to właściciel został pozbawiony możliwości dochodzenia zwrotu wła-sności swojej nieruchomości z uwagi na obowiązujące przepisy prawne w PRL oraz uwarunkowania polityczne, co skutkowało zawieszeniem biegu OTK ZU A/2026 SK 43/21 poz. 69 2 zasiedzenia służebności gruntowych a następnie służebności przesyłu do cza-su przywrócenia własności nieruchomości wywłaszczonej bądź przyznania nieruchomości zamiennej w postępowaniu regulacyjnym w stanie wolnym od obciążeń przez Komisję Majątkową”, – „Sąd Najwyższy naruszył art. 3989 § 2 zdanie drugie ustawy z dnia 17 listopa-da 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego [Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.] uznany za niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji (…) przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie [o sygn.] SK 68/06 [Dz. U. z 2007 r. Nr 106, poz. 731] poprzez brak uzasadnienia stanowiska Sądu Najwyższego odmawiającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpozna-nia w odniesieniu do zarzutów skargi kasacyjnej” – z art. 2, art. 21 ust. 1 i 2, art. 25 ust. 4, art. 31 ust. 2 i 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 37 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1-3 Konstytucji, p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. W skardze konstytucyjnej z 9 czerwca 2020 r. Parafia Rzymskokatolicka […] w G., Parafia Rzymskokatolicka […] w R. i Parafia Rzymskokatolicka w L. (dalej: skarżące) za-kwestionowały zgodność art. 292 w związku z art. 172 § 1 w związku z art. 285 § 1 i 2 w związku z art. 3054 w związku z art. 352 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145, ze zm.) z art. 2, art. 21 ust. 1 i 2, art. 25 ust. 4, art. 31 ust. 2 i 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 37 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1-3 Konstytucji. W ocenie skarżących, regulacja przez nie wskazana jest niezgodna z przywołanymi wzorcami w zakresie, w jakim: 1) umożliwia nabycie przez zasiedzenie służebności przesyłu w dobrej wierze w przypadku braku decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm.), art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.) lub art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204, ze zm.); 2) umożliwia doliczenie posiadania przez przedsiębiorstwa ener-getyczne wykonywanego przed 3 sierpnia 2008 r., do okresu korzystania przez przedsiębiorcę przesyłowego z trwałego i widocznego urządzenia w sposób odpowiadający służebności prze-syłu „po dniu 3 sierpnia 2008 r.”, potrzebnego do nabycia służebności przesyłu przez zasie-dzenie z pominięciem zawieszenia biegu zasiedzenia służebności przesyłu na nieruchomości skarżących, którym przywrócono własność wywłaszczonych nieruchomości lub przyznano nieruchomości zamienne po przemianach ustrojowych państwa polskiego po 1989 r., zgodnie z ustawą z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypo-spolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1347, ze zm.), a który to właściciel został pozbawiony możliwości dochodzenia zwrotu własności swojej nieruchomości z uwagi na obowiązujące przepisy prawne w PRL oraz uwarunkowania polityczne, co skutkowało zawieszeniem biegu zasiedzenia służebności gruntowych, a następnie służebności przesyłu do czasu przywrócenia własności nieruchomości wywłaszczonej bądź przyznania nieruchomości zamiennej w postę- OTK ZU A/2026 SK 43/21 poz. 69 3 powaniu regulacyjnym w stanie wolnym od obciążeń przed Komisją Majątkową; 3) Sąd Naj-wyższy naruszył art. 3989 § 2 zdanie drugie ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks po-stępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.) uznany za niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygn. SK 68/06 (Dz. U. z 2007 r. Nr 106, poz. 731) „poprzez brak uzasadnienia stanowiska Sądu Najwyższego odmawiającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w odniesieniu do zarzutów skargi kasacyjnej”. 1.1. Skarga konstytucyjna została wniesiona w wyniku następującego stanu faktycz-nego: Skarżące są właścicielami nieruchomości, której własność przywrócono na podstawie orzeczenia z 1995 r. Na nieruchomości tej posadowione są linie energetyczne, których obec-nym właścicielem jest przedsiębiorstwo energetyczne, a które zostały posadowione na nieru-chomości przez Skarb Państwa. Skarżące wystąpiły do sądu rejonowego o ustanowienie służebności przesyłu. Posta-nowieniem z 2019 r. sąd rejonowy oddalił wniosek, wskazując, że przedsiębiorstwo energe-tyczne nabyło, przez zasiedzenie w dobrej wierze, służebność przesyłu. Od powyższego postanowienia skarżące wywiodły apelację, którą sąd okręgowy po-stanowieniem z 2020 r. oddalił. 1.2. W skardze konstytucyjnej skarżące wskazały, że podstawę do jej wniesienia sta-nowiła wykładnia zaskarżonych przepisów, umożliwiająca zasiedzenie służebności przesyłu w dobrej wierze i doliczenie do tego okresu zasiedzenia korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorcę przesyłowego. Skarżące wskazały również, że w ich sprawie nie wydano decyzji wywłaszczeniowej, a także były pozbawione „prawa własności w okresie PRL i w czasie, gdy dochodził[y] zwro-tu swojej własności przypisano [im] bieg terminu do zasiedzenia służebności przesyłu zanim taka służebność została uregulowana w kodeksie cywilnym” (s. 9). 1.3. Skarżące powołały się na unormowania konstytucyjne oraz orzecznictwo Trybu-nału Konstytucyjnego i podniosły argumenty, które – ich zdaniem – podważały wykładnię zaskarżonych przepisów przyjętą w orzecznictwie Sądu Najwyższego. 2. Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie z 23 sierpnia 2021 r. poinformował, że nie zgłasza udziału w postępowaniu. 3. W piśmie z 24 września 2021 r. Prokurator Generalny przedstawił stanowisko w sprawie, wskazując, że postępowanie podlega umorzeniu na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) – wobec niedopuszczalności wydania wyroku. 4. Sejm, pomimo prawidłowego zawiadomienia, nie przedstawił stanowiska w spra-wie. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Skarga konstytucyjna stanowi nadzwyczajny środek ochrony konstytucyjnych praw i wolności, a jej wniesienie jest uwarunkowane spełnieniem wymogów wynikających zarów- OTK ZU A/2026 SK 43/21 poz. 69 4 no z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i z przepisów ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organi-zacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). W tym kontekście Trybunał przypomniał, że w każdym stadium postępo-wania jest obowiązany badać, czy nie zachodzą ujemne przesłanki procesowe, skutkujące koniecznością obligatoryjnego umorzenia postępowania (por. postanowienie TK z 25 sierpnia 2020 r., sygn. SK 65/19, OTK ZU A/2020, poz. 41 i przywołane tam orzeczenia). Weryfika-cja dopuszczalności skargi konstytucyjnej nie kończy się w fazie jej wstępnego rozpoznania, lecz jest aktualna przez cały czas jej rozpatrywania (zob. np. postanowienie TK z 13 kwietnia 2021 r., sygn. SK 93/19, OTK ZU A/2021, poz. 20 i cytowane tam orzecznictwo). Ponadto skarga konstytucyjna musi spełniać wymogi formalne, o których mowa w art. 53 ust. 1 u.o.t.p.TK. Zgodnie z tym przepisem, skarga powinna zawierać określenie kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obo-wiązkach skarżącego określonych w Konstytucji i w stosunku do którego skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją; wskazanie, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego, i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone; uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie; przedstawienie stanu faktycznego; udokumentowanie daty dorę-czenia wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK oraz informację, czy od wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia. 2. W niniejszej sprawie skarżące wskazały, że domagają się kontroli zaskarżonej nor-my prawnej w trzech aspektach. Pierwszy aspekt dotyczył stwierdzenia dobrej wiary po stronie przedsiębiorstwa zasia-dującego służebność z pominięciem okoliczności, że skarżące nie mogły podjąć ochrony swo-jej własności do czasu wydania decyzji przywracającej własność w trybie art. 61 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Pol-skiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1966). Drugi aspekt odnosił się do możliwości doliczenia przez posiadacza nieruchomości okresu posiadania nieruchomości przed 3 sierpnia 2008 r., mimo że prawowity właściciel nieruchomości nie mógł podjąć czynności w zakresie ochrony swojego prawa, gdyż „został pozbawiony możliwości dochodzenia zwrotu własności swojej nieruchomości z uwagi na obowiązujące przepisy prawne w PRL oraz uwarunkowania polityczne, co skutkowało zawie-szeniem biegu zasiedzenia służebności gruntowych a następnie służebności przesyłu do czasu przywrócenia własności nieruchomości wywłaszczonej bądź przyznania nieruchomości za-miennej w postępowaniu regulacyjnym w stanie wolnym od obciążeń przez Komisję Mająt-kową”. Trzeci aspekt związany był z tym, że – zdaniem skarżących – Sąd Najwyższy naruszył art. 3989 § 2 zdanie drugie ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywil-nego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.) uznany za niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 30 maja 2007 r., sygn. SK 68/06 (OTK ZU nr 6/A/2007, poz. 53), „poprzez brak uzasadnienia stanowiska Są-du Najwyższego odmawiającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w odniesieniu do zarzutów skargi kasacyjnej”. 3. Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że wyrokiem z 2 grudnia 2025 r. o sygn. P 10/16 (OTK ZU A/2026, poz. 1) orzekł, iż art. 292 w związku z art. 285 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, ze zm.; dalej: k.c. OTK ZU A/2026 SK 43/21 poz. 69 5 lub kodeks cywilny), rozumiane w ten sposób, że umożliwiają nabycie przez przedsiębiorcę przesyłowego lub Skarb Państwa, przed wejściem w życie art. 3051-3054 k.c., w drodze zasie-dzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, są niezgodne z art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji. Trybunał uznał, że kwestionowana norma prawna, wywiedziona z art. 292 w związku z art. 285 § 1 i 2 k.c. – dopuszczająca nabycie w drodze zasiedzenia przez przedsiębiorcę przesyłowego lub Skarb Państwa, przed wejściem w życie art. 3051-3054 k.c., służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, w sytuacji, gdy nie została wydana decyzja administracyjna ograniczająca prawa właściciela do gruntu – ma oparcie w ugrunto-wanej i jednolitej praktyce orzeczniczej Sądu Najwyższego i sądów powszechnych. Doszedł przy tym do przekonania, że linia orzecznicza kreująca służebność gruntową odpowiadającą treścią służebności przesyłu i dopuszczająca zasiedzenie takiej służebności ma charakter prawotwórczy. Trybunał stwierdził, że Sąd Najwyższy wyprowadził z art. 292 w związku z art. 285 § 1 i 2 k.c. normę przewidującą ustanowienie oraz możliwość nabycia przez zasie-dzenie służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, która w odróżnie-niu od klasycznej służebności gruntowej nie jest związana z własnością nieruchomości wład-nącej. Trybunał zwrócił uwagę, że ustawodawca ustalił katalog praw rzeczowych w art. 244 k.c. (zasada numerus clausus praw rzeczowych). W systemie polskiego prawa cywilnego prawami rzeczowymi są: prawo własności, użytkowanie wieczyste i ograniczone prawa rze-czowe. Zauważył także, że istnieje również zamknięty katalog ograniczonych praw rzeczo-wych, którymi są użytkowanie, służebność, zastaw, spółdzielcze własnościowe prawo do lo-kalu oraz hipoteka (art. 244 § 1 k.c.). Nie można więc zaliczać do kategorii ograniczonych praw rzeczowych dalszych praw na rzeczach cudzych. Zmiana katalogu ograniczonych praw rzeczowych, prowadząca do poszerzenia lub zawężenia dotychczasowej listy, wymaga zmia-ny ustawodawstwa. Trybunał podkreślił, że do 2008 r. kodeks cywilny przewidywał wyłącz-nie możliwość ustanowienia służebności gruntowych oraz osobistych. Żadna z nich nie od-powiadała zaś treścią służebności przesyłu, którą – stosownie do treści art. 3051 k.c. – usta-nawia na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. Polega ona na tym, że tenże przedsiębiorca (tzw. przedsiębiorca przesyłowy) może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń. Zdaniem Trybunału, wyrażona w doktrynie zasada numerus clausus ograniczonych praw rzeczowych ma znaczenie konstytucyjne. Ograniczone prawa rzeczowe, ze względu na swą treść i skutki, stanowią daleko idącą ingerencję w prawo własności. Dlatego też ustawa powinna wprost tworzyć takie prawa i określać zakres, w jakim mogą one ingerować we wła-sność. Prawo rzeczowe nie może być ustanawiane w drodze analogii. Trybunał przyjrzał się również kwestii proporcjonalności wynikającego z wprowadzo-nego w drodze orzecznictwa Sądu Najwyższego ograniczenia prawa własności. Uznał, że prawotwórcza wykładnia Sądu Najwyższego (wbrew ograniczeniom wynikającym z obowią-zywania zasady numerus clausus praw rzeczowych) w istocie doprowadziła do wprowadzenia do systemu prawa rzeczowego trzeciego rodzaju służebności. Art. 285 § 1 i 2 k.c. stał się pod-stawą wykreowania prawa rzeczowego w drodze interpretacji niemieszczącej się w dopusz-czalnych granicach wykładni tego przepisu. Za prawotwórczą wykładnię należy uznać takie rozumienie art. 285 § 1 i 2 k.c., które dopuszcza ustanowienie służebności gruntowej bez ist-nienia nieruchomości władnącej. Tymczasem w wypadku ustanawiania służebności na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego trudno było wskazać nieruchomość władnącą i to, by służeb-ność zwiększała jej użyteczność. Istnienie służebności posadowienia linii energetycznej na cudzej nieruchomości istotnie zwiększa użyteczność przedsiębiorstwa energetycznego, lecz trudno utrzymywać, by zwiększało także użyteczność nieruchomości, na której znajduje się OTK ZU A/2026 SK 43/21 poz. 69 6 stacja transformatorowa albo siedziba biura zarządu spółki będącej właścicielką tego przed-siębiorstwa. Podobnie karkołomne będzie zazwyczaj wykazanie, że nieruchomości te są nie-ruchomościami sąsiednimi względem nieruchomości obciążonej. Art. 285 § 1 i 2 k.c. nie mógł być podstawą służebności gruntowej jako prawa samodzielnego. W konsekwencji wy-kreowania niespójnego systemowo rodzaju służebności doszło do ograniczenia prawa wła-sności w drodze analogii opartej na zaskarżonych przepisach. W ocenie Trybunału, wymóg numerus clausus praw rzeczowych ma oparcie w art. 64 ust. 3 Konstytucji. Konstytucyjny standard wynikający z art. 64 ust. 3 Konstytucji wymaga, by rodzaj prawa rzeczowego (sta-nowiącego ograniczenie) wynikał z ustawy, przy czym ustawa powinna wskazywać wprost konkretne prawo rzeczowe oraz określać jego podstawowe elementy. Z art. 64 ust. 3 Konsty-tucji wynika również zakaz domniemywania ograniczonych praw rzeczowych. Wprowadzo-ne, wykreowaną przez SN normą prawną, ograniczenie konstytucyjnie chronionego prawa własności nie spełnia zatem rygorystycznie pojmowanego wymogu legalności. Stąd też za-sadny jest zarzut, że ograniczenie prawa własności zostało dokonane w drodze sądowego sto-sowania prawa, bez możliwości odwołania się do wyraźnego brzmienia ustawy. Zdaniem Trybunału, doszło tym samym do naruszenia art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konsty-tucji, gdyż ingerencja w prawo własności nastąpiła mimo braku wyraźnego i jednoznacznego przyzwolenia ustawodawcy. Jednocześnie Trybunał podkreślił, że niemożność posiadania służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu implikuje w szczególności niedopuszczalność zasiedzenia takiej służebności. Trybunał Konstytucyjny uznał, że przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu, to jest przed 3 sierpnia 2008 r., nie istniała możliwość posiadania ani zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu. Służebność gruntowa i służebność przesyłu są bowiem odrębnymi instytucjami prawa rzeczowego, a przyjęcie moż-liwości zasiedzenia takiego „odpowiednika” prowadziłoby do niedopuszczalnego, wstecznego działania prawa. Właściciele nieruchomości nie mieli świadomości, że urządzenia przesyłowe mogą prowadzić do ustanowienia lub zasiedzenia służebności na rzecz przedsiębiorców. Praktyka opierała się na dzierżawie, użytkowaniu lub wywłaszczeniu, a nie na służebnościach. Tym samym właściciele nie mogli przewidzieć negatywnych skutków prawnych dla swojego pra-wa własności. Trybunał uznał, że oznacza to naruszenie konstytucyjnych zasad ochrony zaufania do państwa, pewności i bezpieczeństwa prawa oraz ochrony własności. Właściciele nie byli świadomi biegu zasiedzenia na korzyść przedsiębiorstw przesyłowych, co prowadziło do ra-żącego naruszenia ich praw majątkowych. 4. Z uwagi na powyższe okoliczności konieczne było dokonanie oceny dopuszczalno-ści merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy z punktu widzenia przesłanki ne bis in idem, czyli zakazu ponownego orzekania o tym samym (w tej samej sprawie). Zasada ne bis in idem ma zastosowanie, jeżeli te same przepisy zostały już wcześniej zakwestionowane przez inny podmiot w oparciu o te same zarzuty niekonstytucyjności (por. postanowienie TK z 23 czerwca 2022 r., sygn. SK 52/20, OTK ZU A/2022, poz. 42). Stosownie do treści art. 59 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK, Trybunał Konstytucyjny wydaje na posiedzeniu niejawnym postano-wienie o umorzeniu postępowania, jeżeli wydanie orzeczenia jest zbędne. Zbędność orzekania zachodzi zaś w szczególności właśnie w sytuacji ziszczenia się przesłanki ne bis in idem. Zaskarżona norma prawna została już uznana za niezgodną z Konstytucją w wyroku o sygn. P 10/16, w związku z czym utraciła moc obowiązującą, a argumenty podniesione w skardze konstytucyjnej nie wymagały już rozpoznania. Z tego względu postępowanie w niniejszej sprawie należało w całości umorzyć na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK. OTK ZU A/2026 SK 43/21 poz. 69 7 Mając na uwadze powyższe okoliczności, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.