SK 59/20

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 19 czerwca 2026 r. Pozycja 77 POSTANOWIENIE z dnia 9 czerwca 2026 r. Sygn. akt SK 59/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski – przewodniczący Stanisław Piotrowicz Bogdan Święczkowski Jarosław Wyrembak – sprawozdawca Andrzej Zielonacki, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2026 r., skargi konstytucyjnej Ł.B. o zbadanie zgodności: art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 2017 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. poz. 1910) z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 i art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 2 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. W skardze konstytucyjnej z 16 sierpnia 2019 r. skarżący Ł.B. (dalej: skarżący) za-kwestionował konstytucyjność art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 2017 r. o zmianie usta-wy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. poz. 1910; dalej: ustawa nowelizująca) na tle następującego stanu faktycznego: 1.1. W związku z rezygnacją komornika sądowego z pełnienia obowiązków, skarżący objął po nim zastępstwo i przejął prowadzone przez poprzednika postępowania egzekucyjne. Decyzją Ministra Sprawiedliwości skarżący został powołany na stanowisko komornika sądo-wego przy sądzie rejonowym i przejął do prowadzenia kancelarię komorniczą po poprzedni- OTK ZU A/2026 SK 59/20 poz. 77 2 ku. W dalszej kolejności, sąd rejonowy postanowił zobowiązać skarżącego do zwrotu różnicy między opłatą uiszczoną przez wierzyciela w postępowaniu komorniczym a opłatą tymcza-sową przewidzianą w art. 49a ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądo-wych i egzekucji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1277, ze zm.; dalej: ustawa o komornikach z 1997 r.). 1.2. Wobec odwołania skarżącego od powyższego orzeczenia, sąd okręgowy oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie sądu rejonowego. Zdaniem sądu okręgowego, w związku z przejęciem do dalszego prowadzenia spraw egzekucyjnych po innym komorniku sądowym, skarżący wstąpił w prawa i obowiązki poprzednika, a tym samym ponosi odpowie-dzialność za podjęte przez niego działania. Z tego względu skarżący zobowiązany został do zwrotu opłaty pobranej przez poprzedniego komornika na rzecz wierzyciela występującego w przejętym postępowaniu komorniczym. W tym stanie rzeczy skarżący wystąpił ze skargą konstytucyjną wskazując orzeczenie sądu okręgowego jako ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. 2. W piśmie z 29 czerwca 2020 r. Rzecznik Praw Obywatelskich poinformował, że postanowił nie przystępować do przedmiotowego postępowania. 3. W piśmie z 7 kwietnia 2022 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Sejm) przed-stawił wyjaśnienia wnosząc o stwierdzenie, że art. 2 ust. 3 ustawy nowelizującej w zakresie, w jakim nakłada na komornika sądowego powołanego w miejsce komornika, którego powo-łanie wygasło, po tym jak wierzyciel uiścił opłatę stałą, a jej suma została rozchodowana, obowiązek zwrotu różnicy między opłatą uiszczoną a opłatą tymczasową, jest niezgodny z art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 1 i 3 w związku z zasadą ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa wywodzoną z art. 2, oraz w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W pozostałym zakresie Sejm wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organiza-cji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. 3.1. W uzasadnieniu stanowiska Sejm przyjął założenie, że ustawa nowelizująca, za-wierająca zaskarżony przepis, ma charakter specyficzny i stanowi akt normatywny, którego podstawowym celem jest dokonanie zmian w ustawie zmienianej, tj. w ustawie o komorni-kach z 1997 r. Sejm zwrócił uwagę, że ustawa nowelizująca nie została zaskarżona w okresie vacatio legis, lecz po wejściu w życie i wywołaniu skutków w zakresie brzmienia ustawy o komornikach z 1997 r. Sejm przyjął w związku z tym, że zaskarżony art. 2 ust. 3 ustawy nowelizującej ma charakter przejściowy. Ponadto, analiza zarzutów sformułowanych w skar-dze doprowadziła Sejm do przekonania, że ograniczają się one jedynie do okoliczności, w jakich adresatem zaskarżonego przepisu jest komornik sądowy, który nie otrzymał od wie-rzyciela opłaty stałej, bowiem została ona uiszczona na rzecz jego poprzednika w obszarze niezakończonych postępowań egzekucyjnych, zaś zwrotu różnicy między zapłatą uiszczoną na rzecz poprzednika aktualny komornik musi dokonać z wynagrodzenia otrzymywanego zgodnie z bieżącym stanem prawnym, albo pokryć z własnego majątku. Sejm przyjął rów-nież, że ustawa nowelizująca nie została formalnie derogowana, zaś zmieniona w następstwie jej uchwalenia ustawa o komornikach z 1997 r. została uchylona ustawą z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. poz. 771), a w części dotyczącej kosztów postępo-wań i czynności komorników sądowych została zastąpiona przez ustawę z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz. U. poz. 770; dalej: u.k.k. lub ustawa o kosztach) utrzymującą stosowanie m.in. zaskarżonego przepisu do postępowań wszczętych i niezakoń-czonych przed jej wejściem w życie. Sejm przyjął więc, że jakkolwiek opłaty komornicze są OTK ZU A/2026 SK 59/20 poz. 77 3 unormowane w ustawie o kosztach, to niektóre wcześniejsze przepisy, w tym zaskarżona re-gulacja, mogą być uznane za nadal obowiązujące w systemie prawnym, skoro mogą być w dalszym ciągu stosowane. Sejm podniósł wreszcie, że ocenie merytorycznej mogą podlegać jedynie zarzuty niezgodności art. 2 ust. 3 ustawy nowelizującej z art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji. W pozosta-łym zakresie Sejm wniósł o umorzenie postępowania ze względu na niedopuszczalność wy-dania wyroku wynikającą z nieadekwatności wskazanych w skardze wzorców kontroli. 3.2. Dokonując oceny merytorycznej regulacji w ustalonym powyżej zakresie Sejm doszedł do przekonania, że przepisy ustawy o komornikach z 1997 r. nie zawierają pełnej regulacji skutków ustanowienia zastępcy i powołania nowego komornika w sferze majątko-wej, związanej z prowadzeniem kancelarii komorniczej. Sejm dostrzegł, że mogą w tym ob-szarze powstać zobowiązania, których zaspokojenie – na różnych podstawach prawnych – będzie powinnością byłego komornika, jego zastępcy albo komornika, który przejął kancela-rię. Sejm wskazał jednocześnie, że niezależnie od niejasności dotyczących rozdziału opłat egzekucyjnych między poprzedniego i aktualnego komornika, przyjęte przez ustawodawcę zasady miały na uwadze potrzebę kontynuowania spraw w toku i stanowią wyraz kompromi-su między ochroną interesów majątkowych jednostek sprawujących urząd komornika a za-pewnieniem realizacji obowiązków publicznoprawnych w postaci prowadzenia egzekucji w sprawach cywilnych. Zdaniem Sejmu nie ulega także wątpliwości, że intencją ustawodaw-cy w nowelizowaniu zasad pobierania opłat egzekucyjnych było ich dostosowanie do dyrek-tyw płynących z konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej, równości oraz proporcjo-nalnej ingerencji w sferę praw majątkowych dłużnika, który dobrowolnie wykonał w terminie nałożony na niego obowiązek po wezwaniu przez komornika. Sejm podkreślił przy tym, że zobowiązując komorników do zwrotu wierzycielom różnicy między uiszczoną przez nich opłatą stałą, ustaloną według wcześniejszych stawek, a opłatą tymczasową według nowego stanu prawnego, ustawodawca uznał, iż przeniesienie ekonomicznych konsekwencji dokona-nej reformy na komorników jest rozwiązaniem odpowiadającym konstytucyjnej zasadzie sprawiedliwości społecznej, bowiem pobrane przez nich opłaty nie stanowiły wynagrodzenia za wykonane czynności i nie były ekwiwalentne względem świadczonej przez komornika pracy. W ocenie Sejmu nie można jednak takiej argumentacji odnieść do regulacji, która ob-owiązkiem zwrotu obarczyła komorników będących następcami tych, którzy pobrali opłaty stałe przy założeniu, że suma pochodząca z tych opłat została rozchodowana, a więc ani nie znajduje się już na rachunku kancelarii komornika, którego powołanie wygasło z mocy pra-wa, ani nie została przekazana powołanemu następcy. Zdaniem Sejmu zaskarżony przepis nie spełnia w tym zakresie testu proporcjonalności w świetle wymagania płynącego z art. 31 ust. 3 Konstytucji, by efekty wprowadzanej regulacji zapewniały osiągnięcie zamierzonych skutków i pozostawały w odpowiednim stosunku do ciężarów nakładanych na jednostkę. Sejm stanął na stanowisku, że zakwestionowana regulacja ingeruje w prawa majątkowe komorników przejmujących postępowania po poprzednikach, którzy pobrali opłaty stałe, i z tego względu, w wypadku tej szczególnej grupy adresatów zaskarżonego unormowania, nie można wysuwać oczekiwania zwrotu opłaty stałej w części uznanej za nadwyżkę sumy wynikającej z rzeczywistej pracy i zaangażowania komornika w postępowaniu egzekucyj-nym. Z tego względu Sejm wniósł o stwierdzenie, że zaskarżone unormowanie jest niezgodne z art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 3.3. W dalszej kolejności Sejm odniósł się do zarzutu naruszenia przez zaskarżony przepis zasady ochrony interesów w toku oraz ochrony zaufania obywateli do państwa i sta-nowionego przez nie prawa wynikających z art. 2 Konstytucji. Sejm podniósł, że ingerencja ustawodawcy w spoczywające na nowo powołanym komorniku obciążenia majątkowe, wyni- OTK ZU A/2026 SK 59/20 poz. 77 4 kające z kontynuowania spraw egzekucyjnych, wymaga zastosowania instrumentarium odpowiadającego zasadzie pewności prawa. Zdaniem Sejmu, ustawa nowelizująca powinna zatem przewidywać w tym zakresie stosowne rozwiązanie, a jednym z nich mogłaby być od-powiednia vacatio legis albo odpowiednie przepisy przejściowe zapewniające adekwatną ochronę praw majątkowych następców na urzędach komornika. Wziąwszy pod uwagę se-kwencję zdarzeń stanowiących tło faktyczne skargi konstytucyjnej Sejm wyraził pogląd, że modyfikacja ustawy o komornikach z 1997 r. mogłaby być akceptowalna z punktu widzenia standardów demokratycznego państwa prawnego tylko wtedy, gdyby była dokonana na ko-rzyść komorników zobligowanych do kontynuowania spraw egzekucyjnych po swoich po-przednikach, zaś zakwestionowany przepis uniemożliwił skarżącemu dokończenie przejętych po poprzedniku postępowań, stosownie do przepisów obowiązujących w chwili objęcia stanowiska, nie stwarzając mu tym samym możliwości dostosowania się do zmienionych ure-gulowań prawnych. Z tego względu Sejm zajął stanowisko, że zaskarżony przepis jest nie-zgodny z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 i z zasadą ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa wywodzoną z art. 2 Konstytucji. 4. W piśmie z 20 marca 2023 r., Prokurator Generalny (dalej: Prokurator) przedstawił stanowisko, że art. 2 ust. 3 ustawy nowelizującej w zakresie, w jakim nakłada na komornika sądowego obowiązek zwrotu na rzecz wierzyciela różnicy między opłatą uiszczoną a opłatą tymczasową, o której mowa w art. 49a ust. 1 ustawy o komornikach z 1997 r., a opłata dotychczasowa została pobrana przez jego poprzednika na stanowisku komornika, jest zgod-ny z art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 oraz w związ-ku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Prokurator wniósł ponadto o umorzenie postępowania w pozo-stałym zakresie na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK wobec niedopuszczalności wydania orzeczenia. 4.1. Uzasadniając stanowisko Prokurator przyjął założenie, że uchylenie ustawy o ko-mornikach z 1997 r. nie doprowadziło do uchylenia art. 2 ust. 3 ustawy nowelizującej. Proku-rator wskazał, że powyższy przepis jest „przepisem dotychczasowym”, w rozumieniu art. 52 ust. 1 u.k.k., więc może znaleźć zastosowanie w postępowaniach wszczętych i niezakończo-nych przed 1 stycznia 2019 r. Prokurator stanął w związku z tym na stanowisku, że ukształ-towane przez ustawę nowelizującą normy ustawy o komornikach z 1997 r. nadal mogą być stosowane w toczących się postępowaniach egzekucyjnych i dlatego należy uznać je za nor-my obowiązujące, zaś ich konstytucyjność może podlegać kontroli w badanej sprawie. Proku-rator podniósł również, że ocenie merytorycznej mogą podlegać jedynie zarzuty niezgodności art. 2 ust. 3 ustawy nowelizującej z art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 i w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W pozostałym zakresie postę-powanie podlega, zdaniem Prokuratora, umorzeniu z uwagi na niedopuszczalność wydania orzeczenia wynikającą z nieadekwatności wzorców kontroli wskazanych w skardze. 4.2. W kontekście zarzutu niezgodności zaskarżonego przepisu z art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Prokurator podniósł, że ustawa nowelizująca, która weszła w życie 28 października 2017 r. i mocą której doszło do zmiany wysokości i modelu pobierania opłat z tytułu m.in. egzekucji świadczeń niepieniężnych, została wprowadzona w związku z wykonaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 października 2015 r., sygn. P 3/14 (OTK ZU nr 9/A/2015, poz. 145). W świetle kwestionowanego w skardze prze-pisu, dostosowanie wcześniejszego systemu opłat egzekucyjnych do systemu znowelizowa-nego odbyło się kosztem komorników sądowych, którzy zostali zobowiązani do zwrotu na rzecz wierzycieli różnicy między opłatą uiszczoną w postępowaniu komorniczym, a opłatą tymczasową przewidzianą w znowelizowanych przepisach ustawy o komornikach z 1997 r. OTK ZU A/2026 SK 59/20 poz. 77 5 Prokurator wskazał, że za tym rozwiązaniem przemawiały argumenty z ww. wyroku Trybuna-łu, w którym stwierdzono, iż nie budzi wątpliwości okoliczność, w której wysokość opłaty egzekucyjnej nie jest adekwatna do nakładu pracy komornika i stopnia skuteczności jego działań w ramach konkretnej egzekucji. Koncepcja ustawy o komornikach z 1997 r. wymaga-ła zaś uwzględnienia realnego, a nie czysto formalnie rozumianego nakładu pracy, czasu, kosztów i wysiłku komornika jako kryterium ustalania wysokości opłaty egzekucyjnej, co wynika z konieczności ochrony praw majątkowych dłużnika przed nadmierną ingerencją. W tym kontekście Prokurator podniósł, że ograniczenia w sferze prawa własności skarżącego znajdują uzasadnienie w konieczności ochrony praw innych osób. Prokurator wskazał w szczególności, że ingerencja ustawodawcy w prawa majątkowe komorników była uzasad-niona w świetle ochrony praw majątkowych dłużników, a także doprowadzenia obowiązują-cego prawa do stanu zgodności z Konstytucją oraz osiągnięcia celu, jakim było ujednolicenie pozostających w toku postępowań egzekucyjnych pod względem sposobu pobierania i rozli-czania opłat. W opinii Prokuratora cel polegający na ujednoliceniu reżimu pobierania opłat egzekucyjnych nie był możliwy do osiągnięcia bez ingerencji w prawa majątkowe komorni-ków. Prokurator podkreślił przy tym, że jednym z założeń ustawy nowelizującej było obcią-żenie komorników sądowych kosztami jej wejścia w życie, co uzasadnione było tym, iż to w poczet majątku komorników weszły opłaty uiszczone przez wierzycieli z tytułu opłat sta-łych. Zdaniem Prokuratora stopień ingerencji w prawa majątkowe skarżącego nie był nad-mierny, a ponadto koszty działalności kancelarii komorniczej pokrywane są z opłat uiszcza-nych w rozmaitych postępowaniach. W tym kontekście Prokurator stanął na stanowisku, że zaskarżony przepis w zakresie, w jakim nakłada na komornika sądowego obowiązek zwrotu na rzecz wierzyciela różnicy między uiszczoną opłatą stałą a opłatą tymczasową, w sytuacji, gdy komornik ten przejął do prowadzenia postępowanie egzekucyjne wszczęte i niezakoń-czone do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, a opłata dotychczasowa została pobrana przez jego poprzednika na stanowisku komorniczym, jest zgodny z art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 4.3. W kontekście zarzutu niezgodności zaskarżonego przepisu z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 i w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Prokurator podniósł, że mając na uwadze stan faktyczny i prawny skarżącego należy przyjąć, iż do oceny konstytucyjności art. 2 ust. 3 ustawy nowelizującej adekwatna jest ocena zgodności kwestionowanej regulacji jedynie z ogólnie pojmowaną zasadą ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji. Zdaniem Prokuratora nie sposób bowiem wskazać konkretnego prawa nabytego skarżącego, które miałoby doznać naruszenia wskutek zastoso-wania kwestionowanej normy. W tym kontekście Prokurator wskazał, że dla oceny ewentual-nego naruszenia przez zakwestionowaną normę zasady ochrony zaufania do państwa i stano-wionego przez nie prawa istotne jest ustalenie relacji czasowych pomiędzy poszczególnymi zdarzeniami, które złożyły się na stan faktyczny stanowiący tło badanej sprawy. Analiza se-kwencji zdarzeń doprowadziła Prokuratora do przekonania, że zarówno w chwili obejmowa-nia zastępstwa za rezygnującego z pełnienia obowiązków komornika, jak i w chwili obejmo-wania stanowiska komornika sądowego, skarżący mógł znać treść wyroku TK o sygn. P 3/14, w którym wskazano m.in. nieadekwatność wysokości opłaty stałej do nakładu kosztów, czasu i wysiłku komornika w sytuacji, gdy dłużnik dobrowolnie wykonał nałożony obowiązek. Pro-kurator stanął więc na stanowisku, że skarżący, który znał sytuację faktyczną spraw egzeku-cyjnych prowadzonych przez swego poprzednika i który miał możliwość zapoznania się z nią pełniąc funkcję jego zastępcy, mógł mieć świadomość, że ustawodawca dokona zmian w spo-sobie naliczania i wysokości opłat za prowadzenie egzekucji w związku z wykonaniem ww. wyroku Trybunału. Zdaniem Prokuratora, skarżący powinien planować swoje działania ze świadomością nadchodzących zmian w prawie i liczyć się z koniecznością wypłaty środków OTK ZU A/2026 SK 59/20 poz. 77 6 tytułem zwrotu opłat egzekucyjnych pobranych przez poprzednika. W ocenie Prokuratora, kwestionowany przepis nie powinien być zaskakujący dla skarżącego, ponieważ mógł on przewidzieć wprowadzenie do porządku prawnego mechanizmu zwrotu części pobranych opłat już w momencie przejmowania kancelarii i zaplanować działalność z uwzględnieniem potencjalnych skutków finansowych nowej regulacji. Z tego względu, w opinii Prokuratora, zaskarżony przepis w zakresie, w jakim nakłada na komornika sądowego obowiązek zwrotu na rzecz wierzyciela różnicy między uiszczoną opłatą stałą a opłatą tymczasową, w sytuacji, w której komornik ten przejął do prowadzenia postępowanie egzekucyjne wszczęte i nieza-kończone do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, a opłata dotychczasowa została po-brana przez jego poprzednika na stanowisku komornika, jest zgodny z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 oraz w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, rozpoznaniu przed Trybunałem Konstytucyj-nym może podlegać skarga konstytucyjna, w której zakwestionowane są uregulowania wyka-zujące dwojaką kwalifikację. Po pierwsze, stanowiły one podstawę normatywną ostatecznego orzeczenia wydanego w indywidualnej sprawie skarżącego, a po drugie – uczynienie z nich podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie spowodowało niedozwoloną ingerencję w sferę konstytucyjnie chronionych praw lub wolności jednostki. Skład Trybunału wyznaczony do dokonania merytorycznej oceny skargi konstytucyjnej nie jest związany roz-strzygnięciem wydanym na etapie wstępnej weryfikacji formalnej (zob. np. wyrok z 11 lipca 2013 r., sygn. SK 16/12, OTK ZU nr 6/A/2013, poz. 75). Stąd, na każdym etapie procedury przed Trybunałem skarga podlega kontroli pod kątem ujemnych przesłanek procesowych, których stwierdzenie skutkuje obligatoryjnym umorzeniem postępowania. 2. Zgodnie z art. 46 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępo-wania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konstytucyjna jest pismem procesowym, którego treść winna odpowiadać warunkom formalnym wskazanym w art. 53 u.o.t.p.TK. W myśl art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK skarga konstytucyjna zawiera zatem określenie kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecz-nie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżącego określonych w Konstytucji i w stosunku do którego skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją. Zgodnie zaś z art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK skarga konstytucyjna winna zawierać uzasadnie-nie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie. Uzasadnienie zarzutu naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw polega więc na przedstawieniu argumentów, które uprawdopodabniają niezgodność zachodzącą pomiędzy kwestionowanym przepisem a normami zawartymi w konstytucyjnych wzorcach kontroli. W przeciwnym wypadku, uzasadnienie – jako formalnie wadliwe – kwali-fikuje się jako pozorne, równoznaczne z jego brakiem. W razie zaś stwierdzenia przeszkody formalnej w postaci wadliwości uzasadnienia skargi Trybunał umarza postępowanie na etapie rozpoznania merytorycznego ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. 3. Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, skarga może być wniesiona po wyczerpaniu dro-gi prawnej w ciągu trzech miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. W przedłożonej Trybunałowi OTK ZU A/2026 SK 59/20 poz. 77 7 sprawie, jako ostateczne rozstrzygnięcie, w rozumieniu art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK w związku z art. 79 ust. 1 Konstytucji skarżący wskazał postanowienie sądu okręgowego z 16 maja 2019 r. oddalające zażalenie na postanowienie sądu rejonowego, które wydane zostało na podstawie art. 759 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 468; dalej: k.p.c.). W myśl tego przepisu „[s]ąd wydaje z urzędu ko-mornikowi zarządzenia zmierzające do zapewnienia należytego wykonania egzekucji oraz usuwa spostrzeżone uchybienia. Ocena prawna wyrażona przez sąd w ramach wydanych za-rządzeń jest wiążąca dla komornika”. W zażaleniu na rozstrzygnięcie sądu rejonowego skar-żący zarzucił przede wszystkim błędną interpretację powyższego przepisu. Drogą zaś skargi konstytucyjnej zakwestionował konstytucyjność przepisu, który posłużył sądowi do dokona-nia oceny prawnej, o której mowa w art. 759 § 2 k.p.c., to jest art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 2017 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. poz. 1910; dalej: ustawa nowelizująca). Stanowi on z kolei, że „[j]eżeli wierzyciel uiścił opła-tę w wysokości przewidzianej w przepisach dotychczasowych, komornik sądowy zwraca wie-rzycielowi różnicę między opłatą uiszczoną a opłatą tymczasową przewidzianą w art. 49a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą”. W tym kontekście wątpliwości Trybunału wzbudziło brzmienie petitum skargi konstytucyjnej w zestawieniu ze wskazaną podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK w związku z art. 79 ust. 1 Konstytucji. W petitum skargi skarżący wskazał bowiem w całości przepis przejściowy ustawy nowelizującej, to jest art. 2 ust. 3, bez związku z unormowaniem wynikającym z art. 759 § 2 k.p.c., który stanowił podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia uzy-skanego w drodze odwoławczej. Z drugiej strony, z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący upatruje niezgodności z Konstytucją zakwestionowanej regulacji w zakresie, w jakim zasto-sowano ją w specyficznych okolicznościach faktyczno-prawnych sprawy skarżącego, polega-jących na przejęciu kancelarii komorniczej i postępowań do prowadzenia po komorniku, który zrezygnował z pełnienia funkcji. Zarówno więc w odwołaniu na postanowienie sądu rejonowego, jak i drogą skargi konstytucyjnej skarżący kwestionuje dokonaną przez sąd in-terpretację zaskarżonego przepisu dokonaną celem wydania oceny prawnej dla zapewnienia należytego wykonania egzekucji, o czym mowa w podstawie ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego, tj. w art. 759 § 2 k.p.c., który nie został ujęty w petitum skargi. 4. Na tym tle Trybunał doszedł do przekonania, że zarówno z treści zażalenia na po-stanowienie sądu rejonowego wniesionego w drodze odwoławczej, jak i z treści uzasadnienia skargi konstytucyjnej wynika, że skarżący kwestionował trafność zastosowania zaskarżonego przepisu przez sąd w specyficznych okolicznościach faktyczno-prawnych, to jest w takich, w których wykonywał obowiązki komornika sądowego w sprawach przejętych do prowadze-nia po innym komorniku, a nie pobierał opłat dotychczasowych, o których mowa w art. 2 ust. 3 ustawy nowelizującej. Z brzmienia kwestionowanego przepisu nie wynika jednak roz-różnienie między komornikami zwracającymi różnicę w opłatach, które pobierali wcześniej w prowadzonych postępowaniach, a komornikami zobowiązanymi do zwrotu różnicy w opła-tach, których wcześniej nie pobierali. W tym kontekście Trybunał ustalił, że podnoszone przez skarżącego zarzuty niezgodności kwestionowanego uregulowania z Konstytucją w za-kresie wskazanym w petitum skargi nie mają charakteru obiektywnego, lecz zależą od stanu faktycznego, którego prawidłowe ustalenie znajdowało się w gestii sądu rozpoznającego sprawę i odpowiadającego za trafne przyporządkowanie go do właściwej normy prawnej i jej wykładni. Na zastrzeżenia skarżącego w tym zakresie odpowiedzi udzielił sąd odwoławczy wskazując, że „gdy komornik sądowy przejmuje do dalszego prowadzenia sprawy egzekucyj-ne po komorniku sądowym, który zrezygnował z pełnienia funkcji, automatycznie wstępuje on w prawa i obowiązki swojego poprzednika, a tym samym ponosi również odpowiedzial-ność za podejmowane przez niego działania. W przedmiotowej sprawie doszło do sytuacji, OTK ZU A/2026 SK 59/20 poz. 77 8 w której skarżący przejął do dalszego prowadzenia sprawy egzekucyjne innego komornika sądowego, który zrezygnował z pełnienia tej funkcji, przez co stał się nabywcą jego praw i obowiązków. Wobec czego ponosi również odpowiedzialność za działalność swojego po-przednika, zwłaszcza gdy poprzednik nie jest już komornikiem sądowym i nie można bezpo-średnio egzekwować od niego żądanych świadczeń” (postanowienie sądu okręgowego, s. 5). 5. W tym kontekście Trybunał podkreśla, że rozstrzyganie o trafności ustaleń faktycz-nych dokonywanych przez sądy, a zwłaszcza prawidłowości zastosowania przepisów, czy też zasadności i poprawności ocen prawnych dokonywanych na gruncie art. 759 § 2 k.p.c. znaj-duje się poza zakresem kognicji Trybunału Konstytucyjnego. W związku z tym nie mieści się w ramach kompetencji Trybunału ocenianie słuszności orzeczenia sądowego, w którym ob-ciążono skarżącego zobowiązaniami poprzednika na stanowisku komornika sądowego w usta-lonych przez sąd okolicznościach faktyczno-prawnych, czego skarżący domagał się w podję-tej drodze odwoławczej i czego w istocie domagał się również drogą badanej skargi konstytu-cyjnej. Poza zakresem właściwości Trybunału znajduje się także sugerowanie optymalnych rozstrzygnięć sądowych w indywidualnych sprawach lub odpowiednich rozwiązań legislacyj-nych oraz tym bardziej wskazywanie podmiotu, który powinien być odpowiedzialny za zo-bowiązania byłego komornika, w zależności od uwarunkowań danego postępowania egzeku-cyjnego. 6. Trybunał podtrzymuje jednocześnie stanowisko wyrażone w wyroku z 13 paździer-nika 2015 r., sygn. P 3/14 (OTK ZU nr 9/A/2015, poz. 145), że komornik sądowy jest „funk-cjonariuszem publicznym, któremu ustawa powierza realizację określonych zadań państwa, m.in. w zakresie wykonywania orzeczeń sądowych. Forma i sposób realizacji tych zadań ure-gulowane są w normach o charakterze publicznoprawnym (…), a stosunek zachodzący w po-stępowaniu egzekucyjnym pomiędzy wierzycielem, na którego wniosek wszczęto to postę-powanie, a komornikiem, który je prowadzi jako organ egzekucyjny, jest stosunkiem o cha-rakterze publicznoprawnym (zob. uchwała SN z 22 października 2002 r., sygn. akt III CZP 65/02, OSNC nr 7-8/2003, poz. 100). (…) Choć komornik ponosi ryzyko finansowe swojej działalności, nie ma statusu przedsiębiorcy. Poddany jest uregulowaniom ograniczającym swobodę działalności i wykluczającym kierowanie się zasadą maksymalizacji zysku. (…) Nie przysługuje mu więc prawo profilowania działalności i podejmowania egzekucji stosownie do prognozowanych szans jej powodzenia”. 7. Reasumując, Trybunał wskazuje, że przepis stanowiący podstawę ostatecznego roz-strzygnięcia w analizowanej sprawie stanowi, iż celem zarządzeń wydawanych komornikowi przez sąd jest zapewnienie należytego wykonania egzekucji oraz usuwanie spostrzeżonych uchybień. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że należyte wykonywanie egzekucji nie musi oznaczać wydawania rozstrzygnięć sądowych korzystnych z punktu widzenia komorni-ka, a więc funkcjonariusza publicznego o szczególnym statusie publicznoprawnym. Odnosząc powyższe do badanej sprawy Trybunał ustalił, że drogą skargi konstytucyjnej skarżący ko-mornik domagał się ocenienia interpretacji i zastosowania prawa polemizując z niekorzyst-nym orzeczeniem sądowym wydanym w jego indywidualnej sprawie. Trybunał przypomina, że nie jest organem wymiaru sprawiedliwości i nie jest także kolejnym organem legitymowa-nym do badania prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia w toku instancji. 8. W świetle powyższych ustaleń Trybunał stwierdził, że uzasadnienie zarzutu naru-szenia konstytucyjnych wolności lub praw załączone do badanej skargi sprowadza się do polemiki z niekorzystnym rozstrzygnięciem sądowym oraz do rozważań i postulatów skarżą-cego de lege ferenda. Nie zawiera jednocześnie argumentów, które uprawdopodabniają nie- OTK ZU A/2026 SK 59/20 poz. 77 9 zgodność zachodzącą między kwestionowanym przepisem a normami zawartymi we wskaza-nych wzorcach kontroli. W tym stanie rzeczy uzasadnienie skargi jako formalnie wadliwe należało zakwalifikować jako pozorne, równoznaczne z jego brakiem, co stanowi podstawę umorzenia postępowania z uwagi na niedopuszczalność wydania wyroku. Mając na względzie powyższe, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.