SK 61/21

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 15 grudnia 2022 r. Pozycja 78 POSTANOWIENIE z dnia 8 grudnia 2022 r. Sygn. akt SK 61/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sych – przewodniczący Stanisław Piotrowicz – sprawozdawca Julia Przyłębska Michał Warciński Jarosław Wyrembak, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2022 r., skargi konstytucyjnej P.D. o zbadanie zgodności: art. 459 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) w związku z art. 19 ust. 20 w związku z art. 19 ust. 15c ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355, ze zm.) w zakresie, w jakim nie przyznawał osobie, wobec której stosowana była kontrola operacyjna, prawa wniesienia zażalenia na postanowienie sądu w prze-dmiocie wykorzystania w postępowaniu karnym dowodu popełnienia przestęp-stwa, w stosunku do którego można zarządzić kontrolę operacyjną, popełnione-go przez osobę, wobec której była stosowana kontrola operacyjna, innego niż objęte zarządzeniem kontroli operacyjnej, z: – art. 45 ust. 1, art. 77 oraz art. 78 w związku z art. 176 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, – art. 78 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. W skardze konstytucyjnej z 21 kwietnia 2021 r. (data nadania) P.D. (dalej: skarżą-cy) wniósł o stwierdzenie niezgodności art. 459 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm., obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 1375; dalej: k.p.k.) w związku z art. 19 ust. 20 w związku z art. 19 ust. 15c ustawy z dnia 6 kwietnia OTK ZU A/2022 SK 61/21 poz. 78 2 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355, ze zm., obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 1882, ze zm.; dalej: ustawa o Policji) w zakresie, w jakim nie przyznawał osobie, wobec której stoso-wana była kontrola operacyjna, prawa wniesienia zażalenia na postanowienie sądu w przed-miocie wykorzystania w postępowaniu karnym dowodu popełnienia przestępstwa, w stosunku do którego można zarządzić kontrolę operacyjną, popełnionego przez osobę, wobec której była stosowana kontrola operacyjna, innego niż objęte zarządzeniem kontroli operacyjnej, z art. 45 ust. 1, art. 77 oraz art. 78 w związku z art. 176 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 2 oraz art. 78 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji. 1.1. Skargę konstytucyjną wniesiono na tle poniżej opisanego stanu faktycznego. Po-stanowieniem z 23 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy na wniosek Prokuratora Generalnego wy-raził zgodę na wykorzystanie w postępowaniu karnym, uzyskanych w trakcie kontroli opera-cyjnej, stosowanej od 24 lipca do 24 października 2015 r. wobec skarżącego, dowodów popełnienia przestępstw, w stosunku do których można zarządzić kontrolę operacyjną, innych niż objęte zarządzeniem kontroli operacyjnej, popełnianych przez skarżącego. Skarżącemu zarzucono popełnienie dwóch przestępstw: z art. 18 § 3 w związku z art. 280 § 1 oraz art. 13 § 1 w związku z art. 148 § 1 k.k. Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym, obrońca wniósł zażalenie na powyższe postanowienie uwzględniające wniosek Prokuratora Generalnego. Sąd Apelacyjny postano-wieniem z 25 listopada 2020 r. zażalenie pozostawił bez rozpoznania z uwagi na jego niedo-puszczalność z mocy ustawy. Na postanowienie obrońca wniósł zażalenie. Postanowieniem z 18 stycznia 2021 r. Sąd Apelacyjny utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Sąd wska-zał, że przepisy nie przewidywały i nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia sądu w przedmiocie zgody następczej. 1.2. Kwestionując art. 459 § 2 k.p.k. w związku z art. 19 ust. 20 w związku z art. 19 ust. 15c ustawy o Policji (w zakresie wskazanym w petitum skargi), skarżący wskazał, że za-stosowanie wobec niego niejawnej kontroli operacyjnej, a także podjęcie decyzji w przedmio-cie wykorzystania w postępowaniu karnym materiałów pozyskanych w trakcie jej trwania, które nie były objęte pierwotną zgodą sądu, należy uznać za „sprawę” w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji. Podniósł, że pozostawienie bez rozpoznania środka odwoławczego na postanowienie wyrażające „zgodę następczą” na wykorzystanie materiałów z kontroli opera-cyjnej w postępowaniu karnym dotyczącym przestępstw nieobjętych postanowieniem o za-rządzeniu kontroli naruszyło jego prawo do zaskarżania orzeczeń, prawo do sprawiedliwego rozpoznania sprawy przez sąd oraz zamknęło mu drogę dochodzenia naruszonych praw. Za-istniała sytuacja godzi, w jego ocenie, w zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego, gdyż respektowanie tej zasady umożliwiłoby rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem zasad rzetelnego postępowania, a w szczególności pozwoliłoby osobie pokrzywdzonej ingerencją Policji na przedstawienie własnego stanowiska w zakresie zasadności, celowości i legalności stosowania wobec niej podsłuchów. Kolejno narusza zasadę proporcjonalności, bo ogranicze-nia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, natomiast definitywne pozbawienie osoby podsłuchiwanej prawa do skontrolowania decyzji w przedmiocie podsłuchów nie spełnia żadnej z tych przesłanek. Na-rusza także zasadę demokratycznego państwa prawnego ponieważ demokratyczne państwo prawne wymaga, aby istniały mechanizmy umożliwiające sprawowanie kontroli nad wład-czymi działaniami państwa ingerującymi w podstawowe prawa i wolności obywateli, w celu przeciwdziałania arbitralności tych działań i powszechnemu stosowaniu inwigilacji obywate-li. Naruszenie prawa do zaskarżenia orzeczenia w przedmiocie kontroli operacyjnej skarżący OTK ZU A/2022 SK 61/21 poz. 78 3 łączy ponadto z naruszeniem zasady równości wobec prawa i stwierdza, że w treści kwestio-nowanego przepisu występuje pominięcie prawodawcze. Wskazując na art. 19 ust. 20 ustawy o Policji podniósł, że prawo do zaskarżenia decyzji w przedmiocie wykorzystania materiałów z kontroli operacyjnej przysługuje wyłącznie jednemu z podmiotów zainteresowanych treścią rozstrzygnięcia, tj. prokuratorowi, natomiast nie zostało przewidziane dla osoby, której prawo do poszanowania życia prywatnego jest w drodze kontroli naruszane. Zwrócił ponadto uwagę, że osoby, wobec których jako podstawę wykorzystania dowodów popełnienia innego prze-stępstwa zastosowano art. 237a k.p.k., mogą – na podstawie art. 240 k.p.k. – zaskarżyć posta-nowienie sądu, natomiast osobom poddanym kontroli operacyjnej na podstawie ustawy o Po-licji uprawnienie takie nie przysługuje. Skarżący podkreślił, że dostrzega szczególny charakter czynności operacyjno-rozpoznawczych Policji, który uzasadnia brak możliwości uczestniczenia osoby podsłuchi-wanej w procesie decydowania o zastosowaniu wobec niej podsłuchów, gdyż unicestwiłoby to cel tych czynności i uniemożliwiło skuteczną walkę z przestępczością. Przyznał, że na eta-pie zarządzania kontroli operacyjnej postępowanie w tym przedmiocie musi mieć z natury rzeczy charakter poufny. Twierdzi jednakże, że od momentu, gdy poinformowanie osoby podsłuchiwanej o fakcie stosowania wobec niej kontroli operacyjnej nie naraża już czynności operacyjno-rozpoznawczych na niepowodzenie, brak jest uzasadnienia odbierania osobie pod-słuchiwanej prawa do dochodzenia naruszeń związanych z realizacją jej podstawowych praw. 2. Po wstępnym rozpoznaniu skargi konstytucyjnej skarżącego, postanowieniem z 28 października 2021 r. Trybunał Konstytucyjny nadał skardze dalszy bieg. 3. Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie z 13 grudnia 2021 r. poinformował Trybu-nał Konstytucyjny, że nie zgłasza udziału w tym postępowaniu. 4. W piśmie z 23 grudnia 2021 r. stanowisko w sprawie zajął Prokurator Generalny, który uznał, że postępowanie podlega umorzeniu wobec niedopuszczalności wydania wyroku. W uzasadnieniu stanowiska Prokurator Generalny stwierdził, że skarżący zakwestio-nował zaniechanie prawodawcze, a nie pominięcie prawodawcze. Odnosząc się do podniesio-nej przez skarżącego kwestii, zaznaczył, że zarzut sformułowany w skardze nie może polegać na wskazaniu, iż przepis nie zawiera konkretnej regulacji, której istnienie zadowalałoby skar-żącego (m.in. nawiązał do postanowienia TK z 11 maja 2009 r., sygn. SK 37/07). Ponadto wskazał na lakoniczne uzasadnienie skargi. Dodatkowo podniósł, że art. 459 § 2 k.p.k. został nietrafnie ujęty w petitum skargi (jest to przepis ogólny), a w uzasadnieniu skargi brakuje wzmianki o przyczynach niezgodności tego przepisu z normami wyższego rzędu. 5. Do dnia wydania niniejszego postanowienia Sejm nie przedstawił stanowiska. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybuna-łu Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywne-go, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Skarga kon-stytucyjna powinna przy tym spełniać warunki określone w ustawie z dnia 30 listopada OTK ZU A/2022 SK 61/21 poz. 78 4 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). 2. Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego wynika, że na każdym etapie postępowania niezbędna jest kontrola, czy nie zachodzi jedna z ujemnych przesłanek wydania wyroku, powodująca konieczność umorzenia postępowania (zob. wyrok z 30 wrze-śnia 2014 r., sygn. SK 22/13, OTK ZU nr 8/A/2014, poz. 96 i powołane tam orzecznictwo TK). Trybunał stwierdza, że skarga nie spełnia wymogów wskazanych w art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK. Z przepisu tego wynika, że skarżący powinien wskazać w skardze nie tylko, która jego konstytucyjna wolność lub konstytucyjne prawo zostały naruszone oraz określić sposób tego naruszenia (pkt 2), ale również uzasadnić zarzut niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego ze wskazanymi konstytucyjnymi wolnościa-mi lub prawami, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie (pkt 3). Prawi-dłowe wykonanie tych obowiązków polega na przedstawieniu przez skarżącego takich argu-mentów, które uprawdopodobnią ewentualną niekonstytucyjność kwestionowanego przepisu (zob. postanowienie TK z 8 czerwca 2011 r., sygn. SK 14/10, OTK ZU nr 5/A/2011, poz. 45). Trybunał nie może zastępować skarżącego w wykonaniu tych obowiązków. To na skarżącym spoczywa bowiem ciężar udowodnienia zarzutu niezgodności z Konstytucją zaskarżonego przepisu (zob. postanowienia TK z: 5 czerwca 2013 r., sygn. SK 25/12, OTK ZU nr 5/A/2013, poz. 68; 13 stycznia 2015 r., sygn. SK 17/13, OTK ZU nr 1/A/2015, poz. 5). 3. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego P.D. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność art. 459 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm., obecnie: Dz. U. 2022 r. poz. 1375; dalej: k.p.k.) w związku z art. 19 ust. 20 w związku z art. 19 ust. 15c ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 1882, ze zm.; dalej: ustawa o Policji) w zakresie, w jakim nie przyznawał osobie, wobec której stoso-wana była kontrola operacyjna, prawa wniesienia zażalenia na postanowienie sądu w przed-miocie wykorzystania w postępowaniu karnym dowodu popełnienia przestępstwa, w stosunku do którego można zarządzić kontrolę operacyjną, popełnionego przez osobę, wobec której była stosowana kontrola operacyjna, innego niż objęte zarządzeniem kontroli operacyjnej, z art. 45 ust. 1, art. 77 oraz art. 78 w związku z art. 176 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji oraz art. 78 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Skarżący kwestionuje konstytucyjność wskazanych przepisów ustaw w zakresie, w ja-kim nie przyznają osobie, wobec której stosowana była kontrola operacyjna, prawa wniesie-nia zażalenia na postanowienie sądu w przedmiocie wykorzystania w postępowaniu karnym dowodu na popełnienie przez osobę, wobec której była stosowana kontrola, przestępstwa nie-objętego wcześniejszym postanowieniem o zarządzeniu kontroli. Zatem zarzutem niekonsty-tucyjności jest brak określonej treści w konkretnie wskazanych przepisach ustaw, a nie treść aktu normatywnego. Brak regulacji może stanowić przedmiot kontroli konstytucyjności pra-wa tylko pod warunkiem, że wykazuje cechy pominięcia prawodawczego. Jeśli natomiast brak treści stanowiącej istotę zarzutu niekonstytucyjności formułowane pod adresem konkret-nych przepisów wykazuje cechy zaniechania ustawodawczego, wówczas pozostaje to poza zakresem kontroli konstytucyjności (zob. postanowienie TK z 28 czerwca 2022 r. o sygn. SK 60/21, OTK ZU A/2022, poz. 55). 4. Z analizy skargi wynika, że skarżący de facto nie przedstawił uzasadnienia zarzutu niezgodności kwestionowanej normy prawnej ze wskazanymi wzorcami kontroli, z powoła-niem argumentów lub dowodów na jego poparcie. Ogólne stwierdzenie przez skarżącego, że OTK ZU A/2022 SK 61/21 poz. 78 5 pozostawienie bez rozpoznania środka odwoławczego na postanowienie w przedmiocie zgody następczej narusza jego prawo do zaskarżenia orzeczeń w powiązaniu z zasadą równości wo-bec prawa, prawo do sprawiedliwego rozpoznania sprawy przez sąd oraz zamyka drogę do-chodzenia naruszonych praw, narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego, zasadę proporcjonalności oraz zasadę demokratycznego państwa prawnego, nie spełnia tego wymogu. Niedostateczne uzasadnienie podważa też trafność wzorców kontroli. Skarżący przytoczył treść wzorców kontroli stwierdzając, że uniemożliwienie podej-rzanemu kontroli instancyjnej postanowienia sądu w przedmiocie zgody następczej stanowi pominięcie prawodawcze, a nie celową decyzję ustawodawcy. W żaden sposób natomiast nie wykazał, aby w zaskarżonym akcie prawnym doszło do niepełnej regulacji zagadnienia, tj. pominięte normy są wynikiem zbyt wąskiego zakresu zastosowania, z uwagi na cel i prze-dmiot regulacji, co jest źródłem naruszenia konstytucyjnych praw skarżącego (zob. postano-wienie z 8 września 2009 r., sygn. Ts 95/08, OTK ZU nr 5/B/2009, poz. 398). Stwierdzenie niekonstytucyjności pominięcia prawodawczego jest uzasadnione tylko wtedy, gdy istnieje konstytucyjny nakaz uregulowania jakiejś kwestii, a ustawodawca wykonuje ten nakaz tylko w części. Nie wskazano na przypadkowe wyłączenie z zakresu normowanego pewnej grupy zjawisk lub osób oraz zasad konstytucyjnych, z których wynika, że powinny być objęte unormowaniem. Brak istotnego porównania problematyki wyrażenia zgody następczej w in-nych regulacjach, tj. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych, o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego, o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, które wskazywałoby na faktyczne pominięcie ustawodawcze tożsamej normy w ustawie o Policji. Trybunał Konstytucyjny przypomina że skuteczne zakwestionowanie pominięcia pra-wodawczego wymaga od podmiotu inicjującego postępowanie przed Trybunałem wyjątkowej staranności i zaangażowania (zob. postanowienie TK z 2 grudnia 2014 r., sygn. SK 7/14, OTK ZU nr 11/A/2014, poz. 123). Jednocześnie „postawione zarzuty muszą być precyzyjne i nie mogą polegać na wskazaniu, że przepis nie zawiera konkretnej regulacji, której istnienie zadowalałoby wnioskodawcę. Gdyby istniała możliwość zaskarżenia przepisu pod zarzutem, iż nie zawiera on regulacji, które w przekonaniu wnioskodawcy winny się w nim znaleźć, każdą ustawę lub dowolny jej przepis można byłoby zaskarżyć w oparciu o tego rodzaju prze-słankę negatywną. Gdyby ustawodawca uznał za celowe takie ukształtowanie kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, zawarłby stosowną normę w [Konstytucji] (…)” – (wyrok TK z 19 listopada 2001 r., sygn. K 3/00, OTK ZU nr 8/2001, poz. 251). W przeciwnym wypadku zarzut braku takiej regulacji może być rozpatrywany wyłącznie w kategoriach zaniechania prawodawczego, którego badanie pozostaje poza zakresem kognicji Trybunału (zob. posta-nowienie z 28 października 2015 r., sygn. P 6/13, OTK ZU nr 9/A/2015, poz. 161). Wszelkie niedające się rozstrzygnąć wątpliwości w zakresie odróżnienia pominięcia prawodawczego od zaniechania ustawodawczego muszą być rozstrzygane na korzyść tego ostatniego (por. posta-nowienie z 10 października 2012 r., sygn. Ts 38/12, OTK ZU nr 6/B/2012, poz. 534). 5. Trybunał zwraca uwagę na to, że art. 459 k.p.k. określa rodzaje orzeczeń sądu, na które przysługuje zażalenie. Zgodnie z tym przepisem zażalenie można wnieść na wskazane w nim kategorie po-stanowień: zamykające drogę do wydania wyroku, chyba, że ustawa stanowi inaczej (§ 1), co do środka zabezpieczającego oraz inne postanowienia w wypadkach przewidzianych w usta-wie (§ 2). Przepis ten zawiera ogólne normy kompetencyjne wskazujące zakres przedmiotowy zażalenia na postanowienie. Nie jest to wyczerpujące wyliczenie sytuacji, w których upraw-nionym podmiotom przysługuje zażalenie, lecz jedynie wskazanie kategorii postanowień. Rozwinięciem tej ogólnej kompetencji są pozostałe przepisy ustawy wskazujące konkretne OTK ZU A/2022 SK 61/21 poz. 78 6 sytuacje, w których postanowienie jest zaskarżalne zażaleniem. Przykładowo można wskazać na postanowienie o zatrzymaniu dowodów rzeczowych, o których nie orzeczono w wyroku (art. 420 § 4 k.p.k.) czy – wskazane przez skarżącego – postanowienie dotyczące kontroli i utrwalania rozmów telefonicznych (art. 240 k.p.k.). Tym samym, trzeba uznać, że regulacji wskazującej na dopuszczalność bądź niedopuszczalność kontroli postanowienia w sprawie wykorzystania w postępowaniu karnym dowodu na popełnienie przez osobę, wobec której stosowana była kontrola, przestępstwa nieobjętego wcześniejszym postanowieniem o zarzą-dzeniu kontroli, należałoby szukać nie w art. 459 k.p.k. – który stanowi tylko ogólne reguły, lecz w innych przepisach. Zaskarżony przepis k.p.k. nie zawiera żadnego wyłączenia dopusz-czalności zaskarżenia wskazanego postanowienia w petitum skargi, toteż nie da się przyjąć, że prowadzi to do pominięcia kontroli instancyjnej w tym zakresie. Jej istnienie lub brak są uza-leżnione od kształtu szczegółowej regulacji w tym zakresie. Przyjęcie innego założenia ozna-czałoby wprowadzenie w treść art. 459 § 2 k.p.k. kazuistycznego wyliczenia wszystkich sytu-acji, w których zażalenie przysługuje na inne postanowienia niż postanowienia dotyczące środków zabezpieczających i postanowienia zamykające drogę do wydania wyroku. Należy zatem stwierdzić, że istota zarzutu skarżącego nie dotyczy w sposób oczywisty treści zaskar-żonego przepisu (por. postanowienie TK z 8 lipca 2014 r., sygn. Ts 148/14, OTK ZU nr 3/B/2015, poz. 257). Brak w skardze również dostatecznego uzasadnienia, dlaczego norma zawierająca upoważnienie do złożenia zażalenia przez osobę, wobec której była stosowana kontrola ope-racyjna, powinna zostać zamieszczona we wskazanym związkowo art. 19 ust. 15c ustawy o Policji („Jeżeli w wyniku stosowania kontroli operacyjnej uzyskano dowód popełnienia przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, w stosunku do którego można zarządzić kontrolę operacyjną, popełnionego przez osobę, wobec której była stosowana kontrola operacyjna, innego niż objęte zarządzeniem kontroli operacyjnej, albo popełnionego przez inną osobę, o zgodzie na jego wykorzystanie w postępowaniu karnym orzeka postanowieniem sąd, który zarządził kontrolę operacyjną albo wyraził na nią zgodę w trybie określonym w ust. 3, na wniosek prokuratora, o którym mowa w ust. 1”). Przepis ten określał jedynie przesłanki wy-dania „zgody następczej” przez sąd. Ponadto został uchylony ustawą z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 437, ze zm.) i od 15 kwietnia 2016 r. sąd nie wydaje „zgody następczej”. Problematykę tę obecnie reguluje art. 168b k.p.k. 6. Decydujące w sprawie dopuszczalności merytorycznego orzeczenia o zakwestio-nowanym art. 19 ust. 20 ustawy o Policji jest zaliczenie brakującej w nim regulacji albo do kategorii pominięcia prawodawczego (mieszczącego się w kognicji TK) albo do zaniechania ustawodawczego (leżącego poza kognicją TK). Trybunał Konstytucyjny podtrzymuje uwagi poczynione in extenso w postanowieniach: z 30 czerwca 2021 r. (sygn. K 32/15, OTK ZU A/2021, poz. 35) oraz z 28 czerwca 2022 r. (sygn. SK 60/21) w zakresie zaskarżonego art. 19 ust. 20 ustawy o Policji, w których stwierdzono, że brak możliwości wniesienia przez osobę poddaną kontroli operacyjnej zażalenia na postanowienie o jej zarządzeniu stanowi zaniecha-nie prawodawcze. Uwagi poczynione na tle braku normy pozwalającej na zaskarżenie posta-nowienia sądu o zarządzeniu kontroli operacyjnej przez osobę objętą kontrolą w całości za-chowują aktualność w niniejszym postępowaniu, w zakresie braku normy pozwalającej na zaskarżenie przez taką osobę postanowienia w przedmiocie zgody następczej. Trybunał w powyższych orzeczeniach, analizując braki w regulacji, sięgnął do art. 19 ust. 16 ustawy o Policji („Osobie, wobec której kontrola operacyjna była stosowana, nie udo-stępnia się materiałów zgromadzonych podczas trwania tej kontroli. Przepis nie narusza uprawnień wynikających z art. 321 Kodeksu postępowania karnego”) i art. 321 § 1 k.p.k. („Jeżeli istnieją podstawy do zamknięcia śledztwa, na wniosek podejrzanego lub jego obrońcy OTK ZU A/2022 SK 61/21 poz. 78 7 o końcowe zaznajomienie z materiałami postępowania, prowadzący postępowanie powiada-mia podejrzanego i obrońcę o terminie końcowego zaznajomienia, pouczając ich o prawie uprzedniego przejrzenia akt w terminie odpowiednim do wagi lub zawiłości sprawy, określo-nym przez organ procesowy. W celu przejrzenia akt prokurator może udostępnić akta w po-staci elektronicznej”). „Zatem ewentualne doręczanie osobie, której dotyczy kontrola opera-cyjna, postanowienia o jej zarządzeniu, a także wprowadzenie prawa wniesienia przez nią zażalenia na to postanowienie musiałoby wiązać się z prawem zaznajomienia z aktami sprawy jako stronie toczącego się postępowania w drugiej instancji”. W konsekwencji art. 19 ust. 20 ustawy o Policji pozostawałby w sprzeczności z art. 19 ust. 16 tejże ustawy. Ustawodawca zatem celowo nadał taki kształt zaskarżonemu związkowo przepisowi, nie przyznając osobie, wobec której stosowana była kontrola operacyjna, prawa wniesienia zażalenia na postanowie-nie sądu w przedmiocie wykorzystania w postępowaniu karnym dowodu popełnienia prze-stępstwa. Trybunał nie zajmuje merytorycznego stanowiska w sytuacjach, w których brak regulacji jest celową decyzją ustawodawcy. Brak uzasadnienia w tym zakresie nie pozwala na przyjęcie odmiennego stanowiska. Ponadto Prokurator Generalny słusznie podkreślił (s. 13 pisma), że w rozpatrywanej sprawie przyznanie racji skarżącemu „musiałoby się wiązać z nowelizacją szeregu przepisów i nie ograniczyłoby się jedynie do uzupełnienia katalogu podmiotów uprawnionych do wnie-sienia zażalenia. Przede wszystkim ustawodawca musiałby określić, w których warunkach ustały zagrożenia dla toczącego się postępowania już po ustaniu kontroli operacyjnej, a dopie-ro potem uzupełnić katalog podmiotów wskazanych w zaskarżonych przepisach”. Powyższe okoliczności świadczą o niedopuszczalności wydania wyroku. Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK, niedopuszczalność wydania wyroku skutkuje koniecznością umorzenia postępowania. Z powyższych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.