SK 73/20

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 20 czerwca 2025 r. Pozycja 62 POSTANOWIENIE z dnia 4 czerwca 2025 r. Sygn. akt SK 73/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bogdan Święczkowski – przewodniczący Stanisław Piotrowicz – sprawozdawca Jakub Stelina Wojciech Sych Michał Warciński, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 czerwca 2025 r., skargi konstytucyjnej spółki […] sp. z o.o. sp.k. o zbadanie zgodności: 1) art. 67j ust. 7 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzecz-niku Praw Pacjenta (Dz. U. 2012 r. poz. 159) z art. 45 ust. 1, art. 78, art. 77 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji, 2) art. 67k ust. 4 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. W skardze konstytucyjnej złożonej do Trybunału Konstytucyjnego 21 stycznia 2020 r. (data nadania) spółka […] sp. z o.o. sp.k. (dalej: skarżąca) wniosła o zbadanie zgod-ności: 1) art. 67j ust. 7 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pa-cjenta (Dz. U. 2012 r. poz. 159; dalej: u.p.p.) z art. 45 ust. 1, art. 78, art. 77 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 ust. 1 i art. 13 Kon-wencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.; dalej: Konwencja); 2) art. 67k ust. 4 u.p.p. z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji. OTK ZU A/2025 SK 73/20 poz. 62 2 1.1. Skarga konstytucyjna została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego: Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych (dalej: Wojewódzka Komisja) z lutego 2019 r., po rozpoznaniu wniosku pacjenta o ustalenie zdarze-nia medycznego z udziałem skarżącej stwierdzono, że przebieg leczenia pacjenta w podmio-cie leczniczym skarżącej był niezgodny z aktualną wiedzą medyczną i stanowi zdarzenie me-dyczne w rozumieniu art. 67a ust. 1 pkt 1 u.p.p. oraz orzeczono o kosztach postępowania. Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji z kwietnia 2019 r., po ponownym rozpoznaniu sprawy, utrzymano w całości orzeczenie z lutego 2019 r. Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji z października 2019 r. oddalono skargę skarżącej o stwierdzenie niezgodności z prawem ww. orzeczenia z kwietnia 2019 r. Zaświadczeniem z grudnia 2019 r. Wojewódzka Komisja wydała pacjentowi tytuł wy-konawczy zgodnie z art. 67k ust. 4 u.p.p. 1.2. Skarżąca w skardze konstytucyjnej podniosła, że przyjęta w art. 67j ust. 7 u.p.p. konstrukcja wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jako instrumentu uruchamiającego we-ryfikację orzeczenia Wojewódzkiej Komisji godzi w konstytucyjnie gwarantowane prawo do sądu. Wskazała, że niekonstytucyjność art. 67j ust. 7 u.p.p. wynika z tego, że Wojewódzka Komisja, ze względu na nieodpowiednio ukształtowany ustrój oraz pozycję, nie może zostać zakwalifikowana jako organ sądowy i stąd możliwość wniesienia przez skarżącą jedynie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy narusza jej prawo do sądu gwarantowane w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Brak zapewnienia sądowej kontroli rozstrzygnięć Wojewódzkiej Komisji uzasadnia także wystąpienie przez skarżącą z zarzutem naruszenia zakazu zamykania drogi sądowej (art. 77 ust. 2 Konstytucji). Skarżąca również podniosła, że „[s]prawa jest (...) rozpa-trywana w trybie odwoławczym przez ten sam organ, który wydał kwestionowane rozstrzy-gnięcie z wyłączeniem jedynie członków składu orzekającego, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia” (skarga, s. 8). W konsekwencji, ,,[t]akie sformułowanie możliwości odwołania wskazuje na brak dewolutywności postępowania będącej jedną z konstytucyjnych praw określonych w art. 78 Konstytucji oraz będącą jedną z gwarancji sprawiedliwego proce-su” (skarga, s. 10). Zdaniem skarżącej, brak dewolutywności trybu rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przemawia za zasadnością postawienia kwestionowanej regu-lacji zarzutu naruszenia sprawiedliwości proceduralnej, który skarżąca wiąże również z wzor-cem kontroli wynikającym z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). W zakresie art. 67k ust. 4 u.p.p. skarżąca sformułowała zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji. Skarżąca podała, że zgodnie z zaskarżonym przepisem zaświadczenie Wojewódzkiej Komisji stanowi tytuł wykonawczy bez konieczności nadawania mu klauzuli wykonalności, co oznacza brak sądowej kontroli jego poprawności pod względem merytorycznym i formalnym. Jak wywiodła skarżąca, ,,[i]stota zaistniałego na gruncie zaskarżonych przepisów pro-blemu konstytucyjnego polega na naruszeniu przysługującego podmiotowi leczniczemu pra-wa do sądu i zamknięciu drogi sądowej w zakresie weryfikacji orzeczenia wojewódzkiej ko-misji do spraw zdarzeń lekarskich zarówno na etapie postępowania sądowego jak i na etapie postępowania egzekucyjnego” (pismo uzupełniające z 20 lutego 2020 r., s. 6). W piśmie uzupełniającym wskazano orzeczenie Wojewódzkiej Komisji z października 2019 r., oddalające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia Wojewódzkiej Komisji z kwietnia 2019 r. jako ostateczne orzeczenie o konstytucyjnych wolnościach i pra-wach skarżącej. 1.3. Postanowieniem z 6 maja 2020 r. (sygn. Ts 17/20) Trybunał nadał bieg skardze konstytucyjnej, wskazując, że spełnia ona w części przesłanki przekazania jej do merytorycz-nej oceny. W zakresie, w jakim skarżąca kwestionuje zgodność zaskarżonych przepisów OTK ZU A/2025 SK 73/20 poz. 62 3 z art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji, skarga nie spełniła – określonego w art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) – wymogu wskazania konsty-tucyjnej wolności lub prawa skarżącej oraz sposobu ich naruszenia w sprawie objętej wnie-sioną skargą. 2. W piśmie z 25 maja 2021 r. Prokurator Generalny (dalej: Prokurator) zajął stanowi-sko w sprawie. W jego ocenie, postępowanie podlega umorzeniu, na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK, wobec niedopuszczalności wydania wyroku. Zdaniem Prokuratora, skarga konstytucyjna nie odpowiada wymogom formalnym warunkującym jej merytoryczne rozpoznanie przez Trybunał Konstytucyjny. Wymóg wy-czerpania drogi prawnej został spełniony przez skarżącą w momencie uzyskania przez nią orzeczenia Wojewódzkiej Komisji z kwietnia 2019 r. o zdarzeniu medycznym, które było ostatecznym rozstrzygnięciem merytorycznym, zapadłym po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Natomiast wskazane w piśmie uzupełniającym jako ostateczne orzeczenie o wolnościach i prawach skarżącej orzeczenie Wojewódzkiej Komisji z października 2019 r. o oddaleniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia Wojewódzkiej Komisji o zdarzeniu medycznym z kwietnia 2019 r. zapadło w wyniku rozpoznania nadzwyczajnego środka za-skarżenia wniesionego od ostatecznego orzeczenia ustalającego, że przebieg leczenia pacjenta w podmiocie leczniczym skarżącej stanowił zdarzenie medyczne w rozumieniu art. 67a ust. 1 pkt 1 u.p.p. Prokurator wskazał zatem, że skarga została wniesiona po terminie. Odpis prawomoc-nego orzeczenia Wojewódzkiej Komisji z kwietnia 2019 r. o zdarzeniu medycznym, wydane-go w wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej 26 września 2019 r., natomiast skarga konstytucyjna została wniesiona do Trybunału Konstytucyjnego 21 stycznia 2020 r., a więc z przekroczeniem 3-miesięcznego terminu określonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, co samodzielnie przesądza o niedopuszczal-ności merytorycznego rozpoznania skargi. Ponadto, w ocenie Prokuratora, skarżąca nie uprawdopodobniła naruszenia przysługu-jących jej konstytucyjnych praw lub wolności, nie określiła sposobu ich naruszenia i nie uza-sadniła zarzutów niezgodności kwestionowanych regulacji z powołanymi wzorcami kontroli. 3. W piśmie z 7 kwietnia 2022 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zajął stanowisko w sprawie. W ocenie Sejmu, postępowanie podlega umorzeniu, na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK, wobec niedopuszczalności wydania wyroku. Sejm wskazał, że rozstrzygnięciem przesądzającym o wyczerpaniu drogi prawnej jest w analizowanej sprawie orzeczenie Wojewódzkiej Komisji z kwietnia 2019 r., wydane w wy-niku ponownego rozpatrzenia sprawy, rozstrzygające co do istoty o istnieniu zdarzenia me-dycznego. Orzeczenie o oddaleniu skargi na niezgodność z prawem, jakkolwiek wyraźnie wskazane przez skarżącą w piśmie uzupełniającym jako rozstrzygnięcie ostateczne w jej sprawie, stanowi rezultat uruchomienia środka zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym, którego wniesienie jest irrelewantne dla oceny formalnej poprawności wystąpienia ze skargą konstytucyjną. Jeśli skarga ta zostałaby uwzględniona, to Wojewódzka Komisja wydałaby orzeczenie o niezgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia, a w obiegu prawnym nadal funkcjonowałoby ostatnie orzeczenie merytoryczne – z kwietnia 2019 r. W konsekwencji, skarżąca nie zachowała trzymiesięcznego terminu, zastrzeżonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż odpis prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiej Komisji z kwietnia 2019 r., wydanego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy i ustalającego ist-nienie zdarzenia medycznego, został skarżącej doręczony 26 września 2019 r., a wniesienie skargi konstytucyjnej nastąpiło 21 stycznia 2020 r. (data nadania), czyli po terminie. OTK ZU A/2025 SK 73/20 poz. 62 4 II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Przedmiot skargi konstytucyjnej. W petitum skargi konstytucyjnej wniesionej 21 stycznia 2020 r. spółka […] sp. z o.o. sp.k. (dalej: skarżąca) zakwestionowała konstytucyjność dwóch przepisów ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2012 r. poz. 159, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 581; dalej: u.p.p. lub ustawa o prawach pacjenta), obo-wiązujących w brzmieniu: 1) ,,W terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem podmio-towi składającemu wniosek, kierownikowi podmiotu leczniczego prowadzącego szpital oraz ubezpieczycielowi, o których mowa w art. 67i ust. 2, przysługuje prawo złożenia do woje-wódzkiej komisji umotywowanego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy” (art. 67j ust. 7 u.p.p.); 2) ,,W przypadku, o którym mowa w ust. 3, wojewódzka komisja wystawia zaświad-czenie, w którym stwierdza złożenie wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego, wysokość odszkodowania lub zadośćuczynienia oraz fakt nieprzedstawienia propozycji, o której mowa w ust. 3. Zaświadczenie stanowi tytuł wykonawczy. Przepisy działu II tytułu I części trzeciej Kodeksu postępowania cywilnego stosuje się” (art. 67k ust. 4 u.p.p.). Trybunał stwierdził, że oba zaskarżone przepisy zostały uchylone przez art. 1 pkt 10 ustawy z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1675) zmieniającej ustawę o prawach pacjenta z dniem 6 września 2023 r. Głównym celem wprowadzanych zmian było wdrożenie nowego modelu pozasądowego rekompensowania szkód powstałych w wyniku zdarzeń me-dycznych w miejsce wojewódzkich komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych W kontekście art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) podkreślenia wymaga, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału przesłanką uzasadniającą kon-trolę konstytucyjności przepisu, który utracił moc obowiązującą, jest ustalenie, że zachodzi związek pomiędzy kwestionowanym uregulowaniem a ochroną konstytucyjnych praw i wol-ności. Związek ten zachodzi wówczas, gdy spełnione są trzy przesłanki: po pierwsze – prze-pis będący przedmiotem oceny zawiera treści normatywne odnoszące się do sfery praw i wol-ności konstytucyjnie chronionych; po drugie – nie istnieje żaden alternatywny instrument prawny (poza ewentualnym uznaniem przepisu za niekonstytucyjny), który mógłby spowo-dować zmianę sytuacji prawnej ukształtowanej definitywnie, zanim ów przepis utracił moc obowiązującą; po trzecie – ewentualna eliminacja danego przepisu z systemu prawnego sta-nowić będzie skuteczny środek przywrócenia ochrony praw naruszonych obowiązywaniem kwestionowanej regulacji prawnej. W razie wątpliwości co do spełnienia powyższych prze-słanek „domniemanie przemawia na rzecz merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyj-nej” (wyrok TK z 12 grudnia 2000 r., sygn. SK 9/00, OTK ZU nr 8/2000, poz. 297). Jednakże Trybunał nie poddaje analizie, czy wydanie orzeczenia jest konieczne dla ochrony konstytucyjnych wolności i praw skarżącej ze względu na to, że skarga konstytucyj-na nie odpowiada podstawowym wymogom formalnym warunkującym jej merytoryczne roz-poznanie. 2. Ocena dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi. 2.1. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału, pozytywny wynik wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej nie przesądza definitywnie o dopuszczalności późniejszego jej OTK ZU A/2025 SK 73/20 poz. 62 5 rozpoznania co do meritum. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając sprawę, nie jest związany stanowiskiem zajętym w zarządzeniu lub postanowieniu zamykającym rozpoznanie wstępne. Na każdym etapie postępowania Trybunał jest obowiązany do kontroli, czy nie zachodzi ujemna przesłanka wydania wyroku, nakazująca umorzenie postępowania (por. postanowienia z: 26 sierpnia 2020 r., sygn. SK 44/20, OTK ZU A/2020, poz. 44; 27 października 2021 r., sygn. SK 40/20, OTK ZU A/2022, poz. 8). Kontrolując istnienie pozytywnych oraz brak ujemnych przesłanek procesowych, Try-bunał Konstytucyjny może dojść do wniosków odmiennych od uprzednio wyrażonych w po-stanowieniu wydanym na etapie wstępnego rozpoznania konkretnej skargi konstytucyjnej. Natomiast w wypadku stwierdzenia przeszkody formalnej na etapie merytorycznego rozpo-znania skargi Trybunał umarza postępowanie, jeżeli wydanie orzeczenia jest niedopuszczalne (zob. postanowienie pełnego składu TK z 15 listopada 2018 r., sygn. SK 5/14, OTK ZU A/2018, poz. 66). 2.2. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu nor-matywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Do-puszczalność skutecznego wniesienia, a następnie merytorycznego rozpoznania skargi konsty-tucyjnej uzależniona jest także od spełnienia przesłanek, które zostały wymienione w art. 53 u.o.t.p.TK. 2.3. Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia dorę-czenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego roz-strzygnięcia. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Trybunału walor prawomocności, o którym mo-wa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, odnosi się do wydanego na podstawie zaskarżonej normy orze-czenia, z którym skarżąca wiąże naruszenie swoich praw. Jeżeli to orzeczenie stało się pra-womocne, nie jest konieczne uruchamianie procedur o charakterze nadzwyczajnym, nawet jeżeli mogą one doprowadzić do uchylenia lub zmiany prawomocnego rozstrzygnięcia, a ich ewentualne wszczęcie nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej, nie powoduje ani jego zawieszenia, ani przerwy. Jednocześnie należy przypomnieć, że zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą Trybu-nału (zob. postanowienia TK z: 9 kwietnia 2008 r., sygn. Ts 284/06, OTK ZU nr 2/B/2008, poz. 61; 5 listopada 2009 r., sygn. Ts 245/08, OTK ZU nr 6/B/2009, poz. 464; 17 grudnia 2009 r., sygn. Ts 145/08, OTK ZU nr 6/B/2009, poz. 455 oraz 13 grudnia 2011 r., sygn. Ts 125/10, OTK ZU nr 6/B/2011, poz. 440) istnieje konieczność dokonywania wykładni ter-minów „prawomocny wyrok” i „wyczerpanie drogi prawnej” przy uwzględnieniu kontekstu normatywnego, w jakim one funkcjonują. 2.4. Postępowanie przed Wojewódzką Komisją zostało pomyślane jako pozasądowy mechanizm kompensacji szkód medycznych, który chroniłby pacjenta i zapewniałby mu sku-teczne dochodzenie odszkodowania i zadośćuczynienia. Jest to postępowanie alternatywne w stosunku do dochodzenia odszkodowania przed sądem, w trybie procesu cywilnego. Wybór jednej z dwóch dróg dochodzenia roszczeń: sądowej albo pozasądowej należy wyłącznie do pacjenta (w razie śmierci do jego spadkobierców). Mimo że alternatywa jest rozłączna, ustawodawca pozwala poszkodowanemu, który zdecydował się na realizację swe-go roszczenia poza sądem, na zmianę decyzji i wycofanie wniosku o ustalenie zdarzenia me- OTK ZU A/2025 SK 73/20 poz. 62 6 dycznego (art. 67l ust. 1 u.p.p. – prawo to służy aż do wydania orzeczenia w wyniku ponow-nego rozpatrzenia sprawy). Poszkodowany może także wystąpić na drogę sądową w wypadku orzeczenia negatywnego, tj. stwierdzenia, że zdarzenie medyczne nie wystąpiło. Jeśli jednak poszkodowany przyjmie propozycję odszkodowania skierowaną do niego w wyniku postę-powania pozasądowego, zobowiązany jest złożyć „oświadczenie o zrzeczeniu się wszelkich roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę mogących wy-nikać ze zdarzeń uznanych przez Wojewódzką Komisję za zdarzenie medyczne w zakresie szkód, które ujawniły się do dnia złożenia wniosku” (art. 67k ust. 6 u.p.p.). Dla poszkodowa-nego oznacza to zamknięcie drogi sądowej do dochodzenia dalszych roszczeń związanych z danym zdarzeniem medycznym. Analiza przepisów ustawy o prawach pacjenta pozwala na uznanie, że rola Woje-wódzkiej Komisji ograniczała się do wydania orzeczenia w przedmiocie: uznania zdarzenia za zdarzenie medyczne (art. 67j ust. 1 u.p.p.), a ewentualnie także żądania ponownego rozpa-trzenia sprawy (art. 67j ust. 8 u.p.p.) oraz skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wy-danego uprzednio orzeczenia (art. 67m ust. 2 u.p.p.). Natomiast poza granicami kompetencji ustawodawca pozostawił udział Wojewódzkiej Komisji w określaniu wysokości świadczeń z tytułu szkody lub krzywdy spowodowanej następstwami zdarzenia uznanego za zdarzenie medyczne. Wojewódzka Komisja, z założenia ustawodawcy, na pewno nie jest sądem w rozu-mieniu Konstytucji (art. 175 ust. 1, art. 176 ust. 2, art. 177), a jej członkowie nie są sędziami i nie korzystają z ukształtowanego przez Konstytucję statusu sędziego, w szczególności nie obejmują ich konstytucyjne gwarancje niezawisłości, niezależności i nieusuwalności (art. 178 ust. 1, art. 180 ust. 1, art. 181). W konsekwencji, rozstrzygnięcia Wojewódzkiej Komisji o wystąpieniu zdarzenia medycznego w sposób oczywisty nie spełniają standardów wynikają-cych z art. 45 ust. 1 Konstytucji (zob. wyrok TK z 11 marca 2014 r., sygn. K 6/13, OTK ZU nr 3/A/2014, poz. 29). Uwzględniając nadzwyczajny, pozasądowy tryb dochodzenia roszczeń wynikających z następstw zdarzenia medycznego – również niezależnie od tego, że Wojewódzka Komisja nie jest organem administracji publicznej ani organem wykazującym cechy sądu – należy stwierdzić, iż ustawodawca przewidział dwuinstancyjne postępowanie w sprawie uznania zdarzenia za zdarzenie medyczne objęte indemnizacją. Zgodnie z art. 67j ust. 1 u.p.p., Wojewódzka Komisja po naradzie wydaje, w formie pisemnej, orzeczenie o zdarzeniu medycznym albo jego braku, wraz z uzasadnieniem. W sprawie skarżącej było to orzeczenie z lutego 2019 r. Środkiem odwoławczym od orzeczenia Wojewódzkiej Komisji o zdarzeniu medycz-nym albo jego braku jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, określony w art. 67j ust. 7 u.p.p. Skarżąca skorzystała z przysługującego jej uprawnienia procesowego i wniosła o po-nowne rozpatrzenie sprawy, uzyskując w kwietniu 2019 r. rozstrzygnięcie o treści odpowia-dającej rozstrzygnięciu zapadłemu w pierwszej instancji (orzeczenie to wraz z uzasadnieniem zostało doręczone 26 września 2019 r.). Skarżąca uruchomiła następnie instytucję skargi o stwierdzenie niezgodności z pra-wem orzeczenia Wojewódzkiej Komisji, przewidzianą w art. 67m ust. 1 u.p.p. W jej wyniku zapadło orzeczenie o oddaleniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wcześniejszego orzeczenia tego organu ustalającego zaistnienie zdarzenia medycznego. Możliwość złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem z punktu widzenia art. 45 ust. 1 Konstytucji również nie stanowi realizacji prawa do sądu (zob. wyrok o sygn. K 6/13). Skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia Wojewódzkiej Komisji można wnieść w terminie 30 dni od dnia: 1) bezskutecznego upływu terminu, o którym mowa OTK ZU A/2025 SK 73/20 poz. 62 7 w art. 67j ust. 7 u.p.p., 2) otrzymania orzeczenia wydanego w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 67j ust. 8 u.p.p., a zatem od prawomocnego orze-czenia Wojewódzkiej Komisji, zarówno wydanego na skutek wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego, jak i w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. Za kwalifikacją skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia Wojewódz-kiej Komisji jako nadzwyczajnego środka przemawia to, że skargę można oprzeć wyłącznie na naruszeniu przepisów dotyczących postępowania przed Wojewódzką Komisją (art. 67m ust. 1 zdanie drugie u.p.p.). Ponadto, do instytucji tej, w zakresie nieuregulowanym art. 67a-67m u.p.p., stosuje się odpowiednio art. 4245 i 4248-42412 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568, ze zm.; dalej: k.p.c.) dotyczą-ce skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 67o u.p.p.). W szczególności dla oceny jej charakteru istotne jest, że wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia Wojewódzkiej Komisji nie może spowodować uchylenia lub wydania decyzji reformatoryjnej zaskarżonego orzeczenia o zdarzeniu medycznym albo o jego braku. Uwzględnienie skargi pozwala jedynie na stwierdzenie, że zaskarżone orzecze-nie jest niezgodne z prawem (art. 67o u.p.p. w związku z art. 42411 § 2 k.p.c.). W następstwie stwierdzenia przez Wojewódzką Komisję niezgodności z prawem orzeczenia w przedmiocie zdarzenia medycznego nie jest eliminowane rozstrzygnięcie zapadłe co do istoty sprawy (ustalenie istnienia bądź nieistnienia zdarzenia medycznego), ale w obiegu prawnym pojawia się prejudykat umożliwiający dochodzenie w odrębnym procesie odszkodowania za szkodę wyrządzoną wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem (por. art. 4171 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, Dz. U. z 2024 r. poz. 1061, ze zm.). Natomiast w obiegu prawnym nadal funkcjonowałoby ostatnie orzeczenie merytoryczne. 2.5. Trybunał stwierdził, że orzeczenie o oddaleniu skargi na niezgodność z prawem, jakkolwiek wyraźnie wskazane przez skarżącą w piśmie uzupełniającym jako rozstrzygnięcie ostateczne w jej sprawie, stanowi rezultat uruchomienia środka zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym, którego wniesienie jest irrelewantne dla oceny formalnej wymogów wystą-pienia ze skargą konstytucyjną. Rozstrzygnięciem przesądzającym o „wyczerpaniu drogi prawnej” jest w analizowanej sprawie orzeczenie Wojewódzkiej Komisji z kwietnia 2019 r., wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, rozstrzygające co do istoty o istnieniu zdarzenia medycznego. Zostało one doręczone skarżącej wraz z uzasadnieniem 26 września 2019 r. Wniesienie skargi konstytucyjnej nastąpiło 21 stycznia 2020 r. (data nadania), należy zatem uznać, że w niniejszej sprawie skarżąca nie dochowała trzymiesięcznego terminu, okre-ślonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. Jednocześnie Trybunał nie dostrzegł, aby zachodziły prze-słanki determinujące wstrzymanie czy zawieszenie biegu tego terminu. Skarga została wnie-siona po terminie, co przesądza o niedopuszczalności jej merytorycznego rozpoznania. Biorąc powyższe pod uwagę, wydanie wyroku w sprawie było niedopuszczalne, dlate-go postępowanie należało umorzyć (art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK).