Ts 10/16

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2016-03-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP mogą stanowić samodzielny wzorzec kontroli w postępowaniu skargowym bez wskazania naruszenia konkretnej konstytucyjnej wolności lub prawa?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, stwierdzając, że art. 2 (zasada demokratycznego państwa prawnego) oraz art. 32 ust. 1 (zasada równości) nie formułują samodzielnych konstytucyjnych praw lub wolności podmiotowych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, zasady te mogą być powołane wyłącznie jako pomocnicze wzorce kontroli, pod warunkiem jednoczesnego wskazania innej naruszonej normy konstytucyjnej statuującej wolność lub prawo. Brak takiego wskazania przez skarżącego stanowi samodzielną przesłankę odmowy nadania dalszego biegu skardze.
Stan faktyczny
Skarżący I.Z. złożył skargę konstytucyjną, żądając zbadania zgodności art. 75 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Sprawa dotyczyła odmowy starosty wydania nowego dowodu rejestracyjnego bez uiszczenia opłaty, gdy wydanie dokumentu było konieczne wyłącznie ze względu na brak miejsca na wpisy badania technicznego. Skarżący zarzucał, że pobieranie opłaty w takiej sytuacji narusza zasadę demokratycznego państwa prawa, zaufania do państwa oraz równość wobec prawa. Postępowanie administracyjne i sądowe (WSA i NSA) zakończyło się oddaleniem żądań skarżącego.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 14 marca 2016 r. Pozycja 181 POSTANOWIENIE z dnia 8 marca 2016 r. Sygn. akt Ts 10/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Leon Kieres – przewodniczący i sprawozdawca Małgorzata Pyziak-Szafnicka Stanisław Rymar, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej I.Z. w sprawie zgodności: art. 75 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm.) z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rze-czypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 8 stycznia 2016 r. I.Z. (dalej: skarżący) wystąpił o zbadanie zgodności art. 75 ust. 2 ustawy z 20 czerw-ca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2012.1137, ze zm.; dalej: prawo o ruchu dro-gowym) z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została złożona na tle następującego stanu faktycznego. Skarżą-cy wystąpił do starosty z wnioskiem o wydanie nowego dowodu rejestracyjnego, ale odmó-wił jego opłacenia. W związku z powyższym pismem z lipca 2011 r. starosta odmówił uwzględnienia tego wniosku. Wyrokiem z sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę na czynność starosty. Skarżący wystąpił ze skargą kasacyjną do Naczel-nego Sądu Administracyjnego, którą sąd ten oddalił wyrokiem z października 2015 r. Zdaniem skarżącego zakwestionowany przepis w zakresie, w jakim uprawnia organ do pobierania opłaty za wydanie dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, zalegali-zowania tablic rejestracyjnych i nalepki kontrolnej, w sytuacji gdy wydanie powyższych do-kumentów związane jest wyłącznie z brakiem miejsca na kolejne wpisy badania techniczne-go w dowodzie rejestracyjnym, „narusza zasadę demokratycznego państwa prawa oraz zasa-dę zaufania obywateli do państwa i prawa (…) oraz równości wobec prawa (…)”. OTK ZU B/2016 Ts 10/16 poz. 181 2 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony wolności lub praw. Musi ona spełniać wiele przesłanek, które zostały określone w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Po pierw-sze, zaskarżony przepis powinien być podstawą prawną ostatecznego orzeczenia wydanego przez sąd lub organ administracji publicznej w indywidualnej sprawie skarżącego. Po drugie, skarżący musi uprawdopodobnić naruszenie swoich konstytucyjnych wolności lub praw wskazanych w skardze. Po trzecie, źródłem naruszenia powinna być normatywna treść kwe-stionowanych przepisów, a sposób naruszenia musi zostać określony przez samego skarżące-go w uzasadnieniu wnoszonej skargi. Na etapie wstępnej kontroli Trybunał Konstytucyjny bada, czy skarga spełnia powyższe przesłanki, a także wymagania określone w art. 64-66 ustawy z 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.1064, ze zm.; dalej: ustawa o TK) i czy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 77 ust. 3 ustawy o TK. Przedmiotem skargi konstytucyjnej jest art. 75 ust. 2 prawa o ruchu drogowym, który stanowi, że dowód rejestracyjny, pozwolenie czasowe, zalegalizowane tablice (tablica) reje-stracyjne i nalepka kontrolna są wydawane za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Opłatę oraz opłatę ewidencyjną pobiera organ dokonujący rejestracji. Skarżący zarzuca zaskarżonemu art. 75 ust. 2 prawa o ruchu drogowym niezgodność z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Nie powołuje jednak jednocześnie innych wzorców kontro-li. Tymczasem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego żaden z wymienionych przez skarżącego przepisów Konstytucji nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w postępowaniu inicjowanym wniesieniem skargi konstytucyjnej. Ani art. 2, ani art. 32 ust. 1 nie formułują bowiem samodzielnych konstytucyjnych praw lub wolności, których ochronie służy – zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji – skarga konstytucyjna. Wskazawszy art. 2 Konstytucji jako wzorzec kontroli konstytucyjności zaskarżonej regulacji, skarżący powołał się jedynie ogólnie na wynikającą z zasady demokratycznego państwa prawnego zasadę ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Ani zasada demokratycznego państwa prawnego, ani wynikająca z niej zasada ochro-ny zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasada poprawnej legislacji nie mają charakteru konstytucyjnej wolności lub konstytucyjnego prawa podmioto-wego, których naruszenie może być przedmiotem skargi konstytucyjnej (zob. np. postanowie-nia TK z: 26 czerwca 2002 r., SK 1/02, OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 53; 14 grudnia 2009 r., SK 49/07, OTK ZU nr 11/A/2009, poz. 173; 19 lutego 2010 r., Ts 267/07, OTK ZU nr 1/B/2010, poz. 12; 22 maja 2013 r., Ts 44/13, OTK ZU nr 3/B/2014, poz. 213; 16 grudnia 2013 r., Ts 276/13, OTK ZU nr 2/B/2014, poz. 165; a także wyroki TK z 3 kwietnia 2006 r., SK 46/05, OTK ZU nr 4/A/2006, poz. 39 oraz 10 lipca 2007 r., SK 50/06, OTK ZU nr 7/A/2007, poz. 75). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego wynikające z art. 2 Konstytucji zasady mogą zostać powołane w postępowaniu skargowym jako pomocnicze wzorce kontroli, ale pod warunkiem jednoczesnego wskazania innej naruszonej normy kon-stytucyjnej statuującej wolność lub prawo (zob. wyrok TK z 26 kwietnia 2005 r., SK 36/03, OTK ZU nr 4/A/2005, poz. 40). Zarzut niezgodności z tymi zasadami mógłby być więc roz-patrywany wyłącznie w ramach oceny sposobu naruszenia określonych konstytucyjnych wol-ności i praw (zob. postanowienie TK z 26 czerwca 2002 r., SK 1/02 oraz wyrok TK z 13 stycznia 2004 r., SK 10/03, OTK ZU nr 1/A/2004, poz. 2). W niniejszej sprawie skarżący nie powiązał jednak zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji z przepisem Konstytucji wyrażają-cym wolność lub prawo o charakterze podmiotowym. Podobnie należy ocenić zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji. W swoim orzecznictwie Trybunał wyrażał wielokrotnie pogląd, zgodnie z którym powołanie jako wzorca kontroli OTK ZU B/2016 Ts 10/16 poz. 181 3 zasady równości każdorazowo wymaga odniesienia reguł z niej wynikających do praw pod-miotowych jednostki. W wydanym w pełnym składzie postanowieniu z 24 października 2001 r. Trybunał stwierdził: „Uznając (…) prawo do równego traktowania za konstytucyjne prawo jednostki, Trybunał Konstytucyjny podkreśla, iż ma ono charakter niejako prawa »dru-giego stopnia« (…), tzn. przysługuje (…) w związku z konkretnymi normami prawnymi lub innymi działaniami organów władzy publicznej, a nie w oderwaniu od nich – niejako »samo-istnie«. Jeżeli te normy lub działania nie mają odniesienia do konkretnych, określonych w Konstytucji wolności i praw, prawo do równego traktowania nie ma w pełni charakteru prawa konstytucyjnego, a to sprawia, że nie może ono być chronione za pomocą skargi kon-stytucyjnej” (SK 10/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 225). Niewskazanie przez skarżącego konstytucyjnych praw i wolności, które jego zdaniem zostały w jego sprawie naruszone, stanowi – na podstawie art. 77 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK – samodzielną przesłankę odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Wziąwszy pod uwagę powyższe okoliczności, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 2 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło