Ts 10/21

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2022-03-23

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy Kodeksu cywilne dotyczące nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie oraz doliczania okresu posiadania przed 2008 r. naruszają Konstytucję RP w kontekście ochrony własności i rzetelnego procesu?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skarga konstytucyjna spełnia przesłanki nadania jej dalszego biegu, co oznacza, że zarzuty naruszenia Konstytucji wymagają merytorycznego rozpoznania. Sprawa dotyczyła zgodności przepisów Kodeksu cywilnego z Konstytucją w zakresie nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie bez decyzji administracyjnej oraz doliczania okresu posiadania przed 2008 r.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarżących (Archidiecezji i Parafii Rzymskokatolickich), którzy byli właścicielami nieruchomości, które zostały bezprawnie wywłaszczone w czasie PRL. Po przemianach ustrojowych przyznano im nieruchomości zamienne, ale na tych nieruchomościach istniały służebności przesyłu nabyte przez przedsiębiorstwa energetyczne przez zasiedzenie. Skarżący kwestionowali zgodność przepisów Kodeksu cywilnego z Konstytucją, twierdząc, że umożliwiają one nabycie służebności bez odpowiedniej podstawy prawnej oraz naruszają ich prawo do rzetelnego procesu.
Rozstrzygnięcie
Nadanie dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 23 maja 2022 r. Pozycja 90 POSTANOWIENIE z dnia 23 marca 2022 r. Sygn. akt Ts 10/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Archidiecezji […], Parafii Rzymskokatolickiej […] w L., Parafii Rzymskokatolickiej […] w S. oraz Parafii Rzymskokatolickiej […] w S. w sprawie zgodności: art. 292 w związku z art. 172 § 1 w związku z art. 285 § 1 i 2 w związku z art. 3054 w związku z art. 352 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm.) w zakresie, w jakim umożliwiają: – „nabycie przez zasiedzenie służebności przesyłu w dobrej wierze w przypadku braku decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości [Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm.], art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.), art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990, ze zm.)”, – „doliczenie posiadania przez przedsiębiorstwa energetyczne wykonywanego przed dniem 3 sierpnia 2008 r., do okresu korzystania przez przedsiębiorcę przesyłowego z trwałego i widocznego urządzenia w sposób odpowiadający służebności przesyłu po dniu 3 sierpnia 2008 r., potrzebnego do nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie z pominięciem zawieszenia biegu zasiedzenia służebności przesyłu na nieruchomości skarżącego, któremu przyznano nieruchomość zamienną w zamian za bezprawnie wywłaszczoną w czasie PRL własność nieruchomości, której zwrot nie był możliwy – po przemianach ustrojowych Państwa Polskiego po 1989 r., zgodnie z ustawą z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rze-czypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1347, ze zm.) a który to właściciel został pozbawiony możliwości dochodzenia zwrotu własności swojej nieruchomości z uwagi na obowiązujące przepisy prawne w PRL oraz uwarunkowania polityczne, co skutkowało zawieszeniem biegu zasiedzenia służebności gruntowych a następnie służebności przesyłu do czasu przyznania własności nieruchomości zamiennej zamiast nieruchomości wywłaszczonej w postępowaniu regulacyjnym w stanie wolnym od obciążeń przez Komisję Majątkową”, OTK ZU B/2022 Ts 10/21 poz. 90 2 a także w zakresie, w jakim „naruszono prawo skarżących do rzetelnego procesu – art. 45 Konstytucji – poprzez narażenie skarżących na nieuzasadnione koszty opinii biegłego sądowego, która nie została przez Sąd wykorzystana do orze-kania z uwagi na rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej oceny zarzutu posta-wionego przez przeciwnika procesowego dotyczącego zasiedzenia służebności przesyłu”, z art. 2, art. 21, art. 25 ust. 4, art. 31 ust. 2 i 3, art. 32, art. 37 ust. 1 oraz art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu. Po wstępnym rozpoznaniu skargi konstytucyjnej Archidiecezji […], Parafii Rzymsko-katolickiej […] w L., Parafii Rzymskokatolickiej […] w S. oraz Parafii Rzymskokatolickiej […] w S. w sprawie o sygn. Ts 10/21 Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że spełnia ona prze-słanki nadania jej dalszego biegu (art. 61 u.o.t.p.TK).

Powołane przepisy

art. 2 Konstytucji RPart. 21 Konstytucji RPart. 25 ust. 4 Konstytucji RPart. 31 ust. 2 i 3 Konstytucji RPart. 32 Konstytucji RPart. 37 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 Konstytucji RPart. 64 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło