Ts 10/21
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2022-03-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy Kodeksu cywilne dotyczące nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie oraz doliczania okresu posiadania przed 2008 r. naruszają Konstytucję RP w kontekście ochrony własności i rzetelnego procesu?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skarga konstytucyjna spełnia przesłanki nadania jej dalszego biegu, co oznacza, że zarzuty naruszenia Konstytucji wymagają merytorycznego rozpoznania. Sprawa dotyczyła zgodności przepisów Kodeksu cywilnego z Konstytucją w zakresie nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie bez decyzji administracyjnej oraz doliczania okresu posiadania przed 2008 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarżących (Archidiecezji i Parafii Rzymskokatolickich), którzy byli właścicielami nieruchomości, które zostały bezprawnie wywłaszczone w czasie PRL. Po przemianach ustrojowych przyznano im nieruchomości zamienne, ale na tych nieruchomościach istniały służebności przesyłu nabyte przez przedsiębiorstwa energetyczne przez zasiedzenie. Skarżący kwestionowali zgodność przepisów Kodeksu cywilnego z Konstytucją, twierdząc, że umożliwiają one nabycie służebności bez odpowiedniej podstawy prawnej oraz naruszają ich prawo do rzetelnego procesu.Rozstrzygnięcie
Nadanie dalszego biegu skardze konstytucyjnej.Pełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 23 maja 2022 r. Pozycja 90 POSTANOWIENIE z dnia 23 marca 2022 r. Sygn. akt Ts 10/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Archidiecezji […], Parafii Rzymskokatolickiej […] w L., Parafii Rzymskokatolickiej […] w S. oraz Parafii Rzymskokatolickiej […] w S. w sprawie zgodności: art. 292 w związku z art. 172 § 1 w związku z art. 285 § 1 i 2 w związku z art. 3054 w związku z art. 352 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm.) w zakresie, w jakim umożliwiają: – „nabycie przez zasiedzenie służebności przesyłu w dobrej wierze w przypadku braku decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości [Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm.], art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.), art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990, ze zm.)”, – „doliczenie posiadania przez przedsiębiorstwa energetyczne wykonywanego przed dniem 3 sierpnia 2008 r., do okresu korzystania przez przedsiębiorcę przesyłowego z trwałego i widocznego urządzenia w sposób odpowiadający służebności przesyłu po dniu 3 sierpnia 2008 r., potrzebnego do nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie z pominięciem zawieszenia biegu zasiedzenia służebności przesyłu na nieruchomości skarżącego, któremu przyznano nieruchomość zamienną w zamian za bezprawnie wywłaszczoną w czasie PRL własność nieruchomości, której zwrot nie był możliwy – po przemianach ustrojowych Państwa Polskiego po 1989 r., zgodnie z ustawą z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rze-czypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1347, ze zm.) a który to właściciel został pozbawiony możliwości dochodzenia zwrotu własności swojej nieruchomości z uwagi na obowiązujące przepisy prawne w PRL oraz uwarunkowania polityczne, co skutkowało zawieszeniem biegu zasiedzenia służebności gruntowych a następnie służebności przesyłu do czasu przyznania własności nieruchomości zamiennej zamiast nieruchomości wywłaszczonej w postępowaniu regulacyjnym w stanie wolnym od obciążeń przez Komisję Majątkową”,
OTK ZU B/2022 Ts 10/21 poz. 90 2 a także w zakresie, w jakim „naruszono prawo skarżących do rzetelnego procesu – art. 45 Konstytucji – poprzez narażenie skarżących na nieuzasadnione koszty opinii biegłego sądowego, która nie została przez Sąd wykorzystana do orze-kania z uwagi na rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej oceny zarzutu posta-wionego przez przeciwnika procesowego dotyczącego zasiedzenia służebności przesyłu”, z art. 2, art. 21, art. 25 ust. 4, art. 31 ust. 2 i 3, art. 32, art. 37 ust. 1 oraz art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu. Po wstępnym rozpoznaniu skargi konstytucyjnej Archidiecezji […], Parafii Rzymsko-katolickiej […] w L., Parafii Rzymskokatolickiej […] w S. oraz Parafii Rzymskokatolickiej […] w S. w sprawie o sygn. Ts 10/21 Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że spełnia ona prze-słanki nadania jej dalszego biegu (art. 61 u.o.t.p.TK).
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 21 Konstytucji RPart. 25 ust. 4 Konstytucji RPart. 31 ust. 2 i 3 Konstytucji RPart. 32 Konstytucji RPart. 37 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 Konstytucji RPart. 64 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło