Ts 102/22

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2023-11-15

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna podlega odmowie nadania dalszego biegu, gdy skarżący nie usunie braków formalnych polegających na braku precyzyjnego wskazania naruszenia konstytucyjnych praw lub wolności przez zaskarżone przepisy oraz na przekroczeniu zakresu właściwości Trybunału Konstytucyjnego poprzez kwestionowanie aktów stosowania prawa?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, ponieważ skarżący nie usunął wyznaczonych mu w wezwaniu braków formalnych, w szczególności nie sformułował konkretnych zarzutów niezgodności zaskarżonych przepisów z Konstytucją RP. Ponadto, Trybunał wskazał, że przedmiot skargi wykracza poza jego właściwość, gdyż skarga konstytucyjna nie służy do kwestionowania aktów stosowania prawa ani do pełnienia funkcji kolejnej instancji odwoławczej.
Stan faktyczny
Skarżący, osadzony w zakładzie karnym, zaskarżył do Trybunału Konstytucyjnego przepisy Kodeksu karnego wykonawczego i Kodeksu postępowania karnego, twierdząc, że umożliwiają one umorzenie postępowania wykonawczego bez merytorycznego rozpoznania skargi na decyzję dyrektora zakładu karnego z powodu przeniesienia osadzonego do innej jednostki. Sąd Okręgowy umorzył wcześniej postępowanie wykonawcze ze względu na bezprzedmiotowość wynikającą z transportu skarżącego. Skarżący w skardze konstytucyjnej nie precyzował zarzutów konstytucyjnych, wskazując jedynie ogólnikowo na naruszenie prawa do sądu.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 14 lutego 2025 r. Pozycja 73 POSTANOWIENIE z dnia 15 listopada 2023 r. Sygn. akt Ts 102/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krystyna Pawłowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej R.S. w sprawie zgodności: art. 7 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 127, ze zm.; dalej: k.k.w.) w związku z art. 437 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534, ze zm.; dalej: k.p.k.) w związku z art. 624 § 1 k.p.k. w związku z art. 1 § 2 k.k.w. w zakresie, w jakim „umożliwia umorzenie postępowania wykonawczego w sprawie złożonej przez [s]karżącego skargi na decyzję [d]yrektora [z]akładu [k]arnego z powodu zmiany jednostki penitencjarnej tj. przeniesienia [s]kar-żącego do innej jednostki penitencjarnej niż jednostka, w której zapadła nieko-rzystna decyzja [d]yrektora [z]akładu [k]arnego tj. bez jej merytorycznego roz-poznania”, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 11 maja 2022 r. (data nadania) R.S. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego sta-nu faktycznego. Dyrektor Zakładu Karnego w C. decyzją z 20 sierpnia 2021 r. nie uwzględnił wniosku skarżącego, osadzonego wówczas w tej jednostce penitencjarnej, o wydanie mu kopii stano-wisk Dyrektora tego Zakładu, przesłanych z jego skargami do Sądu Okręgowego w B. (dalej: Sąd Okręgowy). Po rozpoznaniu skargi skarżącego na powyższą decyzję Sąd Okręgowy postanowie-niem z 14 grudnia 2021 r. (sygn. akt […]) uchylił ją i umorzył postępowanie wykonawcze w sprawie skarżącego, stwierdziwszy bezprzedmiotowość procedowania z uwagi na prze-transportowanie skarżącego z Zakładu Karnego w C., w którym nie uwzględniono jego wnio-sku, do Zakładu Karnego w R. OTK ZU B/2025 Ts 102/22 poz. 73 2 Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 5 lipca 2022 r. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) udokumentowanie daty zło-żenia przez skarżącego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej; 2) doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem (wraz z czterema kopiami): a) decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w C. z 20 sierpnia 2021 r., b) orzeczenia Sądu Rejonowego w R. o ustanowieniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi konstytucyjnej. Skarżący odniósł się do zarządzenia w piśmie z 2 sier-pnia 2022 r. (data nadania). Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 18 kwietnia 2023 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie pełnomocnictwa substytucyjnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, wskazują-cego sprawę, w związku z którą złożono skargę konstytucyjną (wraz z czterema kopiami); 2) wyjaśnienie, w jaki sposób zaskarżone przepisy naruszają – zdaniem skarżącego – jego konstytucyjne prawa lub wolności wynikające z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, a także uzasadnienie zarzutu niezgodności tych przepi-sów ze wskazanymi postanowieniami Konstytucji; 3) podanie, czy od wskazanego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orzeczenia został wniesiony: a) zwyczajny środek zaskarżenia, a jeśli tak – doręczenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem, zapadłego w wyniku rozpoznania tego środka, orzeczenia z uzasadnieniem (wraz z czterema kopiami), b) nadzwyczajny środek zaskarżenia. Skarżący odpowiedział na wezwanie w piśmie z 2 maja 2023 r. (data nadania; dalej: pismo). Zdaniem skarżącego został on pozbawiony prawa do sądu przez brak rozpoznania me-rytorycznego jego skargi na decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w C. z 20 sierpnia 2021 r. i umorzenie postępowania wykonawczego z uwagi na zmianę miejsca pobytu skarżącego. W jego przekonaniu „[u]znanie, że takie postępowanie jest zasadne prowadziłoby do sytuacji, w której osadzeni byliby nagminnie przetransportowywani do innych jednostek penitencjar-nych, w momencie złożenia skargi na decyzję dyrektora, co uniemożliwiłoby im korzystanie z przysługujących im na gruncie konstytucji uprawnień” (s. 2 pisma). Skarżący podniósł, że „gdyby skarga na decyzję dyrektora okazała się zasadna to (…) mógłby dochodzić swoich roszczeń w oparciu o art. 77 Konstytucji” (s. 2 pisma). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania oraz gdy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. Jeżeli skarga konstytucyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w ustawie, a usu-nięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje zarządzenie, w którym wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia (art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK). W niniejszej sprawie sędzia Trybunału uznał, że wniesiona skarga nie spełnia m.in. wymogu formalnego określonego w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK, w związku z czym zarzą-dzeniem z 18 kwietnia 2023 r. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych. Jedno-cześnie pouczył go, że w wypadku ich nieusunięcia w wyznaczonym terminie wydane zosta-nie postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. OTK ZU B/2025 Ts 102/22 poz. 73 3 W piśmie z 2 maja 2023 r. skarżący wskazał, że został pozbawiony „prawa do sądu, gdyż z uwagi na umorzenie postępowania nie została merytorycznie rozpoznana jego skarga” na decyzję dyrektora zakładu karnego, natomiast gdyby skarga okazała się zasadna, to „mógł-by dochodzić swoich roszczeń w oparciu o art. 77 Konstytucji” (s. 1 i 2 pisma). Jednocześnie skarżący nie sformułował jakichkolwiek zarzutów w stosunku do kwestionowanych w skar-dze: art. 7 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 127, ze zm.; dalej: k.k.w.) w związku z art. 437 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1375, ze zm.; dalej: k.p.k.) w związku z art. 624 § 1 k.p.k. w związku z art. 1 § 2 k.k.w. Mając to na uwadze, Trybunał Konstytucyj-ny uznaje, że skarżący nie usunął braków formalnych wniesionej skargi w zakresie wymogu, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK. Okoliczność ta, zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK, stanowi podstawę odmowy nadania przedmiotowej skardze konstytucyjnej dal-szego biegu. Na marginesie Trybunał wskazuje, że określony przez skarżącego przedmiot skargi wykracza poza zakres właściwości Trybunału Konstytucyjnego, wynikający z art. 79 ust. 1 Konstytucji. Przedmiotem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w trybie skargi konstytucyjnej nie mogą być bowiem akty stosowania prawa, a Trybunał nie pełni funkcji kolejnej instancji odwoławczej. Trybunał Konstytucyjny jest sądem prawa, a nie organem sprawującym nadzór judykacyjny nad sądami. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia.

Powołane przepisy

art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło