Ts 103/22

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 14 lutego 2025 r. Pozycja 76 POSTANOWIENIE z dnia 18 grudnia 2024 r. Sygn. akt Ts 103/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bogdan Święczkowski – przewodniczący Justyn Piskorski – sprawozdawca Zbigniew Jędrzejewski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 15 listopada 2023 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej R.S., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 11 maja 2022 r. (data nadania) R.S. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił o zbadanie zgodności art. 7 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 127, ze zm.; dalej: k.k.w.) w związku z art. 437 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534, ze zm.; dalej: k.p.k.) w związku z art. 624 § 1 k.p.k. w związku z art. 1 § 2 k.k.w. w zakresie, w jakim ,,umożliwia umorzenie postępowania wykonawczego w sprawie złożonej przez [s]karżącego skargi na decyzję [d]yrektora [z]akładu [k]arnego z powodu zmiany jednostki penitencjarnej tj. przeniesienia [s]karżącego do innej jednostki penitencjarnej niż jednostka, w której zapadła niekorzystna decyzja [d]yrektora [z]akładu [k]arnego tj. bez jej merytorycznego rozpozna-nia”, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczy-pospolitej Polskiej. Postanowieniem z 15 listopada 2023 r. Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Try-bunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z uwagi na nieusunięcie przez skarżącego jej braków formalnych. Na marginesie wskazał, że przedmiot skargi wykracza poza zakres właściwości Trybunału ze względu na skierowanie jej zarzutów wobec aktu stosowania prawa. OTK ZU B/2025 Ts 103/22 poz. 76 2 W zażaleniu z 27 listopada 2023 r. (data nadania) skarżący wniósł o zmianę powyż-szego postanowienia poprzez nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Zarzucił naru-szenie przepisów: 1) postępowania, tj. art. 53 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK, „poprzez uznanie, że braki formalne skargi konstytucyjnej nie zostały uzupeł-nion[e], w sytuacji gdy zarówno treść skargi konstytucyjnej jak i pisma zawierającego uzu-pełnienie skargi jednoznacznie wskazywały na to jakie prawa i wolności [k]onstytucyjne zostały naruszone, w jaki sposób i dlaczego, a zatem zgromadzone w sprawie dokumenty jed-noznacznie wskazywały na uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie, co umożliwiało Try-bunałowi Konstytucyjnemu merytoryczne rozpoznanie skargi” (s. 2 zażalenia); 2) prawa ma-terialnego, tj. art. 79 ust. 1 Konstytucji „poprzez uznanie, że przedmiot skargi wykracza poza zakres właściwości Trybunału Konstytucyjnego gdyż dotyczy on aktu stosowania prawa, podczas gdy [s]karżący w treści skargi konstytucyjnej wskazał na przepis, który narusza jego [k]onstytucyjne prawa i wolności tj. m.in. prawo do sądu” (s. 2 zażalenia). W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że ustalenie Trybunału dotyczące nieusu-nięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej byłoby zasadne jedynie wówczas, gdyby w treści skargi nie zostało w ogóle wskazane, dlaczego w opinii skarżącego jego prawa i wolno-ści zostały naruszone, a także w sytuacji, w której odpowiedź na wezwanie Trybunału nie zostałaby sporządzona. Podniósł, że celem wniesienia skargi konstytucyjnej nie było zaini-cjowanie postępowania trzecioinstancyjnego w jego sprawie, lecz poddanie kontroli przepi-sów, na podstawie których ją umorzono. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393, dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawi-dłowe, a argumenty przytoczone w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu. 2.1. Uzasadnienie zarzutu niekonstytucyjności kwestionowanego przepisu powinno opierać się na przedstawieniu w skardze konstytucyjnej takiej argumentacji, która doprowadzi do obalenia przyjętego w systemie prawnym domniemania jego konstytucyjności. Trybunał jest natomiast związany granicami skargi, co w konsekwencji uniemożliwia samodzielne określanie przez Trybunał przedmiotu kontroli, jak i zastąpienie skarżącego w obowiązku określenia sposobu naruszenia konstytucyjnych praw lub wolności przez kwestionowane w skardze przepisy (zob. np. postanowienie TK z 5 czerwca 2019 r., sygn. SK 29/18, OTK ZU A/2019, poz. 28). Uzasadnienie rozpatrywanej skargi konstytucyjnej zostało uznane przez sędziego TK za niespełniające m.in. przesłanek przewidzianych w art. 53 ust. 1 pkt. 2 i 3 u.o.t.p.TK. Mimo wezwania w trybie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK, skarżący nie przedstawił argumentów na potwier-dzenie postawionego w skardze zarzutu niezgodności zaskarżonych przepisów z Konstytucją. OTK ZU B/2025 Ts 103/22 poz. 76 3 W złożonym do akt piśmie procesowym z 2 maja 2023 r. naruszenie przysługujących mu praw ponownie powiązał z faktem umorzenia postępowania wykonawczego zainicjowanego wniesieniem przez niego skargi na decyzję dyrektora Zakładu Karnego w C. z 20 września 2021 r. o odmowie wyrażenia zgody na samodzielne wykonanie kserokopii lub skanów akt sądowych pod nadzorem funkcjonariusza Służby Więziennej. Biorąc pod uwagę fakt, że ani w skardze konstytucyjnej, ani w piśmie mającym usunąć jej braki formalne skarżący nie pod-jął próby wykazania związku między treścią przedmiotu skargi a naruszeniem jego konstytu-cyjnych praw podmiotowych, za prawidłowe należy uznać zawarte w zaskarżonym postano-wieniu ustalenie Trybunału, że skarżący nie usunął braku formalnego skargi konstytucyjnej w zakresie uzasadnienia zarzutu niekonstytucyjności kwestionowanych przepisów. 2.2. Należy stwierdzić, w konsekwencji, że zaprezentowana we wniesionej skardze metoda określenia sposobu naruszenia przysługujących skarżącemu wolności konstytucyj-nych czyni z niej w istocie skargę na stosowanie prawa. Skarżący upatruje bowiem naruszenia wskazanych w skardze praw z przyjęciem przez sąd (przewodniczącego), że okoliczności faktyczne jego sprawy (przetransportowanie skarżącego, odbywającego karę pozbawienia wolności, z Zakładu Karnego w C. do Zakładu Karnego w R.) uzasadniały umorzenie postę-powania wykonawczego w sprawie wszczętej jego skargą na decyzję dyrektora Zakładu Kar-nego w C. Skarżący wiąże zatem naruszenie swoich wolności konstytucyjnych ze sferą sto-sowania prawa. Trafnie zatem Trybunał Konstytucyjny uznał tak sformułowany w zaskarżo-nym postanowieniu zarzut za niepodlegający rozpoznaniu w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi konstytucyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.