Ts 104/16

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 31 marca 2017 r. Pozycja 70 POSTANOWIENIE z dnia 28 marca 2017 r. Sygn. akt Ts 104/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska  przewodniczący i sprawozdawca Piotr Pszczółkowski Małgorzata Pyziak-Szafnicka, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z dnia 2 grudnia 2016 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej G.F., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 7 czerwca 2016 r. (data nadania) G.F. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność: po pierwsze, art. 97 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ‒ Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.; dalej: k.p.a.) w zakresie, w jakim nie przewiduje obligatoryjnego zawieszenia postępowania z urzędu, jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej wywrze wpływ na rozstrzygnięcie postępowania administracyjnego, z art. 42 ust. 3 Konstytu-cji; po drugie, art. 101 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim ogranicza postępowanie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego do jednoinstancyjnego, co prowadzi do ograniczenia prawa strony do obrony jej praw i wolności, a także możliwości zaskarżania niekorzystnych rozstrzygnięć, z art. 78 Konstytucji; po trzecie, art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zakresie, w jakim pozbawia stronę prawa żądania kontroli sądowej postanowień organów administracji, na które nie przysługuje zażalenie (np. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego), z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji. 2. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2016 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W odniesieniu do zarzutu niekonstytucyjności art. 97 § 1 k.p.a. Trybunał uznał, że skarżący nie wykazał, by w jego sprawie w wyniku zastoso-wania tego przepisu doszło do naruszenia zasady domniemania niewinności. Następnie Try-bunał stwierdził, że skarżący nie uzyskał ostatecznego orzeczenia o przysługujących mu prawach podmiotowych, które zostałoby wydane na podstawie drugiego z kwestionowanych OTK ZU B/2017 Ts 104/16 poz. 70 2 przepisów, tj. art. 101 § 3 k.p.a. ‒ skarżący nie wniósł bowiem zażalenia od postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z czerwca 2015 r. o odmowie zawieszenia postępo-wania. To skutkowało odmową nadania skardze dalszego biegu w zakresie zarzutu niezgo-dności art. 101 § 3 k.p.a. z art. 78 Konstytucji. Po analizie zarzutu niezgodności art. 3 § 2 p.p.s.a. z Konstytucją ‒ w zakresie, w jakim przepis ten nie przewiduje możliwości sądowej kontroli postanowień o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego ‒ Trybunał uznał, że skarżący nie wykazał, by z powodu treści zaskarżonych przepisów doszło do naruszenia jego praw podmiotowych. 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący stwierdził, że Trybunał na etapie wstępnej kontroli dokonał merytorycznej oceny skargi, a ponadto bezzasadnie nie dopuścił z urzędu „innych dowodów” znajdujących się w administracyjnych i sądowych aktach jego sprawy. Skarżący podkreślił, że problem prawny jest niezwykle złożony, gdyż wystarczy wszczęcie postępowania karnego do zablokowania obywatelowi możliwości zarobkowania w wyuczonym zawodzie (ochrona osób i mienia). Skarżący dodał, że jest pozbawiony możliwości kontroli rozstrzygnięcia, które jest dla niego niekorzystne, a „sugerowana przez Trybunał instytucja autokontroli organów” nie może być wyłącznym sposobem naprawiania błędów organów. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadza-jące ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074) do postępowań przed Trybunałem wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: ustawa o TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjowane analizowaną skargą nie zostało zakończone do 3 stycznia 2017 r., tzn. dnia wej-ścia w życie ustawy o TK, to zarówno wstępne, jak i merytoryczne rozpoznanie tej skargi określają przepisy ustawy o TK. 2. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia za-żalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytu-cyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedze-niu niejawnym. Bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 3. Trybunał Konstytucyjny uznaje, że postanowienie o odmowie nadania rozpatrywa-nej skardze konstytucyjnej dalszego biegu jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zaża-leniu nie zasługują na uwzględnienie. 4. W ocenie skarżącego Trybunał w postanowieniu z 2 grudnia 2016 r. dokonał mery-torycznej oceny skargi i odmówił nadania jej dalszego biegu przedwcześnie, ponieważ jedyną przyczyną odmowy nadania skardze dalszego biegu może ‒ jak podkreśla skarżący ‒ być jej oczywista bezzasadność. Zdaniem Trybunału zarzut ten nie jest zasadny. Treść art. 61 ust. 4 ustawy o TK może prima facie prowadzić do wniosku, że odmowa nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu jest dopuszczalna wyłącznie w przypadku oczywistej bezzasadności skargi bądź nieusunięcia jej braków formalnych. Wniosek taki nie uwzględnia jednak pozostałych przepisów tego aktu prawnego, a w szczególności art. 53 i art. 77 ustawy o TK, z których wynika szereg obowiązków skarżącego. Gdyby przyjąć za skarżącym, że wskazane w art. 61 ust. 4 ustawy o TK podstawy odmowy nadania skardze OTK ZU B/2017 Ts 104/16 poz. 70 3 konstytucyjnej dalszego biegu są jedynymi przewidzianymi w ustawie, to w sytuacji, gdy skarga jest dotknięta brakami formalnymi nieusuwalnymi i jednocześnie niemożliwe byłoby uznanie jej za oczywiście bezzasadną, Trybunał Konstytucyjny musiałby przekazać skargę do merytorycznego rozpoznania, mimo że nie spełnia ona warunków przewidzianych w ustawie. W analizowanej sprawie podstawą odmowy nadania skardze dalszego biegu było nieuzyska-nie przez skarżącego ostatecznego orzeczenia na podstawie art. 101 § 3 k.p.a., a także nieu-prawdopodobnienie zarzutów niekonstytucyjności art. 97 § 1 k.p.a. i art. 3 § 2 p.p.s.a. Trybu-nał podtrzymuje wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko, zgodnie z którym są to okoliczności skutkujące odmową nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. 5. Trybunał podkreśla, że w złożonym środku zaskarżenia skarżący nie odniósł się do argumentacji zawartej w postanowieniu z dnia 2 grudnia 2016 r., a w części twierdzenia skar-żącego abstrahują od treści uzasadnienia tego orzeczenia. 5.1. W zakresie zarzutu niezgodności art. 97 § 1 k.p.a. z art. 42 ust. 3 Konstytucji Try-bunał prawidłowo wskazał, że wbrew stanowisku skarżącego przepis ten w punkcie 4 przewi-duje nakaz zawieszenia postępowania przez organ administracyjny, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd karny. W sprawie skarżącego nie wystąpiło jednak zagadnienie wstępne, którego rozstrzy-gnięcie przez sąd karny było niezbędne do rozpoznania sprawy administracyjnej. Jak bowiem wynika z art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2014 r. poz. 1099, ze zm.), pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej także wówczas, gdy wszczęto wobec niego postępowanie karne o przestępstwo umyślne. W konsekwencji orzeczenie sądu karnego o winie skarżącego nie miało wpływu na wynik sprawy administracyjnej i to z tego powodu nie zawieszono po-stępowania administracyjnego w jego sprawie. Ponadto Trybunał zasadnie uznał, że zakwe-stionowany przepis, dotyczący zawieszenia postępowania administracyjnego, nie mógł pro-wadzić do naruszenia wynikającej z art. 42 ust. 3 Konstytucji zasady domniemania niewinno-ści. Z tych przyczyn Trybunał prawidłowo odmówił nadania skardze dalszego biegu w zakre-sie zarzutu niezgodności art. 97 § 1 k.p.a. z art. 42 ust. 3 Konstytucji. 5.2. W zażaleniu skarżący nie odniósł się do przyczyn odmowy nadania skardze dal-szego biegu w części dotyczącej zarzutu niezgodności art. 101 § 3 k.p.a. z art. 78 Konstytucji. Trybunał podtrzymuje zatem argumentację przedstawioną w tym zakresie w zaskarżonym postanowieniu. 5.3. Ostatni zarzut sformułowany w skardze dotyczył niezgodności art. 3 § 2 p.p.s.a. z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji. Kwestionując przedstawioną przez Trybunał w postano-wieniu z dnia 2 grudnia 2016 r. przyczynę odmowy nadania skardze dalszego biegu wobec tego zarzutu skarżący stwierdził, że „sugerowana przez Trybunał instytucja autokontroli or-ganów” nie może być wyłącznym sposobem naprawiania ich błędów. Trybunał dokonał analizy zaskarżonego postanowienia i stwierdza, że w jego treści nie zawarto tezy o ochronie praw obywateli w drodze autokontroli dokonywanej przez organ ad-ministracyjny. Trybunał w kwestionowanym postanowieniu uznał natomiast, że podczas kon-troli działalności administracji publicznej sądy administracyjne poddają ocenie nie tylko akty administracyjne, lecz także przebieg postępowania administracyjnego, które poprzedzało wy-danie takiego aktu, a stwierdzone uchybienia procesowe mogą być podstawą uchylenia za-skarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a.). Wskazane przepisy gwarantują stronie postępowania administracyjnego to, że ewentualne błędy popełnione w postępowaniu administracyjnym, także w zakresie nieuwzględnienia konieczności zawieszenia postępowa-nia do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd karny, zostaną przez sąd administracyjny OTK ZU B/2017 Ts 104/16 poz. 70 4 uwzględnione. Ponadto na podstawie art. 11 p.p.s.a. sądy administracyjne związane są ustale-niami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego. Trybunał Konstytucyjny w zaskarżonym orzeczeniu nie odnosił się do autokontroli dokonywanej przez organy administracyjne, lecz do kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. Trybunał podziela zawarte w zaskarżonym postanowieniu stano-wisko, zgodnie z którym skarżący nie wykazał, by obowiązujące regulacje dotyczące proce-dury sądowoadministracyjnej naruszały jego prawo do sądu. 6. W ocenie Trybunału nie jest też zasadny zarzut dotyczący nieprzeprowadzenia przez Trybunał z urzędu dowodów z akt spraw administracyjnych i sądowoadministracyj-nych, w których wydano orzeczenia wobec skarżącego. Skarżący nie wyjaśnił bowiem, ani jakie dowody ma na myśli, ani czemu miałoby służyć ich przeprowadzenie na etapie wstępnej kontroli skargi. 7. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.