Ts 104/18

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 21 sierpnia 2020 r. Pozycja 231 POSTANOWIENIE z dnia 20 maja 2020 r. Sygn. akt Ts 104/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski – przewodniczący Leon Kieres – sprawozdawca Wojciech Sych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 26 września 2019 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M.J., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 3 lipca 2018 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący) wystąpił o stwierdzenie, że: 1) art. 130 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (ówcześnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 1460; dalej: k.p.c.) „w zakresie zwrotu »jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty«” jest niezgodny z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 370 k.p.c. „w zakresie zwrotu »nieopłaconą«” jest niezgodny z wyżej wskazanymi wzorcami kon-troli, a dodatkowo z art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem skarżącego zaskarżone przepisy naruszają jego prawo do sądu polegające „na konstytucyjnym zagwarantowaniu każdemu prawa do rozpoznania jego sprawy przez Sąd” przez uzależnianie możliwości dochodzenia prawa określonego w art. 77 i art. 45 Konstytucji „od sytuacji majątkowej strony a więc ogranicz[ania] prawa ubogich lub takich, których nie stać na uiszczenie wpisu”. W ocenie skarżącego uwarunkowanie prawa do dochodzenia od-szkodowania, określonego w art. 77 ust. 1 Konstytucji, w drodze wskazanej w art. 45 ust. 1 Konstytucji nie może być bezwzględnie warunkowane względami ekonomicznymi. Swobod-ny „mechanizm zwalniania od kosztów sądowych nie pozwala na zagwarantowanie ochrony konstytucyjn[ych] wolności…”. OTK ZU B/2020 Ts 104/18 poz. 231 2 Postanowieniem z 26 września 2019 r., doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 30 września 2019 r., Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze kon-stytucyjnej. Trybunał stwierdził, że zakwestionowany w skardze art. 370 k.p.c. nie był podstawą wydania postanowienia Sądu Okręgowego w W. z 23 maja 2018 r. o oddaleniu zażalenia na zarządzenie sędziego Sądu Rejonowego dla W. z 22 maja 2017 r. w przedmiocie zwrotu po-zwu z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej. Trybunał stwierdził także, że skarżący nie uza-sadnił naruszenia przez zaskarżone przepisy przysługujących mu praw podmiotowych, po-nieważ zarzuty podniesione przez skarżącego w ogóle nie odnosiły się do treści normatywnej kwestionowanych przepisów. Wskazał ponadto, że skarżący nie usunął w całości braków formalnych skargi w zakresie doręczenia oryginałów lub poświadczonych za zgodność odpi-sów orzeczeń potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej. Doręczono jedynie poświadczo-ny za zgodność z oryginałem odpis postanowienia Sądu Okręgowego w W. z 23 maja 2018 r. (sygn. akt […]). W zażaleniu z 4 października 2019 r. (data nadania) na postanowienie Trybunału Kon-stytucyjnego z 26 września 2019 r. skarżący zarzucił Trybunałowi naruszenie art. 61 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybuna-łem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393). Wskazał na nieprecyzyjne zarządzenie sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2018 r. wzywające do usunięcia bra-ków formalnych skargi, co skutkowało odmową nadania biegu skardze. Zarzucił również „przedmiotowe ograniczenie art. 79 Konstytucji” przez nie uwzględnienie „całokształtu prze-pisów w tym norm prawn[ych] użyt[ych] w toku postępowania, które doprowadziły do wyda-nia orzeczenia określonej treści”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Kon-stytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał rozpatruje zażalenie w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Rozpoznając zażalenie bada zakwestionowane posta-nowienie pod kątem prawidłowego zidentyfikowania w nim przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sfor-mułowane w zażaleniu nie podważają podstawy odmowy nadania skardze dalszego biegu. 3. W pierwszej kolejności Trybunał zwraca uwagę na to, że skarżący nie podważył ustaleń Trybunału dotyczących art. 370 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460; dalej: k.p.c.), który został wskazany przez skarżącego jako jedna z podstaw wydania orzeczenia ostatecznie rozstrzygającego o jego prawach. Skarżący nie wykazał przede wszystkim, że kwestionowany w skardze art. 370 k.p.c. był podstawą wydania postanowienia Sądu Okręgowego w W. z 23 maja 2018 r. (sygn. akt […]). Zdaniem Trybunału nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżą-cego, że ,,zaskarżone normy prawa (…) zastosowane zostały na dalszym etapie postępowania przez Sąd Rejonowy który zwrócił pozew”. Zgodzić należy się natomiast z twierdzeniem skarżącego, że należy wziąć pod uwagę całokształt przepisów, które stanowiły podstawę do wydania ostatecznego orzeczenia, ale art. 370 k.p.c. nie stanowił takiej normy. Zaskarżony przepis dotyczy sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji odrzuci na posiedzeniu niejawnym OTK ZU B/2020 Ts 104/18 poz. 231 3 apelację wniesioną po upływie przepisanego terminu, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również apelację, której braków strona nie usunęła w wyznaczonym terminie. W sytuacji skarżącego doszło natomiast do zwrotu pozwu z powodu nie uiszczenia przez niego opłaty sądowej. Zażalenie skarżącego na zarządzenie o zwrocie pozwu zostało natomiast oddalone na podstawie art. 385 k.p.c. jako bezzasadne w związku z art. 397 § 2 k.p.c. 4. Trybunał, odnosząc się następnie do zarzutu skarżącego, dotyczącego nieprecyzyj-nego wezwania do usunięcia braków formalnych stwierdza, że wezwanie to było jednozna-czne i nie pozostawiało nadmiernego pola do interpretacji. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2018 r. w pkt 2 skarżący został wezwany do „doręczenia oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów rozstrzygnięć potwier-dzających wyczerpanie drogi prawnej” zgodnie z wymogiem zawartym w art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK, a nie tylko do doręczenia ostatecznego rozstrzygnięcia na podstawie art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK. Pismem z 28 października 2018 r. (data nadania) skarżący, usuwając część braków, doręczył poświadczone za zgodność z oryginałem jedynie postanowienie Sądu Okręgowego w W. z 23 maja 2018 r. (sygn. akt […]) wraz z kopiami. Użyte ustawowe sformułowanie w zarządzeniu nie powinno powodować jakichkolwiek wątpliwości profesjonalnego pełnomocnika. Trybunał podkreśla, że w zakresie art. 130 § 1 k.p.c. do odmowy nadania skardze dalszego biegu doszło na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK, ponieważ skarga nie spełniła dwóch podstawowych warunków formalnych zawartych w art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK., a przede wszystkim w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK. Z tego powodu za bezpodstawne należy uznać twierdzenia skarżącego, że wszelkie braki skargi zostały przez niego usunięte. 5. Na marginesie Trybunał zwraca uwagę, że skarżący w żaden sposób nie odniósł się do wskazanego przez Trybunał w zaskarżonym postanowieniu braku związku pomiędzy zarzutami podniesionymi przez skarżącego, a treścią normatywną kwestionowanych przez niego przepisów. Trybunał natomiast stwierdził, że zarzuty podniesione w skardze nie odnosiły się do treści normatywnej kwestionowanych przepisów, a do kwestii przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 785, ze zm.). Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK – nie uwzględnił zażalenia.