Ts 105/20

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2021-02-10

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna spełnia wymóg zakwestionowania przepisu stanowiącego podstawę orzeczenia, wskazanego jako ostateczne rozstrzygnięcie o wolnościach lub prawach konstytucyjnych?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, ponieważ skarżąca wskazała jako ostateczne rozstrzygnięcie naruszające jej prawa postanowienie Sądu Apelacyjnego z 15 kwietnia 2020 r. odrzucające skargę o wznowienie postępowania. Orzeczenie to zostało wydane w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, a nie o zaskarżone przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003. Zatem nie został spełniony wymóg art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK, wymagający zakwestionowania przepisu stanowiącego podstawę zaskarżonego orzeczenia.
Stan faktyczny
Skarżąca A.C. zaskarżyła do Trybunału Konstytucyjnego przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003, twierdząc, że naruszają one jej prawo do sądu oraz zasadę ochrony praw dziecka. Stan faktyczny dotyczył sporu o władzę rodzicielską nad córką, w którym francuskie sądy przyznały ojcu wyłączną władzę. W Polsce Sąd Okręgowy stwierdził wykonalność francuskiego orzeczenia, a Sąd Apelacyjny w W. oddalił zażalenie skarżącej. Skarżąca wniosła następnie skargę kasacyjną do SN (oddaloną) oraz skargę o wznowienie postępowania do SA w W. SA w W. odrzucił skargę o wznowienie, uznając, że zarzuty zostały już rozpoznane w postępowaniu kasacyjnym. To właśnie postanowienie SA z 15 kwietnia 2020 r. odrzucające skargę o wznowienie zostało wskazane przez skarżącą jako ostateczne rozstrzygnięcie naruszające jej prawa.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 10 września 2025 r. Pozycja 235 POSTANOWIENIE z dnia 10 lutego 2021 r. Sygn. akt Ts 105/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sych, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi A.C. w sprawie zgodności: 1) art. 33 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczącego jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 (Dz. Urz. UE L z 2003 r. Nr 338, poz. 1) z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 33 ust. 3 rozporządzenia powołanego w punkcie pierwszym z art. 45 ust. 1 Konstytucji, 3) art. 23 lit. a w związku z art. 31 ust. 2 rozporządzenia powołanego w punkcie pierwszym z art. 72 Konstytucji, 4) art. 28-36 rozporządzenia powołanego w punkcie pierwszym z art. 45 ust. 1 oraz art. 72 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 28 lipca 2020 r. (data nadania), A.C. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika ustanowio-nego z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu fakty-cznego. W orzeczeniu Sądu Apelacyjnego w P. we Francji z 23 listopada 2016 r. (nr […]; dalej: francuski Sąd Apelacyjny), utrzymującym w mocy rozstrzygnięcie Sądu Wielkiej Instancji w L. z 8 lutego 2016 r. (nr […]) orzeczono, że władza rodzicielska nad małoletnią A.C. (córką skarżącej; dalej: małoletnia) będzie wykonywana wyłącznie przez ojca. Ustalono rezydencję dziecka w miejscu zamieszkania ojca. Uregulowano kontakty skarżącej z dzieckiem i zakazano wyjazdów dziecka z terytorium Francji bez zgody obojga rodziców. OTK ZU B/2025 Ts 105/20 poz. 235 2 W postanowieniu Sądu Okręgowego w O. z 16 lutego 2018 r. (sygn. akt […]), po rozpoznaniu wniosku ojca małoletniej, stwierdzono wykonalność orzeczenia francuskiego Sądu Apelacyjnego. Wniesione przez skarżącą zażalenie oddalono na podstawie postanowienia Sądu Apelacyjnego w W. z 23 stycznia 2019 r. (sygn. akt […]), od którego skarżąca wniosła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego oraz skargę o wznowienie postępowania do Sądu Apelacyjnego w W. Na podstawie postanowienia Sądu Apelacyjnego w W. z 19 czerwca 2019 r. (sygn. akt […]) zawieszono postępowanie w sprawie skargi o wznowienie postępowania do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy. Natomiast w postanowieniu z 13 li-stopada 2019 r. (sygn. akt […]) Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną. Sąd Apelacyjny w W. w postanowieniu z 15 kwietnia 2020 r. (sygn. akt […]) odrzucił skargę o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu, powołując się również na poglądy doktryny, wyjaśnił, że jeżeli na skutek wniesienia skargi kasacyjnej Sąd Najwyższy wyda rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, skarga pozostaje aktualna jedynie w zakresie nowości, których nie można było wziąć pod uwagę w postępowaniu kasacyjnym (art. 39813 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego; obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm.; dalej: k.p.c.). Jeśli zatem podstawy obu skarg (kasacyjnej i o wznowienie postępowania) pozostają tożsame, to skarga o wznowienie postępowania powinna zostać odrzucona ze względu na brak ustawowej podstawy wznowienia. Sąd Apelacyjny przyjął, porównując zakresy obu skarg, iż skarga o wzno-wienie postępowania nie zawiera nowości, które pozostawałyby poza zakresem rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdyż wszystkie podniesione w niej zarzuty zostały już rozpoznane przez Sąd Najwyższy. Dlatego skargę o wznowienie postępowania należało odrzucić na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. Postanowienie z 15 kwietnia 2020 r. zostało wskazane przez skarżącą jako ostateczne orzeczenie o jej wolnościach lub prawach wskazanych w skardze konstytucyjnej. Kwestionowanym w skardze konstytucyjnej przepisom rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczącego jurysdykcji oraz uznawania i wyko-nywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowie-dzialności rodzicielskiej, uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 (Dz. Urz. UE L z 2003 r. Nr 338, poz. 1) skarżąca zarzuciła, iż stanowiąc podstawę postanowienia Sądu Apelacyjnego w W. z 15 kwietnia 2020 r. naruszyły jej prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Kon-stytucji) oraz zasadę ochrony praw dziecka (art. 72 Konstytucji). W piśmie z 9 września 2020 r. skarżąca usunęła braki formalne skargi, do czego została wezwana na podstawie zarządzenia Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 19 sier-pnia 2020 r. Natomiast w piśmie z 9 listopada 2020 r. skarżąca wykonała zarządzenie sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 22 października 2020 r., wzywające do usunięcia kolejnych braków formalnych skargi. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub gdy jest oczywiście bezzasadna. Mając na względzie art. 67 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1-3 u.o.t.p.TK Trybunał – co do zasady – związany jest przedmiotem i zakresem zaskarżenia wskazanym w skardze konstytucyjnej. OTK ZU B/2025 Ts 105/20 poz. 235 3 2. Badana skarga konstytucyjna nie spełnia, określonego w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK wymogu zakwestionowania przepisu stanowiącego podstawę orzeczenia, wskazanego w skardze jako ostateczne rozstrzygnięcie o określonych w skardze konstytu-cyjnych wolnościach lub prawach skarżącej. Kwestionowane w skardze konstytucyjnej przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczącego jurysdykcji oraz uznawania i wyko-nywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowie-dzialności rodzicielskiej, uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 (Dz. Urz. UE L z 2003 r. Nr 338, poz. 1; dalej: rozporządzenie) dotyczą postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie wykonalności (tj. sekcja druga „Wniosek o stwierdzenie wykonalności” rozdziału drugiego „Uznawanie i wykonywanie”, zawierająca art. 28-36 rozporządzenia). Przepisy te mogły zatem stanowić podstawę orzeczeń wydanych w sprawie stwierdzenia wykonalności orzeczenia Sądu Apelacyjnego w P. we Francji z 23 listopada 2016 r. (nr […]; dalej: francuski Sąd Apelacyjny). Postępowanie w tej sprawie zostało zakończone wydaniem postanowienia Sądu Apelacyjnego w W. z 23 stycznia 2019 r. (sygn. akt […]; dalej: postanowienie Sądu Apelacyjnego), od którego skarżąca wniosła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego oraz skargę o wznowienie postępowania do Sądu Apelacyjnego w W. Jednak to nie postanowienie Sądu Apelacyjnego, wydane w sprawie stwierdzenia wykonalności orzeczenia sądu francuskiego, zostało wskazane przez skarżącą jako ostateczne orzeczenie o wskazanych w skardze konstytucyjnej wolnościach lub prawach. Skarżąca wywiodła, iż do zarzucanego naruszenia doszło wskutek wydania przez Sąd Apelacyjny postanowienia z 23 stycznia 2019 r. (sygn. akt […]). Nie zostało ono wydane na podstawie kwestionowanych przepisów rozporządzenia, lecz przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm.). Podstawę odrzucenia skargi o wznowienie postępowania stanowiła ocena, iż wszystkie zarzuty tej skargi zostały już rozpoznane przez Sąd Najwyższy w postępowaniu zainicjowanym skargą kasacyjną wniesioną przez skarżącą od postanowienia Sądu Apelacyjnego. Z tych względów wniesiona skarga konstytucyjna nie spełnia określonego w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK wymogu zakwestionowania przepisu stanowiącego podstawę orzeczenia, wskazanego w skardze jako ostateczne rozstrzygnięcie o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącej. 3. Wobec powyższego Trybunał Konstytucyjny na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK odmówił nadania skardze dalszego biegu. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącej przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Powołane przepisy

art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 72 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło