Ts 105/22

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 18 lutego 2025 r. Pozycja 79 POSTANOWIENIE z dnia 7 listopada 2023 r. Sygn. akt Ts 105/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krystyna Pawłowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej R.S. w sprawie zgodności: art. 7 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 127, ze zm.; dalej: k.k.w.) w związku z art. 437 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534, ze zm.; dalej: k.p.k.) w związku z art. 624 § 1 k.p.k. w związku z art. 1 § 2 k.k.w. w zakresie, w jakim „umożliwia umorzenie postępowania wykonawczego w sprawie złożonej przez [s]karżącego skargi na decyzję [d]yrektora [z]akładu [k]arnego z powodu zmiany jednostki penitencjarnej tj. przeniesienia [s]kar-żącego do innej jednostki penitencjarnej niż jednostka, w której zapadła nieko-rzystna decyzja [d]yrektora [z]akładu [k]arnego tj. bez jej merytorycznego roz-poznania”, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 11 maja 2022 r. (data nadania) R.S. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego sta-nu faktycznego. Dyrektor Zakładu Karnego w C. decyzją z 16 sierpnia 2021 r. nie uwzględnił wniosku skarżącego o umożliwienie mu sporządzenia pisma do Wojewódzkiego Sądu Administracyj-nego w S. w formie wydruku, bądź maszynopisu. Po rozpoznaniu skargi skarżącego na powyższą decyzję Sąd Okręgowy w B. IV Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych postanowieniem z 14 grudnia 2021 r. (sygn. akt […]) uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie wy-konawcze w sprawie skarżącego. Sąd stwierdził bezprzedmiotowość procedowania, gdyż skarżący nie przebywa już w Zakładzie Karnym w C., tj. w miejscu, gdzie nie uwzględniono jego wniosku. Sąd wskazał, że skarżący ma prawo złożyć kolejny wniosek, jednak pismo to OTK ZU B/2025 Ts 105/22 poz. 79 2 powinien kierować do dyrektora jednostki penitencjarnej, w której aktualnie przebywa. Pod-kreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wezwał skarżącego do nadesłania czytelnej skargi sporządzonej pismem drukowanym lub maszynowym. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 5 lipca 2022 r. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) udokumentowanie daty zło-żenia przez skarżącego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej; 2) doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem (wraz z czterema kopiami): a) decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w C. z 13 października 2021 r., b) orzeczenia Sądu Rejonowego w R. o ustanowieniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi konstytucyjnej. Skarżący odniósł się do zarządzenia w pi-śmie z 2 sierpnia 2022 r. (data nadania). Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 4 stycznia 2023 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie pełnomocnictwa substytucyjnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, wskazu-jącego sprawę, w związku z którą złożono skargę konstytucyjną; 2) podanie, czy od wska-zanego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia. Skarżący odpowiedział na wezwanie w piśmie z 17 stycznia 2023 r. (data nadania). Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 18 kwietnia 2023 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) dokładne wyjaśnienie, w jaki sposób zaskarżone przepisy w zakresie określonym w skardze konstytu-cyjnej, stanowiąc podstawę postanowienia Sądu Okręgowego w B. IV Wydział Penitencjar-ny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych z 14 grudnia 2021 r.(sygn. akt […]), doprowadziły do naruszenia wolności lub praw, wynikających ze wskazanych w skardze przepisów Konstytucji; 2) uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanych w skardze przepisów z konstytucyjnymi prawami lub wolnościami skarżącego, wskazanymi w skardze jako wzorce kontroli, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie. Skarżący ustosunkował się do wezwania w piśmie z 2 maja 2023 r. (data nadania). Zdaniem skarżącego został on pozbawiony prawa do sądu poprzez brak rozpoznania merytorycznego jego skargi na decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w C. z 16 sierpnia 2021 r. i umorzenie postępowania wykonawczego z uwagi na zmianę miejsca pobytu skarżącego. W jego przekonaniu „[u]znanie, że takie postępowanie jest zasadne prowadziłoby do sytuacji, w której osadzeni byliby nagminnie przetransportowywani do innych jednostek penitencjar-nych, w momencie złożenia skargi na decyzję dyrektora, co uniemożliwiłoby im korzystanie z przysługujących im na gruncie konstytucji uprawnień” (s. 2 pisma). Skarżący podniósł, że „gdyby skarga na decyzję dyrektora okazała się zasadna to (…) mógłby dochodzić swoich roszczeń w oparciu o art. 77 Konstytucji” (s. 2 pisma). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania oraz gdy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. Jeżeli skarga konstytucyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w ustawie, a usu-nięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje zarządzenie, w którym OTK ZU B/2025 Ts 105/22 poz. 79 3 wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia (art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK). W niniejszej sprawie sędzia Trybunału uznał, że wniesiona skarga nie spełnia m.in. wymogu formalnego określonego w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK, w związku z czym zarzą-dzeniem z 18 kwietnia 2023 r. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych. Jedno-cześnie pouczył go, że w przypadku ich nieusunięcia w wyznaczonym terminie wydane zo-stanie postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W piśmie z 2 maja 2023 r. skarżący wskazał, że został pozbawiony „prawa do sądu, gdyż z uwagi na umorzenie postępowania nie została merytorycznie rozpoznana jego skarga” na decyzję dyrektora zakładu karnego, natomiast gdyby skarga okazała się zasadna to „mógł-by dochodzić swoich roszczeń w oparciu o art. 77 Konstytucji” (s. 2 pisma). Jednocześnie nie sformułował zarzutów w stosunku do kwestionowanych w skardze: art. 7 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 127, ze zm.; dalej: k.k.w.) w związku z art. 437 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 1375, ze zm.; dalej: k.p.k.) w związku z art. 624 § 1 k.p.k. w związku z art. 1 § 2 k.k.w. Mając to na uwadze Trybunał Konstytucyjny uznaje, że skarżą-cy nie usunął braków formalnych wniesionej skargi w zakresie wymogu, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK. Okoliczność ta, zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK, sta-nowi podstawę odmowy nadania przedmiotowej skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Na marginesie Trybunał wskazuje, że określony przez skarżącego przedmiot skargi wykracza poza zakres właściwości Trybunału Konstytucyjnego, wynikający z art. 79 ust. 1 Konstytucji. Przedmiotem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w trybie skargi konstytucyjnej nie mogą być bowiem akty stosowania prawa, a Trybunał nie pełni funkcji kolejnej instancji odwoławczej. Trybunał Konstytucyjny jest sądem prawa, a nie organem sprawującym nadzór judykacyjny nad sądami. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia.