Ts 109/18

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 8 września 2020 r. Pozycja 265 POSTANOWIENIE z dnia 2 czerwca 2020 r. Sygn. akt Ts 109/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski – przewodniczący Leon Kieres – sprawozdawca Bartłomiej Sochański, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 30 października 2019 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej H. J., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 11 lipca 2018 r. (data nadania), H.J. (dalej: skarżąca) zakwestionowała zgodność art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 200) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 3 lit. a tiret 4 ustawy z dnia 2 grudnia 1994 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 1995 r. Nr 5, poz. 25) w zakresie, w jakim nie wprowadza jednoznacznych kryteriów zaliczenia przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości do źródła – przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej z art. 84 w związku z art. 217 w związku z art. 32 ust. 1 oraz w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Postanowieniem z 30 października 2019 r., doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 5 listopada 2019 r., Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konsty-tucyjnej, stwierdzając, że nie spełnia ona wymogów odnoszących się do prawidłowego okre-ślenia jej podstawy. Powołane przez skarżącą art. 84, art. 217, art. 32 ust. 1 oraz art. 2 Kon-stytucji nie mogą stanowić samodzielnych wzorców kontroli w postępowaniu zainicjowanym skargą konstytucyjną, ponieważ z tych przepisów nie wynikają konstytucyjnie gwarantowane wolności lub prawa podmiotowe skarżącej. OTK ZU B/2020 Ts 109/18 poz. 265 2 3. W zażaleniu z 8 listopada 2019 r. (data nadania) skarżąca zakwestionowała posta-nowienie Trybunału z 30 października 2019 r., wnosząc o jego zmianę poprzez nadanie dal-szego biegu skardze konstytucyjnej. Skarżąca zarzuciła kwestionowanemu postanowieniu naruszenie art. 61 ust. 4 pkt 1 usta-wy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konsty-tucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) ,,poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarga nie spełnia wymogów określonych w ustawie a to poprzez nieprawidłowe określenie jej podstaw, podczas gdy skarżąca wskazała przepisy Konstytucji, które mogą sta-nowić samodzielny wzorzec kontroli, a zatem spełniła wszelkie wymogi umożliwiające nada-nie sprawie dalszego biegu”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Kon-stytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawi-dłowe, a zarzuty sformułowane w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. 3. Zdaniem skarżącej zakwestionowane postanowienie narusza art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK poprzez błędne przyjęcie, że skarga nie spełnia wymogów określonych w ustawie z powodu nieprawidłowego określenia jej podstaw, podczas gdy – jak twierdzi – wskazała ona przepisy Konstytucji, które mogą stanowić samodzielny wzorzec kontroli. Trybunał podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko. Skarżąca – zdaniem Trybu-nału – nie wskazała wzorców kontroli, z których wynikałyby jej prawa podmiotowe chronio-ne konstytucyjnie, co wykluczało nadanie rozpatrywanej skardze dalszego biegu. Trybunał przypomina, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytu-cyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Z przepisu tego jasno wynika, że przedmiotem skargi mogą być wyłącznie te przepisy prawa, na podstawie których sądy ukształtowały sytuację prawną skarżącego, a wzorce kontroli muszą statuować konstytucyjne wolności i prawa, które w wyniku zastoso-wania kwestionowanych, niezgodnych z Konstytucją, przepisów zostały naruszone. Skarga konstytucyjna została więc ukształtowana jako środek zindywidualizowanej i konkretnej kon-troli konstytucyjności o ograniczonym zakresie, mający służyć ochronie naruszonych konsty-tucyjnych podmiotowych praw lub wolności skarżących. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca przywołała orzeczenia Trybunału Konstytucyjne-go, które miały potwierdzić trafność podnoszonych przez nią zarzutów. Należy jednak zwró-cić uwagę, że wyrok z 18 kwietnia 2019 r. (sygn. K 14/17, OTK ZU A/2019, poz. 18), w któ-rym Trybunał Konstytucyjny dokonał oceny zgodności art. 86 § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1600, ze zm.) z art. 32 ust. 1 Konstytucji jako OTK ZU B/2020 Ts 109/18 poz. 265 3 samodzielnym wzorcem kontroli, został wydany w postępowaniu zainicjowanym złożeniem wniosku przez podmiot legitymowany generalnie – Rzecznika Praw Obywatelskich (art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji) w sprawie abstrakcyjnej kontroli norm. Tego rodzaju postępowanie, w przeciwieństwie do postępowania skargowego, nie wymaga spełnienia warunku wskazania naruszonych konstytucyjnych – i jednocześnie – podmiotowych praw lub wolności, dlatego Trybunał mógł zweryfikować skarżony przepis pod kątem jego zgodności z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Kolejne orzeczenia Trybunału, na jakie powołuje się skarżąca, były wprawdzie wyda-ne w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi konstytucyjnej, jednak ich podstawę w tych rozstrzygnięciach stanowiły dodatkowo przepisy Konstytucji wyrażające podmiotowe prawa lub wolności. W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 3 lipca 2019 r. (sygn. SK 20/18, OTK ZU A/2019, poz. 37) art. 32 ust. 1 Konstytucji został wskazany jako wzorzec kontroli razem z art. 67 ust. 1 Konstytucji; w wyroku z 15 maja 2019 r. (sygn. SK 26/17, OTK ZU A/2019, poz. 20) art. 32 ust. 1 stanowił wzorzec kontroli związkowo z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Podobna sytuacja miała miejsce w rozstrzygnięciach, w których art. 84 i art. 217 Konstytucji zostały powołane w powiązaniu z art. 64 Konstytucji (wyroki TK z: 13 grudnia 2017 r., SK 48/15, OTK ZU A/2018, poz. 2; 6 grudnia 2016 r., SK 7/15, OTK ZU A/2016, poz. 100). Skarżąca wskazuje również na sprawy o sygn. SK 55/19, SK 54/19 i SK 20/19, w któ-rych skardze konstytucyjnej został nadany dalszy bieg, podkreślając, że ich podstawy są nie-mal identyczne ze wskazanymi w niniejszej sprawie. Trybunał zwraca jednak uwagę na to, że jako dodatkową podstawę kontroli konstytucyjności powołano w nich art. 64 Konstytucji. Podsumowując należy stwierdzić, że orzeczenia przywołane przez skarżącą w uzasad-nieniu zażalenia potwierdzają jedynie ustalenia Trybunału zawarte w zakwestionowanym postanowieniu, iż zarówno art. 32 ust. 1, jak również art. 84 i art. 217 Konstytucji nie mogą stanowić samodzielnych wzorców kontroli w postępowaniu skargowym. Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK – nie uwzględnił zażalenia.