Ts 109/21
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2022-03-03
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy dotyczące ryczałtu za nocleg i innych należności z tytułu podróży służbowej dla kierowców w transporcie międzynarodowym, w zakresie ich stosowania do kierowców, są zgodne z Konstytucją RP w aspekcie zasady poprawnej legislacji, równości wobec prawa oraz prawa własności?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg, stwierdzając, że skarga nie jest oczywiście bezzasadna. Oznacza to, że Trybunał uznał za prawdopodobne, kwestionowane przepisy mogą naruszać konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego, w tym zasadę poprawnej legislacji, równość wobec prawa oraz prawo własności, co wymagało przeprowadzenia pełnego postępowania kontrolnego.Stan faktyczny
Skarżący, pracodawca kierowcy, był stroną postępowania cywilnego przed Sądem Rejonowym i Sądem Okręgowym. Sąd I instancji zasądził od skarżącego na rzecz pracownika kwotę tytułem ryczałtu za nocleg oraz wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, nocnych i za dyżury, powołując się na wyrok TK z 2016 r. oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego. Skarżący zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego, który oddalił apelację, uznając go za ostateczne orzeczenie w sprawie. Skarżący wniósł skargę konstytucyjną, zarzucając kwestionowanym przepisom naruszenie zasad konstytucyjnych.Rozstrzygnięcie
Nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.Pełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 2 czerwca 2022 r. Pozycja 103 POSTANOWIENIE z dnia 3 marca 2022 r. Sygn. akt Ts 109/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej E.B. w sprawie zgodności: 1) art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1412, ze zm.) w związku z art. 775 § 1, 2, 3, 5 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320, ze zm.) w związku z § 16 ust. 1, 2 i 4 w związku z § 9 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracowni-kowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1991, ze zm.) „w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do kierowców wykonujących przewozy w transporcie międzynarodowym”, z art. 2, art. 31 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 1 i 2, art. 32 w związku z art. 24 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 2 pkt 7 ustawy o czasie pracy kierowców wymienionej w punkcie pierwszym w związku z art. 775 § 1, 2, 3, 5 ustawy – Kodeks pracy wymie-nionej w punkcie pierwszym w związku z art. § 16 ust. 1, 2 i 4 rozporzą-dzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w pań-stwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. poz. 167) „w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do kierowców wykonujących przewozy w transporcie międzynarodowym”, z art. 2, art. 31 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 1 i 2, art. 32 w związku z art. 24 Konstytucji; 3) art. 4 ustawy o czasie pracy kierowców wymienionej w punkcie pierwszym w związku z art. 5 w związku z art. 775 § 1, 2, 3, 5 ustawy – Kodeks pracy wymienionej w punkcie pierwszym w związku z § 9 ust. 1, 2 i 4 rozporzą-dzenia wymienionego w punkcie pierwszym „w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do kierowców wykonujących przewozy w transporcie między-narodowym”, z art. 2, art. 31 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 1 i 2, art. 32 w związku z art. 24 Konstytucji; 4) art. 4 ustawy o czasie pracy kierowców wymienionej w punkcie pierwszym w związku z art. 5 w związku z art. 775 § 1, 2, 3, 5 ustawy – Kodeks pracy
OTK ZU B/2022 Ts 109/21 poz. 103 2 wymienionej w punkcie pierwszym w związku z § 16 ust. 1, 2 i 4 rozpo-rządzenia wymienionego w punkcie drugim „w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do kierowców wykonujących przewozy w transporcie między-narodowym”, z art. 2, art. 31 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 1 i 2, art. 32 w związku z art. 24 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE 1. Skarga konstytucyjna wniesiona została przez E.B. (dalej: skarżący), reprezen-towanego przez pełnomocnika z wyboru, w związku z następującym stanem faktycznym. Wyrokiem częściowym Sądu Rejonowego w P. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Sąd Rejonowy) z 13 grudnia 2019 r. (sygn. akt […]; dalej: wyrok Sądu Rejonowego) zasądzono od skarżącego na rzecz powoda (pracownika skarżącego) kwotę 25 310,48 zł tytułem ryczałtu za nocleg oraz wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, nocnych i za dyżury, powiększonej o stosowne odsetki. W uzasadnieniu sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 listopada 2016 r. (sygn. K 11/15; OTK ZU A/2016, poz. 93) oraz ukształtowane po jego wydaniu orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazujące, iż „po wyroku Trybunału Konstytucyjnego (…) nie stosuje się art. 21a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r. poz. 1155, ze zm.), ale stosuje się art. 775 § 5 k.p., lecz wyłącznie w przypadku [gdy] pracodawca nie uregulował zasad zwrotu należności z tytułu podróży służbowej w układzie zbiorowym pracy, regulaminie wynagradzania lub umowie o pracę” (s. 14-15 uzasadnienia). Wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z 21 grudnia 2020 r. (sygn. akt […] dalej: wyrok Sądu Okręgowego) oddalono apelację skarżącego oraz zażalenia wniesione przez niego na pozostałe, wydane w sprawie postanowienia Sądu Rejonowego oraz orzeczono o kosztach postępowania. Wyrok Sądu Okręgowego wskazany został w skardze konstytucyjnej jako ostateczne orzeczenie wydane w sprawie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393). 2. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 5 maja 2021 r. (doręczonym 18 maja 2021 r.) wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez wskazanie skarżącego i adresu jego zamieszkania oraz podanie i udokumentowanie daty doręczenia skarżącemu wyroku Sądu Okręgowego. Pismem z 24 maja 2021 r. (data nadania) skarżący ustosunkował się do tego wezwania. Natomiast zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 28 października 2021 r. (doręczonym 17 listopada 2021 r.) wezwano skarżącego do doręczenia określonych dokumentów, do czego ustosunkował się on pismem z 23 listopada 2021 r. (data nadania). 3. Kwestionowanym w skardze przepisom skarżący zarzucił, że stanowiąc podstawę wyroku Sądu Okręgowego doprowadziły do nieproporcjonalnego naruszenia (art. 31 ust. 3 Konstytucji) zasady poprawnej legislacji (art. 2 Konstytucji), a także „równości wobec prawa spowodowanej niedostatecznym nadzorem ze strony państwa nad stosunkiem pracy (art. 32 w zw. z art. 24 Konstytucji)” oraz prawa własności (art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji).
OTK ZU B/2022 Ts 109/21 poz. 103 3 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. Skarga konstytucyjna została złożona przez adwokata ustanowionego pełnomocnikiem skarżącego z wyboru (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK). Skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ wyrok Sądu Okręgowego w P. z 21 grudnia 2020 r. (sygn. akt […]) stanowił ostateczne orzeczenie o wskazanych w skardze wolnościach lub prawach skarżącego (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK). Udokumentowana została data doręczenia tego orzeczenia (art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p.TK), od którego – jak oświadczył pełnomocnik – nie wniesiono nadzwy-czajnego środka zaskarżenia (art. 53 ust. 1 pkt 6 u.o.t.p.TK). W skardze przedstawiono stan faktyczny sprawy (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK) oraz określono kwestionowany przepis aktu normatywnego, na podstawie którego sąd orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżącego określonych w Konstytucji i w stosunku do którego skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK). Skarga zawiera również wskazanie, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego oraz w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), a także uzasa-dnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że badana skarga nie jest oczywiście bezzasadna oraz spełnia wymagania przewidziane w ustawie. Dlatego na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK, skardze konstytucyjnej należało nadać dalszy bieg.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RPart. 32 Konstytucji RPart. 24 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło