Ts 11/16

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 23 sierpnia 2017 r. Pozycja 157 POSTANOWIENIE z dnia 7 czerwca 2017 r. Sygn. akt Ts 11/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Leon Kieres, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.K. w sprawie zgodności: art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psy-chicznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375, ze zm.) z art. 41 ust. 1 zdanie pierwsze i drugie w zw. z art. 31 ust. 3, art. 47 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: 1) podjąć zawieszone postępowanie, 2) odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 7 stycznia 2016 r. M.K. (dalej: skarżąca) wystąpiła o stwierdzenie, że art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375, ze zm.; dalej: u.o.z.p.) w zakresie, w jakim dotyczy osoby zdolnej do wyrażenia zgody lub stosunku do przyjęcia do szpitala psychia-trycznego i leczenia, jest niezgodny z art. 41 ust. 1 zdanie pierwsze i drugie w zw. z art. 31 ust. 3, art. 47 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1 oraz art. 2 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została złożona w związku z następującą sprawą. Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z września 2015 r. oddalił apelację skarżącej od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z grudnia 2014 r., w którym została stwierdzona potrzeba przyjęcia skarżą-cej do szpitala psychiatrycznego celem leczenia psychiatrycznego bez jej zgody. Zdaniem skarżącej przedmiotowa regulacja stanowi ingerencję w prawo do wolności osobistej (art. 41 ust. 1 Konstytucji) i prawo do decydowania o samym sobie (art. 47 Konsty-tucji). Ponadto zaskarżony przepis nie spełnia wymagań stawianych regulacjom ograniczają-cym prawa i wolności konstytucyjne, a wynikającym z zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji). Zdaniem skarżącej art. 29 ust. 1 pkt 1 u.o.z.p. z powodu niedookreślono-ści, a także na skutek dopuszczenia ingerencji w sferę konstytucyjnie chronionych praw i wolności jednostki, z uwagi na prognozowaną sytuację przyszłą o nieokreślonym właśnie w sposób jednoznaczny stopniu natężenia, narusza wskazane przepisy Konstytucji. Ponadto, OTK ZU B/2017 Ts 11/16 poz. 157 2 jak podnosi skarżąca, podjęcie decyzji przez sąd praktycznie wyłącznie na podstawie opinii biegłego stanowi naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Skarżąca uważa także, że zaskarżona regulacja narusza zasadę dostatecznej określoności (art. 2 Konstytucji), albowiem wprowadza niejasne kryterium w postaci „znacznego pogor-szenia stanu zdrowia psychicznego” bez odniesienia go do żadnych okoliczności faktycznych występujących w świecie rzeczywistym, które dawałyby się zbadać. Wraz ze skargą konstytucyjną skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania po-stanowienia Sądu Okręgowego w K. z września 2015 r. oraz utrzymanego w nim w mocy postanowienia Sądu Rejonowego w K. z grudnia 2014 r., gdyż – jak twierdzi – przemawia za tym jej ważny interes. Jednocześnie skarżąca poinformowała, że od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z września 2015 r. została wniesiona skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego. Postanowieniem z 6 czerwca 2016 r. Trybunał – na podstawie art. 67 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1064) – zawiesił postępowanie do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy. W uzasadnieniu postanowienia Trybunał wskazał, że orzeczenie Sądu Najwyższego może mieć wpływ na ustalenie podstaw wystąpienia ze skargą konstytucyjną. Postanowieniem z listopada 2016 r. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okrę-gowego w K. z września 2015 r. i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponowne-go rozpoznania. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074) do postępowań przed Try-bunałem wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listo-pada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: ustawa o TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjo-wane rozpatrywaną skargą nie zostało zakończone przed 3 stycznia 2017 r., tj. dniem wejścia w życie ustawy o TK, to zarówno wstępne, jak i merytoryczne rozpoznanie tej skargi określa-ją przepisy ustawy o TK. Jak stanowi art. 79 ust. 1 Konstytucji, każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie o TK, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu nor-matywnego, na podstawie których sąd lub organ administracji publicznej orzekły ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że rozpoznawana skarga nie spełnia tego wymogu. Skarżąca wiąże naruszenie wskazanych w skardze konstytucyjnej wolności i praw z postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z września 2015 r. Orzeczenie to zostało jednak uchylone postanowieniem Sądu Najwyższego z listopada 2016 r., a sprawa została przekaza-na do ponownego rozpoznania. Oznacza to, że w sprawie skarżącej nie doszło jeszcze do wy-dania ostatecznego rozstrzygnięcia o przysługujących jej konstytucyjnych wolnościach i pra-wach. Skoro w niniejszej sprawie brak jest ostatecznego orzeczenia, to skarga nie spełnia podstawowej przesłanki określonej w art. 79 ust. 1 Konstytucji, co uzasadnia odmowę nada-nia skardze dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. OTK ZU B/2017 Ts 11/16 poz. 157 3 POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 ustawy o TK skarżącej przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.