Ts 111/23
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-05-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniesienie skargi kasacyjnej przerywa bieg terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej, a co za tym idzie, czy skarga wniesiona po prawomocnym wyroku sądu drugiej instancji, ale po upływie trzech miesięcy od tego wyroku (mimo wniesienia skargi kasacyjnej), jest terminowa?Ratio decidendi
Trybunal Konstytucyjny stwierdza, że drogę prawną w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP uważa się za wyczerpaną w momencie uzyskania prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i nie ma wpływu na moment wyczerpania drogi prawnej ani na bieg trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej. Zatem skarga wniesiona po upływie trzech miesięcy od doręczenia wyroku sądu II instancji jest nieskuteczna z powodu przekroczenia terminu.Stan faktyczny
Skarżący J.S. był stroną postępowania cywilnego przeciwko Szpitalowi Wojewódzkiemu dotyczącego skuteczności wypowiedzenia umowy o pracę. Sąd Rejonowy przywrócił go do pracy, Sąd Okręgowy zmienił wyrok, zasądzając odszkodowanie, a Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną. Skarżący wniósł skargę konstytucyjną 26 maja 2023 r., zarzucając naruszenie konstytucyjnych praw przez przepisy Kodeksu pracy. Trybunał ustalił, że wyrok Sądu Okręgowego z 17 listopada 2020 r. stał się prawomocny wcześniej, a termin na skargę konstytucyjną upłynął dawno temu, mimo że skarżący wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego bieguPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 6 października 2025 r. Pozycja 282 POSTANOWIENIE z dnia 21 maja 2025 r. Sygn. akt Ts 111/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J.S. o zbadanie zgodności: art. 8 w związku z art. 45 oraz art. 47 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Ko-deks pracy (Dz. U. Nr 24, poz. 141, ze zm.) w zakresie, w jakim „uniemożliwia-ją domaganie się przywrócenia do pracy przez pracownika, którego rozwiązanie umowy o pracę podlega ograniczeniu z mocy przepisu szczególnego, zwłaszcza gdy celem takiego żądania jest uzyskanie wynagrodzenia za cały czas pozosta-wania bez pracy” z: 1) art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 24 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 65 ust. 1 zdanie 1 w związku z art. 24 zdanie 1 oraz art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji; 3) art. 67 ust. 1 zdanie 1 w związku z art. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 26 maja 2023 r. (data nadania) J.S. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego sta-nu faktycznego. Skarżący wniósł pozew przeciwko Szpitalowi Wojewódzkiemu w P. o uznanie za bez-skuteczne wypowiedzenia zawartej z nim na czas nieokreślony umowy o pracę – jako powód wypowiedzenia wskazano zmiany systemu zarządzania oddziałami szpitalnymi i w konse-kwencji likwidację stanowiska pracy skarżącego – a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu. Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z 18 grudnia 2019 r. (sygn. akt […]) skarżącego przywrócono do pracy na poprzednich warunkach oraz zasądzono na jego rzecz zwrot kosz-tów zastępstwa procesowego i opłatę od pozwu. Skarżący od powyższego orzeczenia złożył apelację, którą Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z 17 listopada 2020 r. (sygn. akt […]) uznał za częściowo uzasadnioną i zamiast przywrócenia skarżącego do pracy, zasądził dla niego od-szkodowanie w związku z naruszającym przepisy rozwiązaniem umowy o pracę za wypowie-
OTK ZU B/2025 Ts 111/23 poz. 282 2 dzeniem. Od wyroku Sądu Okręgowego skarżący wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyż-szego, oddaloną wyrokiem z 26 października 2022 r. (sygn. akt […]). Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 28 sierpnia 2023 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 4 września 2023 r.) wezwał skarżącego do: oznaczenia swego adresu, podania daty doręczenia mu orzeczenia wskazanego jako ostateczne, doręczenie odpi-su lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem (wraz z czterema kopiami) wyroku Sądu Rejonowego w P. z 18 grudnia 2019 r. (sygn. akt […]) wraz z kompletnym uzasadnie-niem, jak również odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem pozostałych załączników złożonych wraz ze skargą konstytucyjną (z wyjątkiem pełnomocnictwa). Skarżący 8 września 2023 r. (data nadania) przekazał pismo z żądanymi informacjami oraz kopie wymaganych dokumentów. Zdaniem skarżącego zaskarżone przepisy – w zakresie, w jakim dopuszczają, by rosz-czenie pracownika podlegającego szczególnej ochronie trwałości stosunku pracy zostało uznane za nieuzasadnione – naruszają wolność wykonywania zawodu, wolność wyboru miej-sca pracy, zasadę ochrony pracy, prawo do ochrony praw majątkowych oraz prawo do ubez-pieczenia społecznego. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia licznych prze-słanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Weryfikacja tych przesłanek następuje na eta-pie wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (art. 61 ust. 1 u.o.t.p.TK). W myśl art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczer-paniu drogi prawnej, o ile jest ona przewidziana, w ciągu trzech miesięcy od doręczenia skar-żącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Zagadnienie wyczerpania drogi prawnej w rozumieniu powyższego przepisu było wielokrot-nie przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego (zob. m.in. postanowienia TK z: 8 maja 2012 r., sygn. Ts 206/11, OTK ZU nr 3/B/2012, poz. 299; 19 czerwca 2018 r., sygn. Ts 195/17, OTK ZU B/2018, poz. 136; 29 czerwca 2021 r., sygn. Ts 113/20, OTK ZU B/2021, poz. 135). Trybunał jednoznacznie wskazywał, że drogę prawną należy uznać za wyczerpaną w momencie, gdy skarżący uzyska prawomocne orzeczenie w następstwie skorzystania z przysługujących mu zwyczajnych środków odwoławczych. Konsekwentnie należy przyjąć, że podjęcie kroków, zmierzających do wzruszenia takiego orzeczenia, także wtedy gdy towa-rzyszy im wydanie w sprawie dalszych rozstrzygnięć, wykracza poza pojęcie ,,wyczerpania drogi prawnej”. Mając powyższe na uwadze Trybunał uznaje, że ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, wydanym w postępowaniu cywilnym, jest prawo-mocny wyrok lub postanowienie, natomiast skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Oznaczenie momentu wyczerpania drogi prawnej ma bezpośrednie przełożenie na określenie terminu wniesienia skargi konstytucyjnej. Rozpoczyna on bieg w momencie uzy-skania przez skarżącego prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji. Wniesienie zaś skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, nie ma już znaczenia dla biegu tego terminu (zob. postanowienie z 16 kwietnia 2013 r., sygn. Ts 21/13, OTK ZU nr 4/B/2013, poz. 439). Trybunał stwierdza, że w niniejszej sprawie ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji jest prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w P. z 17 listopada 2020 r. (sygn. akt […]). W związku z tym to od daty doręczenia powyższego orzeczenia roz-
OTK ZU B/2025 Ts 111/23 poz. 282 3 począł bieg termin wniesienia skargi konstytucyjnej. Skarżący wniósł ją natomiast dopiero 26 maja 2023 r., a więc po przekroczeniu terminu przewidzianego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. Ze względu na niedochowanie ustawowego terminu wniesienia skargi konstytucyjnej Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Mając powyższe na względzie, Trybunał postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 24 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 65 ust. 1 zdanie 1 w związku z art. 24 zdanie 1 oraz art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucjiart. 67 ust. 1 zdanie 1 w związku z art. 2 Konstytucji
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło