Ts 112/19
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2020-06-03
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykładnia art. 155 k.p.a. wykluczająca możliwość uchylenia lub zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego jest zgodna z Konstytucją RP, w szczególności z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 45, art. 64 ust. 2 oraz art. 83?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny uznał, że skarga konstytucyjna spełnia warunki formalne do rozpoznania merytorycznego. Wzorcami kontroli są art. 45 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji, podczas gdy art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 i art. 83 Konstytucji pełnią funkcję wzorców pomocniczych. Trybunał nie uznał zarzutów za oczywiście bezzasadne, powołując się na wyrok SK 21/17, który potwierdza możliwość stosowania art. 45 ust. 1 Konstytucji jako wzorca kontroli w sprawach dotyczących prawa do wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym.Stan faktyczny
Skarżąca stała się właścicielką nieruchomości, wobec której wydano decyzję nakazującą rozbiórkę budynku w 2004 r. W 2015 r. złożyła wniosek o uchylenie tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a., powołując się na możliwość zalegalizowania obiektu. Organy administracji odmówiły uchylenia, uznając, że art. 48 p.b. jest przepisem szczególnym wykluczającym zastosowanie art. 155 k.p.a. do decyzji nakazujących rozbiórkę. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów, wskazując na konieczność rozważenia możliwości legalizacji, co zostało skorygowane przez NSA, który utrzymał zakaz uchylania decyzji o rozbiórce w trybie art. 155 k.p.a. Skarżąca wnieśli skargę konstytucyjną, która została początkowo odrzucona, a następnie przedmiotem niniejszego postępowania.Rozstrzygnięcie
uwzględnić zażalenie oraz nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnejPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 8 września 2020 r. Pozycja 267 POSTANOWIENIE z dnia 3 czerwca 2020 r. Sygn. akt Ts 112/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski – przewodniczący Michał Warciński Andrzej Zielonacki – sprawozdawca, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 czerwca 2020 r., zażalenia na postano-wienie Trybunału Konstytucyjnego z 5 lutego 2020 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej K.C.Ć., p o s t a n a w i a: uwzględnić zażalenie oraz nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 22 lipca 2019 r. (data nadania), K.C.Ć. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez adwokata ustanowio-nego pełnomocnikiem z wyboru, zarzuciła niezgodność art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.; dalej: k.p.a.): a) w zakresie, w jakim wyklucza uchylenie lub zmianę decyzji związanych, usuwają-cych zaistniałe stany naruszające przepisy prawa, z art. 2, art. 7, art. 45 oraz art. 83 Konstytu-cji Rzeczypospolitej Polskiej, b) w zakresie, w jakim traktuje art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, ze zm.; dalej: p.b.), w brzmieniu obowiązu-jącym od 31 maja 2004 r. do 6 grudnia 2008 r., jako przepis szczególny sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie decyzji nakazującej rozbiórkę w sytuacji, gdy brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w dniu wszczęcia postępowania, z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 2 i art. 83 Konstytucji, c) w zakresie, w jakim wyklucza uchylenie lub zmianę decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, o której mowa w art. 48 ust. 1 p.b., w sytuacji, gdy
OTK ZU B/2020 Ts 112/19 poz. 267 2 zachodzą przesłanki umożliwiające wydanie decyzji legalizacyjnej, o której mowa w art. 49 ust. 4 p.b., z art. 2, art. 7, art. 64 ust. 2 i art. 83 Konstytucji. 2. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującym stanem fak-tycznym: 2.1. Decyzją z 15 lipca 2004 r. (znak: […]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowla-nego w P. – na podstawie art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 w związku z art. 83 ust. 1 p.b. oraz art. 104 k.p.a. – nakazał J.Ć. rozbiórkę będącego w budowie budynku mieszkalno-gospodarczego. Rozstrzygnięte to zostało utrzymane w mocy decyzją Małopolskiego Woje-wódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K z 3 września 2004 r. (znak: […]). 2.2. Na podstawie umowy w przedmiocie podziału majątku wspólnego, umowy da-rowizny oraz umowy ustanowienia służebności osobistej, sporządzonych w formie aktu no-tarialnego w dniu 20 marca 2014 r., pomiędzy J.Ć. a skarżącą, skarżąca stała się właścicielką wyżej opisanej nieruchomości, której dotyczyła decyzja z 15 lipca 2004 r. 2.3. Skarżąca – na podstawie art. 155 k.p.a. – złożyła do Małopolskiego Wojewódz-kiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniosek o uchylenie decyzji tego organu z 3 września 2004 r. 2.4. Decyzją z 27 sierpnia 2015 r. (znak: […]) Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – podstawie art. 155 w związku z art. 154 § 2 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 p.b. – odmówił uchylenia swojej poprzedniej decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, mocą której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmie-niona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że „nabycie prawa” w rozumieniu art. 155 k.p.a. należy traktować szeroko, a zatem obejmuje ono również sytuację, kiedy osta-teczna decyzja administracyjna nakłada na stronę obowiązki, co wpływa na jej sytuację prawną. Wobec tego decyzję z 3 września 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję 15 lipca 2004 r. należało uznać za decyzję, na mocy której strona nabyła prawo. W ocenie organu postępowanie prowadzone w trybie art. 155 k.p.a., zmierzające do zmiany lub uchylenia decyzji, nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozstrzy-gnięcia sprawy. Organ w ramach tego trybu ma możliwość weryfikacji decyzji tylko z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 155 k.p.a., tj. tego czy za zmianą (uchyleniem) decy-zji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu decyzji oraz tego, czy strony postępowania wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji. Organ wskazał również, że wzruszenie decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. jest moż-liwe w przypadku, gdy ma ona charakter uznaniowy lub przy wydaniu której organ admini-stracyjny ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem. Organ administracyjny, działając w granicach uznania administracyjnego, przyjmuje w ten sposób bardziej korzystne rozstrzygnięcie dla strony, które jednak nie może być niezgodne z obowiązującym porządkiem prawnym. Organ stwierdził przy tym, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym w trybie art. 155 k.p.a. nie można weryfikować decyzji, które usuwają stany niezgodności z prawem, jak np. decyzji nakazujących rozbiórkę; wzruszenie
OTK ZU B/2020 Ts 112/19 poz. 267 3 decyzji w tym trybie znosiłoby sankcję wobec sprawców samowoli budowlanej wbrew inten-cji ustawodawcy. W ocenie organu w sprawie skarżącej art. 48 ust. 1 p.b. należy traktować jako prze-pis szczególny sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie – na podstawie art. 155 k.p.a. – de-cyzji nakazującej rozbiórkę. Z tego też powodu nie było możliwości uchylenia lub zmiany w trybie art. 155 k.p.a. ostatecznej decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nad-zoru Budowlanego w K. z 3 września 2004 r. 2.5. Od decyzji z 27 sierpnia 2015 r. skarżąca wniosła odwołanie, w którym Mało-polskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. zarzuciła: – naruszenie art. 155 k.p.a. przez błędne uznanie, że nie można weryfikować decy-zji, które nakazują rozbiórkę, podczas gdy w prawidłowa wykładnia tego przepisu, znajdują-ca odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prowadzi do przeciwnego wniosku; – naruszenie art. 7 w zw. z art. 107 § 2 k.p.a. przez brak rozważenia przesłanek uchylenia decyzji; – naruszenie art. 9 w zw. z art. 145a § 2 k.p.a. przez odesłanie na drogę postępowa-nia o wznowienie, pomimo że termin złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął kilka lat temu. 2.6. Decyzją z 17 listopada 2015 r. (znak: […]) Główny Inspektor Nadzoru Budow-lanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z 27 sierpnia 2015 r., podzielając argumentację prawną organu pierwszej instancji. 2.7. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, w której Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego zarzuciła: – naruszenie art. 48 ust. 1-5 i art. 49 ust. 1-5 p.b. w związku z art. 155 w związku z art. 16 § 1 k.p.a., polegające na: błędnej wykładni tych przepisów oraz uznaniu niedopusz-czalności uchylenia lub zmiany ostatecznych decyzji nakazujących rozbiórkę, wydanych na podstawie przepisu art. 48 p.b.; – naruszenie art. 7 i art. 80 k.p.a. przez błędne ustalenie, że uchylenie decyzji z dnia 3 września 2004 r. nakazującej rozbiórkę, doprowadzi do powrotu do stanu niezgodnego z prawem; – naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 107 § 3 k.p.a., polegające na nie-przeprowadzeniu przez organy obu instancji postępowania zmierzającego do ustalenia, czy spełnione są przesłanki umożliwiające zalegalizowanie obiektu budowlanego; – naruszenie art. 7 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. przez brak rozważenia wskaza-nych przez skarżącą przesłanek do zastosowania art. 155 k.p.a. 2.8. Wyrokiem z 13 grudnia 2016 r. (sygn. akt […]) Wojewódzki Sąd Administra-cyjny w W. uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z 17 listopada 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 27 sierpnia 2015 r. W ocenie Sądu dopuszczalna jest możliwość uchylenia decyzji nakazującej rozbiór-kę samowolnie zrealizowanego obiektu w trybie art. 155 k.p.a., jeżeli w świetle aktualnie obowiązujących przepisów p.b. byłaby możliwość zalegalizowania samowolnie wzniesione-go obiektu budowlanego, a nadto spełnione byłyby przesłanki zmiany decyzji wynikające z art. 155 k.p.a. Sąd podkreślił także, że przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 k.p.a. winno być ustalenie przesłanek do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej.
OTK ZU B/2020 Ts 112/19 poz. 267 4 Nie może być uznana za zgodną z prawem decyzja wydana bez ustalenia i rozważenia oko-liczności faktycznych i prawnych objętych hipotezą przepisu prawa mającego zastosowanie w sprawie. Ograniczenie się przez organ przy rozpatrywaniu sprawy w trybie art. 155 k.p.a. wyłącznie do stwierdzenia braku możliwości uchylenia decyzji objętej wnioskiem strony i zaniechanie rozpoznania jej w świetle przesłanek określonych w artykule 155 k.p.a. stano-wiło naruszenie prawa. W okolicznościach tej konkretnej sprawy Sąd pierwszej instancji nie podzielił poglądu, że art. 48 p.b. (zastosowany w decyzji objętej wnioskiem skarżącej) należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. Wyprowadzenie takiej tezy z aktualnej konstrukcji norm prawa, wynikających z art. 48 p.b. było – zdaniem Sądu – zbyt daleko idące i nie znajdowało uzasadnienia w gra-matycznej wykładni art. 155 k.p.a. Sąd stwierdził, że nie można domniemywać istnienia za-kazu stosowania art. 155 k.p.a. do określonych stanów faktycznych objętych decyzją osta-teczną; oczywiste jest, iż zastosowanie art. 155 k.p.a. nie może prowadzić do obejścia prawa. Możliwość uchylenia decyzji na podstawie art. 155 k.p.a., nie oznacza przyzwolenia ustawo-dawcy na obchodzenie prawa, lecz pozwala organowi na zajęcie się ponowne sprawą m.in. w interesie strony, gdy z przyczyn uzasadnionych istnieje taka potrzeba. W dalszej części Sąd podniósł, że w przedmiotowej sprawie nakaz rozbiórki wydany został w czasie, gdy obowiązywały częściowo niekonstytucyjne przepisy p.b. Nie dawały one realnej możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Tym bardziej – zdaniem Sądu – wnio-sek o uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę w trybie art. 155 k.p.a. nie mógł być załatwio-ny przez organy nadzoru budowlanego odmownie, z powołaniem się na argumentację, że co do zasady decyzje o nakazie rozbiórki nie mogą być uchylane w trybie art. 155 k.p.a., albo-wiem doprowadziłoby to do stanu niezgodności z prawem. W ocenie Sądu w sprawie tej doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez brak przeprowadzenia postępowania, zmierzającego do ustalenia, czy speł-nione są przesłanki umożliwiające zalegalizowanie przedmiotowego obiektu budowlanego. Zatem obowiązkiem organów nadzoru budowlanego przy ponownym rozpoznawaniu sprawy będzie ustalenie, czy spełnione są przesłanki wynikające z art. 155 k.p.a. oraz czy w świetle aktualnie obowiązujących przepisów prawa budowlanego możliwa jest legalizacja samowol-nie zrealizowanego budynku, to jest czy spełnione są wymogi wynikające z art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 p.b. 2.9. Od powyższego orzeczenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł skargę kasacyjną, w której zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie: – art. 155 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że do prze-słanek określonych w tym przepisie, w przypadku decyzji o nakazie rozbiórki obiektu bu-dowlanego należy rozważenie wystąpienia możliwości zalegalizowania samowolnie wznie-sionego obiektu budowlanego; – art. 155 k.p.a. w związku z art. 48 p.b. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis art. 48 p.b. nie jest przepisem szczególnym, sprzeciwiającym się uchyleniu decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego; – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w związ-ku z art. 7, art. 77, art. 107 § 3 w związku z art. 155 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że Głów-ny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaniechał rozpoznania sprawy o uchylenie decyzji naka-zującej rozbiórkę obiektu budowlanego w świetle przesłanek określonych w art. 155 k.p.a., a ponadto zobligowany był do przeprowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia, czy spełnione są warunki umożliwiające zalegalizowanie obiektu budowlanego, co skutko-wało niewłaściwym zastosowaniem przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy
OTK ZU B/2020 Ts 112/19 poz. 267 5 organ zbadał i odniósł się do wszystkich przesłanek określonych w art. 155 k.p.a., a w świetle brzmienia art. 155 k.p.a. nie był zobligowany do badania możliwości zalegalizowania obiek-tu budowlanego. 2.10. Wyrokiem z 3 kwietnia 2019 r. (sygn. akt […]) Naczelny Sąd Administracyjny – Izba Ogólnoadministracyjna uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 13 grudnia 2016 r. (sygn. akt […]) oraz oddalił skargę skarżącej. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych – art. 48 p.b. jest przepisem szczególnym, sprzeciwiającym się uchyleniu lub zmianie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę w trybie art. 155 k.p.a. Decyzja wy-dana na podstawie art. 48 p.b. jest decyzją związaną, gdyż w określonych prawem okolicz-nościach organ ma obowiązek jej wydania. W związku z tym wola stron, czy też ich zgoda na zmianę takiej decyzji, w żadnych okolicznościach nie może skutkować jej zmianą przez organ administracyjny. 3. Skarżąca zakwestionowała konstytucyjność wykładni art. 155 k.p.a., wedle której przepis ten stosuje się wyłącznie do decyzji uznaniowych. Wskazała ona, że – na podstawie przedmiotowego przepisu – możliwa jest zmiana lub uchylenie ostatecznej decyzji, jeżeli nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne. Przepisami szczególnymi – jak podniosła skarżą-ca – są „normy wiążące organ do wydania decyzji o określnej treści, w sytuacji zaistnienia i stwierdzenia opisanych w nich stanów faktycznych”. Podkreśliła, że do takich przepisów zalicza się – zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie – art. 48 ust. 1 p.b. Decyzja wydana na jego podstawie ma charakter związany, a tym samym – w trybie przewidzianym w art. 155 k.p.a. – nie jest możliwe jej uchylenie lub zmiana. Zdaniem skarżącej powyższa wykładnia jest sprzeczna z zasadami racjonalności legislacyjnej i określoności prawa, wynikającymi z art. 2 i art. 7 Konstytucji. Przepis szcze-gólny, o którym stanowi art. 155 k.p.a., musi być jasny i nie budzić wątpliwości, że wyklu-cza on wydanie decyzji na podstawie tego przepisu. Skarżąca wskazała ponadto, że wykład-nia art. 155 k.p.a. w zasadzie wyklucza jego zastosowanie do jakiejkolwiek decyzji, co sta-nowi naruszenie prawa do „wydania rozstrzygnięcia” (art. 45 Konstytucji). Odnosząc się do art. 48 p.b., w brzmieniu obowiązującym od 31 maja 2004 r. do 6 grudnia 2008 r., skarżąca podkreśliła, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 20 grudnia 2007 r. o sygn. P 37/06 (OTK ZU nr 11/A/2007, poz. 160) orzekł, że jego ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3 pkt 1 są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą sprawiedliwości społecz-nej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W ocenie skarżącej uznanie, że przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 155 k.p.a., jest art. 48 p.b. w brzmieniu obowiązującym od 31 maja 2004 r. do 6 grudnia 2008 r., jest sprzeczne z zasadą sprawiedliwości społecznej oraz zasadą równości. Sankcjonuje bowiem nierówne traktowanie skarżącej, która w chwili wydania decyzji o rozbiórce nie miała możliwości zalegalizowania obiektu. Wskazana interpretacja – zdaniem skarżącej – narusza również, wynikającą z art. 83 Konstytucji, zasadę przestrze-gania prawa, przez sankcjonowanie decyzji, która została wydana w oparciu o przepis nie-zgodny z Konstytucją. Skarżąca podkreśla, że w konsekwencji prowadzi to także do nierów-nej ochrony praw własności obywateli w zależności od tego, czy na danym terenie obowią-zywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (art. 64 ust. 2 Konstytucji). Niezależnie od powyższego – zdaniem skarżącej – wykluczenie możliwości zasto-sowania art. 155 k.p.a. do decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego w sytuacji, w której zachodzą przesłanki umożliwiające wydanie decyzji legalizacyjnej, o której mowa w art. 49 ust. 5 p.b., jest niezgodne z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 2 i art. 83 Konstytucji.
OTK ZU B/2020 Ts 112/19 poz. 267 6 4. Postanowieniem z 5 lutego 2020 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dal-szego biegu skardze konstytucyjnej: – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: uotpTK) w zakresie badania zgodności zaskarżonego przepisu z art. 2, art. 7 i art. 32 ust. 1 Konstytucji – uznawszy niedopuszczalność powołania tych postanowień ustawy zasadniczej jako „wzorców samodzielnych” w postępowaniu ze skargi konstytucyjnej; – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 uotpTK w zakresie badania zgodności zaskarżone-go przepisu z art. 83 Konstytucji – uznawszy, że wzorzec ten nie może stanowić punktu od-niesienia w postępowaniu skargowym; – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 3 uotpTK w zakresie badania zgodności zaskarżone-go przepisu z art. 45 i art. 64 ust. 2 Konstytucji – oceniwszy w tej części zarzuty skargi jako oczywiście bezzasadne. Odpis postanowienia Trybunału został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 10 lute-go 2020 r. 5. W sporządzonym przez pełnomocnika piśmie procesowym, wniesionym do Trybu-nału 17 lutego 2020 r. (data nadania), skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie z 5 lutego 2020 r., zarzucając Trybunałowi: – obrazę art. 61 ust. 4 pkt 1 uotpTK „polegającą na uznaniu, że w skardze skierowanej do Trybunału Konstytucyjnego wskazano jako samoistne wzorce kontroli art. 2, art. 7 oraz art. 32 i 83 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, podczas gdy w rzeczywistości w skardze konstytucyjnej w/w przepisy zostały powołane w związku z przepisami traktującymi o wol-nościach lub prawach, tj. przepisami art. 45 i 64 Konstytucji, które w istocie mogą stanowić wzorce kontroli, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że skarga nie spełnia warun-ków formalnych, i odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej zamiast wydania postanowienia o nadaniu skardze dalszego biegu”; – obrazę art. 61 ust. 4 pkt 3 uotpTK w związku z art. 45 i art. 64 ust. 2 Konstytucji „przez uznanie, że skarga konstytucyjna jest oczywiście bezzasadna, podczas gdy analiza przedstawionego stanu prawnego i faktycznego wskazuje na to, że art. 155 k.p.a. może być uznany za niezgodny z Konstytucją w kwestionowanym zakresie, co miało wpływ na treść orzeczenia i odmowę nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej zamiast wydawania postanowienia o nadaniu dalszego biegu skardze”. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: uotpTK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym, badając w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdzono istnienie przesłanek odmowy nada-nia skardze dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie – po ponownym przeanalizowaniu zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału procesowego – nie podziela stanowiska wy-rażonego w zaskarżonym postanowieniu z 5 lutego 2020 r. W ocenie składu rozpatrującego zażalenie, z uzasadnienia skargi konstytucyjnej wynika, że skarżąca jako wzorce „główne”
OTK ZU B/2020 Ts 112/19 poz. 267 7 powołała art. 45 (a ściślej: ust. 1 tego artykułu) oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji, zaś art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 i art. 83 ustawy zasadniczej mają charakter wzorców „pomocniczych” („związkowych”), służących wzmocnieniu argumentacji skargi. Ponadto należy zauważyć, że ocena skargi odnośnie do art. 45 i art. 64 ust. 2 Konstytucji jako oczywiście bezzasadnej jest nieprawidłowa. W świetle bowiem wyroku TK z 18 kwietnia 2019 r. o sygn. SK 21/17 (OTK ZU A/2019, poz. 19) art. 45 ust. 1 Konstytucji może stanowić na kanwie pewnych stanów faktycznych adekwatny wzorzec kontroli dla regulacji procesowego prawa administracyjne-go. Z kolei art. 64 ust. 2 ustawy zasadniczej – w kontekście sformułowanych przez skarżącą zarzutów – również może być punktem odniesienia dla art. 155 k.p.a. 3. Trybunał uznaje za celowe, aby wątpliwości skarżącej w przedmiocie konstytucyj-ności art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.) zostały – po uzyskaniu stanowisk pisemnych od Mar-szałka Sejmu, Prokuratora Generalnego oraz Rzecznika Praw Obywatelskich – ocenione na etapie rozpoznania merytorycznego. W związku z powyższym – na podstawie art. 61 ust. 8 zdanie pierwsze uotpTK – po-stanowiono jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 64 ust. 2 Konstytucji RPart. 2 Konstytucji RPart. 7 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 Konstytucji RPart. 83 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło