Ts 113/23
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2024-04-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna powinna zostać odrzucona z powodu nieusunięcia braków formalnych, w tym braku pełnomocnictwa adwokata i nieprzedłożenia wymaganych dokumentów procesowych, mimo wezwania do ich uzupełnienia?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, ponieważ skarżący nie usunął stwierdzonych braków formalnych w wyznaczonym terminie. Chodziło głównie o brak pełnomocnictwa adwokata oraz nieprzedłożenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem kluczowych akt sprawy (postanowień Ministra Zdrowia i Wojewody). Skarżący świadomie naraził się na negatywny skutek procesowy wynikający z art. 61 ust. 4 pkt 2 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.Stan faktyczny
Skarżący S.I., działający w imieniu własnym i małoletniej córki, złożył skargę konstytucyjną zaskarżając przepisy dotyczące obowiązkowych szczepień ochronnych oraz kary grzywny w celu przymuszenia. Sprawa wynikała z postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, w którym nałożono na skarżącego grzywnę za niepoddanie dziecka szczepieniom. Skarga została złożona przez adwokata bez pełnomocnictwa. Trybunał wezwał skarżącego do uzupełnienia braków, w tym dostarczenia pełnomocnictwa i kopii akt, co zostało wykonane częściowo i po terminie.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego bieguPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 30 września 2024 r. Pozycja 208 POSTANOWIENIE z dnia 9 kwietnia 2024 r. Sygn. akt Ts 113/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bartłomiej Sochański, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej S.I. („działające-go w imieniu własnym i na rzecz małoletniej córki” W.I.) o zbadanie zgodności: 1) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o za-pobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, ze zm.) z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753, ze zm.) z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji; 3) art. 17 ust. 11 ustawy wymienionej w punkcie 1 niniejszego postanowienia w związku z § 5 rozporządzenia wymienionego w punkcie 2 z art. 47 w zwią-zku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE S.I. (dalej: skarżący) 24 maja 2023 r. (data nadania) skierował do Trybunału Konsty-tucyjnego skargę konstytucyjną sporządzoną przez adwokata, nielegitymującego się pełno-mocnictwem w sprawie (do akt nie zostało dołączone pełnomocnictwo). Skarga konstytucyjna została złożona w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Admi-nistracyjnego z 10 stycznia 2023 r. (sygn. akt […]) oddalającym skargę kasacyjną skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 11 lipca 2019 r. (sygn. akt […]) oddalającego skargę na postanowienie Ministra Zdrowia z 14 września 2018 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 26 lipca 2023 r. (doręczonym ad-wokatowi skarżącego 3 sierpnia 2023 r.) wezwał skarżącego do: 1) złożenia pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 53 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK); 2) doręczenia odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wy-
OTK ZU B/2024 Ts 113/23 poz. 208 2 roków, decyzji lub innych rozstrzygnięć (wraz z uzasadnieniami) potwierdzających wyczer-panie drogi prawej (wraz z czterema kopiami); 3) doręczenia czterech egzemplarzy skargi konstytucyjnej wraz z załącznikami. Skarżący, 10 sierpnia 2023 r. (data nadania), doręczył tylko kopie tytułu wykonaw-czego (nr 30/18). Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 14 lutego 2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 20 lutego 2024 r.) wezwał skarżącego do: 1) uzasadnienia zarzu-tu niezgodności zakwestionowanych w skardze art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, ze zm.; dalej: ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753, ze zm.; dalej: rozporządzenie) z wyrażoną w art. 2 Konstytucji zasadą określoności przepisów prawa, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie; 2) wskazania, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego wyrażone w art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji i w jaki sposób – zdaniem skarżą-cego – zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze przepisy ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych i rozporządzenia wskazanych w punkcie pierwszym niniejszego zarządze-nia; 3) wskazania, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego wyrażone w art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji i w jaki sposób – zdaniem skarżą-cego – zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze art. 17 ust. 11 ustawy o zwalcza-niu chorób zakaźnych oraz § 5 rozporządzenia; 4) uzasadnienia zarzutu niezgodności zakwe-stionowanych w skardze przepisów z wolnościami lub prawami, o których mowa w pkt 2 i 3 zarządzenia, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie; 5) doręczenia: a) pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p.TK, b) odpisów lub kopii poświadczonych przez pełnomocnika skarżącego za zgodność z oryginałem (wraz z czterema kopiami): postanowień Wojewody z 14 maja 2018 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącego grzywny w celu przymuszenia, Ministra Zdrowia z 14 września 2018 r. (znak: […]), wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 11 lipca 2019 r. (sygn. akt […]), czterech kopii wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2023 r. (sygn. akt […]) oraz dowodu doręczenia go skarżącemu. W piśmie procesowym złożonym 27 lutego 2024 r. (data nadania) skarżący odniósł się do zarządzenia. Do pisma dołączył tylko część dokumentów wskazanych w zarządzeniu. Zakwestionowanym w skardze przepisom skarżący zarzucił naruszenie prawa do prywatności oraz prawa do decydowania o swoim życiu osobistym (art. 47 Konstytucji), a także naruszenie zasady dostatecznej określoności przepisów prawa (art. 2 Konstytucji). Zdaniem skarżącego zaskarżone przez niego przepisy naruszają również art. 87 Konstytucji, który statuuje zamknięty katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia licznych prze-słanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Weryfikacja tych przesłanek następuje na eta-pie wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (art. 61 ust. 1 u.o.t.p.TK). Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK jeżeli skarga nie spełnia wymagań przewidzianych w ustawie, a usunięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje zarządze-nie, w którym wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia.
OTK ZU B/2024 Ts 113/23 poz. 208 3 Zarządzeniem z 14 lutego 2024 r. sędzia Trybunału wezwał skarżącego do usunięcia stwierdzonych w toku wstępnej kontroli braków formalnych skargi, w tym także tych, które nie zostały usunięte w wykonaniu zarządzenia Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 26 lipca 2023 r. W treści zarządzenia oprócz dokładnego wskazania brakujących dokumentów zawarto pouczenie, że w wypadku nieusunięcia braków w terminie wydane zostanie postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Odpis zarządzenia sędziego Trybunału z 14 lutego 2024 r. został skutecznie doręczony pełnomocnikowi skarżącego 20 lutego 2024 r. Obowiązkiem skarżącego było więc wykonać zarządzenie w całości w przepisanym terminie. Skarżący ponownie nie wykonał zarządzenia w całości, albowiem nie doręczył pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p.TK, a także odpisów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii postanowień Ministra Zdrowia i Wojewody. Powyższe pozwala więc stwierdzić, że skarżący świadomie naraził się na wystąpienie negatywnego skutku procesowego, o którym mowa w art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK (por. postanowienie TK z 15 marca 2023 r., sygn. Ts 192/22, OTK ZU B/2023, poz. 189). Mając powyższe na względzie, Trybunał postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 47 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 87 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło