Ts 117/20

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 16 sierpnia 2021 r. Pozycja 125 POSTANOWIENIE z dnia 10 marca 2021 r. Sygn. akt Ts 117/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jakub Stelina, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A.M. w sprawie zgodności: 1) art. 3941 § 11 oraz § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm.) w zakresie, w jakim „nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia do Sądu Najwyż-szego na postanowienie sądu drugiej instancji o zawieszeniu postępowania lub o podjęciu zawieszonego postępowania”, z art. 45 ust. 1 oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 3942 § 11 ustawy wymienionej w punkcie 1 w zakresie, w jakim „nie prze-widuje możliwości złożenia zażalenia do innego składu sądu drugiej instancji na postanowienie sądu drugiej instancji o zawieszeniu postępowania lub o podjęciu zawieszonego postępowania”, z art. 45 ust. 1 oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 6 sierpnia 2020 r. (data nadania) A.M. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem na tle następującego stanu faktycznego. Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z 15 kwietnia 2019 r. (sygn. akt […]) oddalił powódz-two skarżącej przeciwko […] z siedzibą w W. w sprawie o zapłatę tytułem zwrotu świadcze-nia nienależnego. Na skutek wniesienia przez skarżącą apelacji od powyższego orzeczenia, przed Sądem Apelacyjnym w W. (dalej: Sąd Apelacyjny) toczy się postępowanie drugoin-stancyjne (sygn. akt […]). Sąd Apelacyjny postanowieniem z 22 kwietnia 2020 r. (sygn. akt jw.) zawiesił je na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. ‒ Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm.; dalej: k.p.c.) do czasu rozstrzy-gnięcia przez Sąd Najwyższy zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Apelacyjny w sprawie o sygn. akt […]. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o uzasadnienie powyższego OTK ZU B/2021 Ts 117/20 poz. 125 2 orzeczenia, który został odrzucony przez Sąd Apelacyjny postanowieniem z 20 maja 2020 r. (sygn. akt […]). Zarządzeniem z 11 września 2020 r. Prezes Trybunału Konstytucyjnego wezwał skar-żącą ‒ w trybie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) ‒ do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia, braku formalnego skargi przez doręczenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem postanowienia Sądu Apelacyjnego w W. z 22 kwietnia 2020 r. oraz z 20 maja 2020 r. (sygn. akt […]) ze względu na to, że załączone zostały jedynie kopie. Skarżąca odniosła się do wezwania pismem z 23 września 2020 r. Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 15 grudnia 2020 r. wezwał skarżą-cą – w trybie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK – do usunięcia w przepisanym terminie braków formal-nych skargi konstytucyjnej przez doręczenie czterech egzemplarzy: a) pełnomocnictwa szcze-gólnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed Trybunałem, określającego dokładnie sprawę, do której zostało udzie-lone, b) wyroku Sądu Okręgowego w W. z 15 kwietnia 2019 r. wraz z uzasadnieniem (sygn. akt […]) w postaci oryginału lub odpisów poświadczonych za zgodność z oryginałem. Skar-żąca usunęła wskazane braki formalne skargi pismem z 29 grudnia 2020 r. Fakt, że strona postępowania – jak podnosi skarżąca ‒ nie ma możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji o zawieszeniu postępowania, narusza prawo do odpo-wiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jawno-ści. Skarżąca podkreśla, że nieuzasadnione zawieszenie postępowania zamyka drogę prawną do dochodzenia roszczenia. Brak możliwości zakwestionowania przedmiotowego rozstrzy-gnięcia narusza, jej zdaniem, prawo do sądu, „gdyż nie został wskazany sąd lub choćby roz-szerzony skład tej samej instancji, który byłby właściwy do kontroli kontrowersyjnego roz-strzygnięcia”. Wskazuje również, że jest to „przeoczeniem racjonalnego ustawodawcy, które jednocześnie godzi w konstytucyjne prawo jednostki do sądu i (…) uniemożliwia kontrolę merytoryczną wydanej decyzji, w sytuacji gdy ta może być podejmowana jedynie dla zwłoki czy przewlekania sprawy bez realnego związku z konkretnymi okolicznościami sprawy. Ma to istotne znaczenie, w szczególności, że takiej decyzji sąd nie ma obowiązku uzasadniać”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. Trybunał stwierdza, że zakwestionowane w skardze przepisy nie były podstawą wydania wskazanego przez skarżącą ostatecznego rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Wskazane przez skarżącą, jako orzeczenie ostateczne, postanowienie Sądu Apelacyj-nego w W. (dalej: Sąd Apelacyjny) z 22 kwietnia 2020 r. o zawieszeniu postępowania (sygn. akt […]; dalej: postanowienie o zawieszeniu), zostało wydane na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm.; dalej: k.p.c.), regulującego przesłanki zawieszenia postępowania. Nato-miast skarga została skierowana przeciwko art. 3941 § 11 i § 2 oraz art. 3942 § 11 k.p.c., które przewidują zaskarżalność postanowienia w określonych w nich przypadkach. Przepisy te nie tylko nie stanowiły podstawy prawnej wydania postanowienia sądu przedstawionego przez skarżącą jako naruszające jej konstytucyjne prawa, ale w ogóle nie były przez sąd stosowane. OTK ZU B/2021 Ts 117/20 poz. 125 3 Skarżąca kwestionuje brak możliwości zaskarżenia postanowienia o zawieszeniu postępowania, jednakże nie dysponuje ostatecznym orzeczeniem, które potwierdzałoby, że droga sądowa jest wyłączona. Uzyskanie takiego orzeczenia byłoby możliwe tylko w razie złożenia zażalenia na postanowienie sądu o zawieszeniu postępowania, czego skarżąca nie uczyniła. W badanej sprawie występuje zatem brak tożsamości podstawy prawnej orzeczenia wydanego w sprawie skarżącej i przedmiotu zaskarżenia. Na marginesie Trybunał zauważa, że zakwestionowany art. 3941 § 2 k.p.c. został uchylony z dniem 7 listopada 2019 r. ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Ko-deks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1469) i nie obowią-zywał w momencie wydania postanowienia o zawieszeniu (22 kwietnia 2020 r.). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Trybunał uznał, że skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych przewidzianych w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK, co zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK uzasadnia odmowę nadania jej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.