Ts 118/24

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 11 września 2025 r. Pozycja 239 POSTANOWIENIE z dnia 10 czerwca 2025 r. Sygn. akt Ts 118/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej R.K. i R.K. o zbadanie zgodności: art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 2198): 1) „w zakresie, w jakim ogranicza możliwość finansowania dotacją oświatową wydatków bieżących, stanowiących wynagrodzenie osoby fizycznej prowa-dzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub pla-cówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego, wyłącznie do jednej osoby prowadzącej daną placówkę, w sytuacji, gdy dwie osoby fizyczne prowadzące przedszkole niepubliczne pełnią te funkcje zgod-nie z treścią art. 68 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59) i wyłącza wynagradzanie pokrywane z dotacji oświatowej drugiej z tych osób, pełniących funkcje dyrektora i wykonujących zadania określone w art. 68 Prawa oświatowego na rzecz szkoły, przedszkola lub placówki”, z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Pol-skiej; 2) „alternatywnie (…) rozumiany w ten sposób, że ogranicza możliwość finan-sowania dotacją oświatową wydatków bieżących, stanowiących wynagrodze-nie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inna formę wychowa-nia przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wy-chowania przedszkolnego, wyłącznie do jednej osoby prowadzącej daną pla-cówkę, w sytuacji gdy dwie osoby fizyczne prowadzące przedszkole niepu-bliczne pełnią te funkcje zgodnie z treścią art. 68 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59) i wyłącza wynagradzanie pokrywane z dotacji oświatowej drugiej z tych osób, pełniących funkcje dy-rektora i wykonujących zadania określone w art. 68 Prawa oświatowego na rzecz szkoły, przedszkola lub placówki, z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytu-cji; 3) „w zakresie, w jakim nie dopuszcza możliwości finansowania dotacją oświa-tową wydatków bieżących, stanowiących wynagrodzenie drugiej osoby fi- OTK ZU B/2025 Ts 118/24 poz. 239 2 zycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przed-szkolnego lub placówkę, nawet jeżeli odpowiednio pełni ona funkcję dyrekto-ra szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego”, z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji; 4) „alternatywnie (…) rozumiany w ten sposób, że uznaje za niedopuszczalne finansowanie dotacją oświatową wydatków bieżących, stanowiących wyna-grodzenie drugiej osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, nawet jeżeli odpowiednio pełni ona funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego”, z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 17 czerwca 2024 r. (data nadania) R.K. i R.K. (dalej: skarżący), reprezentowani przez pełnomocnika z wyboru, wystąpili z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego. Skarżący są właścicielami Niepublicznego Przedszkola „[…]”, znajdującego się w M. Burmistrz Miasta M. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie niezgodnego z prze-znaczeniem wykorzystania dotacji oświatowej, udzielonej przedszkolu. Decyzją z 9 lipca 2018 r. (nr […]) Burmistrz Miasta M. orzekł o zwrocie przez skar-żących kwoty 495,00 zł jako dotacji niewykorzystanej w terminie oraz kwoty 146.823,40 zł jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Skarżący odwołali się od tej decy-zji. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z 23 sierpnia 2018 r. (nr […]) uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Burmistrz Miasta M. wydał decyzję z 29 stycznia 2019 r. (nr […]), w której orzekł o zwrocie kwoty 119.000 zł tytułem dotacji wyko-rzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Skarżący wnieśli odwołanie także od tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z 14 marca 2019 r. (nr […]) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Skarżący wnieśli skargę na tę decyzję do Wojewódz-kiego Sądu Administracyjnego w W., który wyrokiem z 30 września 2019 r. (sygn. akt […]) ją oddalił. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej złożonej przez skarżących Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 lutego 2024 r. (sygn. akt […]) oddalił ją, skarżący zaś uznali to orzeczenie za ostateczne rozstrzygnięcie o ich prawach i wolnościach. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 2 lipca 2024 r. (doręczonym peł-nomocnikowi 8 lipca 2024 r.) skarżący zostali wezwani do usunięcia braków skargi przez: doręczenie pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżących przed Trybunałem Konstytucyjnym w odniesieniu do spra-wy, w związku z którą złożona została skarga konstytucyjna (wraz z czterema kopiami); udo-kumentowanie daty doręczenia skarżącym ostatecznego orzeczenia (poprzez doręczenie po-świadczonej za zgodność z oryginałem kopii koperty, w której nastąpiło doręczenie, ponieważ OTK ZU B/2025 Ts 118/24 poz. 239 3 w aktach w znajduje się jedynie jej niepoświadczona kopia) wraz z czterema kopiami. Skar-żący usunęli braki formalne skargi 9 lipca 2024 r. (data nadania). Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 18 grudnia 2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi 30 grudnia 2024 r.) skarżący zostali wezwani do usunięcia braków skargi przez: 1) wyjaśnienie, przez podanie adresu publikacyjnego w Dzienniku Ustaw, która wersja art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 199l r. o systemie oświaty stanowi przedmiot kontro-li; 2) uzasadnienie, po wykonaniu punktu 1 zarządzenia, zarzutu niezgodności kwestionowa-nego przepisu ustawy z art. 21 ust. l oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Pol-skiej, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie. Skarżący usunęli braki for-malne skargi 2 stycznia 2025 r. (data nadania). Skarżący wnieśli o stwierdzenie niezgodności zaskarżonego przepisu z prawem pod-miotowym, jakim jest prawo do równego traktowania oraz z konstytucyjną zasadą demokra-tycznego państwa prawnego i wyprowadzonymi z niej zasadami zaufania obywateli do pań-stwa i stanowionego przez nie prawa, określoności przepisów prawa, a także z zasadą spra-wiedliwości społecznej. Zdaniem skarżących zaskarżony przepis nie spełnia wymagań poprawnej legislacji, w tym określoności przepisów prawa, a tym samym narusza uprawnione oczekiwania adresatów normy prawnej co do niearbitralności, przewidywalności oraz stabil-ności systemu prawnego. Nie dopuszczając możliwości finansowania z subwencji oświatowej wynagrodzenia drugiego dyrektora placówki oświatowej ustawodawca, zdaniem skarżących, naruszył zasadę równości wobec prawa poprzez odmienne traktowanie dwóch podmiotów znajdujących się w tej samej sytuacji prawnej. Naruszona została również zasada proporcjo-nalności, poprzez niedopuszczalną ingerencję w istotę prawa własności. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skar-dze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do me-rytorycznej oceny, ponieważ: – została sporządzona przez radcę prawnego, który przedłożył stosowne pełnomocnictwo, – dochowany został termin, o którym mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2024 r. (sygn. akt […]) wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącym 18 marca 2024 r., skarga zaś została wniesiona do Trybunału 17 czerwca 2024 r., – skarżący wyczerpali przysługującą im drogę prawną, gdyż wskazane wyżej orzeczenie jest niezaskarżalne w trybie zwykłych środków zaskarżenia, – określony został przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK), – skarżący wskazali, które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki sposób – ich zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), – skarżący przedstawili uzasadnienie sformułowanych przez nich zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK), – nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, a postawione w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. OTK ZU B/2025 Ts 118/24 poz. 239 4 W związku z powyższym – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – Trybunał Konsty-tucyjny postanowił jak w sentencji.