Ts 119/21
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2021-09-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylający wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekładający sprawę do ponownego rozpoznania stanowi 'ostateczne orzeczenie' w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, uprawniające do wniesienia skargi konstytucyjnej?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wyrok NSA, który uchyla zaskarżony wyrok WSA i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, nie kończy postępowania w sprawie. W związku z tym nie stanowi on 'ostatecznego orzeczenia' w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP. Skarga konstytucyjna wniesiona na podstawie takiego orzeczenia jest przedwczesna, co stanowi podstawę do odmowy nadania jej dalszego biegu.Stan faktyczny
Skarżąca H.W. zaskarżyła do Trybunału Konstytucyjnego art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, powołując się na naruszenie jej praw do własności i odszkodowania. Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości odszkodowania za utracone prawo własności nieruchomości. Skarżąca powołała się na wyrok NSA z 11 grudnia 2020 r., który uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, twierdząc, że jest to orzeczenie ostateczne.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego bieguPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 29 grudnia 2021 r. Pozycja 199 POSTANOWIENIE z dnia 20 września 2021 r. Sygn. akt Ts 119/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krystyna Pawłowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej H.W. w sprawie zgodności: art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wy-właszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.) rozumia-nego w ten sposób, że „decyzja administracyjna wydzielająca grunty pod budo-wę ulic z nieruchomości objętej na wniosek jej właściciela, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości, ustala obowiązujące przed dniem jej wydania przeznaczenie nieruchomości, z której wydzielono grunty pod budowę ulic, na cele wypłaty odszkodowania”, z art. 7 i art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 29 kwietnia 2021 r. (data nadania) H.W. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Wojewoda […] (dalej: Wojewoda) decyzją z 11 października 2019 r. (znak: […]) utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z 11 lipca 2019 r. (znak: […]) ustalającą na rzecz skar-żącej odszkodowanie za utracone prawo własności nieruchomości położonej w miejscowości S., gmina T. Na decyzję Wojewody skarżąca wiosła skargę. Wyrokiem z 14 lutego 2020 r. (sygn. akt […]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. (dalej: WSA) uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o kosztach postępowania. Wyrokiem z 11 grudnia 2020 r. (sygn. akt […]) Na-czelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA), rozpoznawszy skargę kasacyjną złożoną przez Wo-jewodę, uchylił orzeczenie WSA i sprawę przekazał temu sądowi do ponownego rozpoznania. Wyrok NSA, wskazany przez skarżącą jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, został jej doręczony 30 grudnia 2020 r.
OTK ZU B/2021 Ts 119/21 poz. 199 2 Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 28 maja 2021 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 7 czerwca 2021 r.), na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi przez doręczenie odpisów lub poświadczonych przez pełnomocnika skarżącej za zgodność z oryginałem kopii decyzji: Wojewody z 11 października 2019 r. (znak: […]) oraz Starosty P. z 11 lipca 2019 r. (znak: […]). W terminie wskazanym w zarządzeniu nie wpłynęło do Trybunału Konstytucyjnego żadne pismo procesowe. Skarżąca twierdzi, że zaskarżony przez nią przepis rozumiany w sposób wskazany w skardze „prowadzi do naruszenia istoty prawa do uzyskania słusznego odszkodowania po-przez niewłaściwe rozumienie zagadnienia ustalania przeznaczenia gruntu przez decyzję wy-dzielającą go z nieruchomości”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wol-ności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia warunków wynika-jących zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i przepisów ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Jednym z warunków wniesienia skargi do Trybunału, wynikającym z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jest wydanie na podstawie zaskarżonego aktu normatywnego wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia, w którym orzeczono ostatecznie o konstytucyjnych wolnościach, prawach lub obowiązkach skarżącego. Wprawdzie przedmiotem kontroli w postępowaniu skargowym jest zgodność z Konstytucją objętego skargą aktu normatywnego, niemniej wcze-śniejsze podjęcie „ostatecznego orzeczenia” przez sąd bądź organ administracji publicznej stanowi warunek sine qua non zainicjowania tej formy kontroli przed Trybunałem Konstytu-cyjnym. Wynika to z przyjętej przez polskiego ustrojodawcę konstrukcji skargi konstytucyj-nej, zgodnie z którą instytucja ta służy uruchomieniu postępowania o charakterze nadzwy-czajnym i subsydiarnym w stosunku do innych środków i procedur ochrony konstytucyjnych wolności i praw skarżącego. W związku z tym art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK stanowi, że skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewi-dziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecz-nej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Skarżąca wniosła skargę konstytucyjną w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Ad-ministracyjnego z 11 grudnia 2020 r. (sygn. akt […]). Orzeczeniem tym NSA uchylił zaskar-żony wyrok (tj. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z 14 lutego 2020 r., sygn. akt […], który uchylił decyzję Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie ustalenia odszkodowania) i sprawę przekazał WSA do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA m.in. wskazał, że „przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Wojewódzki winien (…) ocenić zaskarżoną decyzję wszechstronnie (…)”. Skoro orzeczenie NSA nie kończy prawomocnie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za utracone prawo własności nieruchomości, to analizowana skarga konstytu-cyjna – jako przedwczesna – nie spełnia podstawowego wymogu wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że jeśliby za skarżącą przyjąć, że wy-rok NSA jest orzeczeniem, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji, to skardze konstytu-cyjnej należałoby odmówić nadania dalszego biegu z uwagi na przekroczenie terminu wska-zanego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. Odpis tego orzeczenia został skarżącej doręczony 30 grud-
OTK ZU B/2021 Ts 119/21 poz. 199 3 nia 2020 r. Ostatnim dniem terminu wniesienia skargi był więc 30 marca 2021 r. Tymczasem skarga została złożona w Trybunale 24 kwietnia 2021 r. (data nadania). Mając powyższe na względzie Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło