Ts 119/21

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2021-09-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylający wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekładający sprawę do ponownego rozpoznania stanowi 'ostateczne orzeczenie' w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, uprawniające do wniesienia skargi konstytucyjnej?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wyrok NSA, który uchyla zaskarżony wyrok WSA i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, nie kończy postępowania w sprawie. W związku z tym nie stanowi on 'ostatecznego orzeczenia' w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP. Skarga konstytucyjna wniesiona na podstawie takiego orzeczenia jest przedwczesna, co stanowi podstawę do odmowy nadania jej dalszego biegu.
Stan faktyczny
Skarżąca H.W. zaskarżyła do Trybunału Konstytucyjnego art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, powołując się na naruszenie jej praw do własności i odszkodowania. Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości odszkodowania za utracone prawo własności nieruchomości. Skarżąca powołała się na wyrok NSA z 11 grudnia 2020 r., który uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, twierdząc, że jest to orzeczenie ostateczne.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 29 grudnia 2021 r. Pozycja 199 POSTANOWIENIE z dnia 20 września 2021 r. Sygn. akt Ts 119/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krystyna Pawłowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej H.W. w sprawie zgodności: art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wy-właszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.) rozumia-nego w ten sposób, że „decyzja administracyjna wydzielająca grunty pod budo-wę ulic z nieruchomości objętej na wniosek jej właściciela, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości, ustala obowiązujące przed dniem jej wydania przeznaczenie nieruchomości, z której wydzielono grunty pod budowę ulic, na cele wypłaty odszkodowania”, z art. 7 i art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 29 kwietnia 2021 r. (data nadania) H.W. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Wojewoda […] (dalej: Wojewoda) decyzją z 11 października 2019 r. (znak: […]) utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z 11 lipca 2019 r. (znak: […]) ustalającą na rzecz skar-żącej odszkodowanie za utracone prawo własności nieruchomości położonej w miejscowości S., gmina T. Na decyzję Wojewody skarżąca wiosła skargę. Wyrokiem z 14 lutego 2020 r. (sygn. akt […]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. (dalej: WSA) uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o kosztach postępowania. Wyrokiem z 11 grudnia 2020 r. (sygn. akt […]) Na-czelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA), rozpoznawszy skargę kasacyjną złożoną przez Wo-jewodę, uchylił orzeczenie WSA i sprawę przekazał temu sądowi do ponownego rozpoznania. Wyrok NSA, wskazany przez skarżącą jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, został jej doręczony 30 grudnia 2020 r. OTK ZU B/2021 Ts 119/21 poz. 199 2 Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 28 maja 2021 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 7 czerwca 2021 r.), na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi przez doręczenie odpisów lub poświadczonych przez pełnomocnika skarżącej za zgodność z oryginałem kopii decyzji: Wojewody z 11 października 2019 r. (znak: […]) oraz Starosty P. z 11 lipca 2019 r. (znak: […]). W terminie wskazanym w zarządzeniu nie wpłynęło do Trybunału Konstytucyjnego żadne pismo procesowe. Skarżąca twierdzi, że zaskarżony przez nią przepis rozumiany w sposób wskazany w skardze „prowadzi do naruszenia istoty prawa do uzyskania słusznego odszkodowania po-przez niewłaściwe rozumienie zagadnienia ustalania przeznaczenia gruntu przez decyzję wy-dzielającą go z nieruchomości”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wol-ności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia warunków wynika-jących zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i przepisów ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Jednym z warunków wniesienia skargi do Trybunału, wynikającym z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jest wydanie na podstawie zaskarżonego aktu normatywnego wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia, w którym orzeczono ostatecznie o konstytucyjnych wolnościach, prawach lub obowiązkach skarżącego. Wprawdzie przedmiotem kontroli w postępowaniu skargowym jest zgodność z Konstytucją objętego skargą aktu normatywnego, niemniej wcze-śniejsze podjęcie „ostatecznego orzeczenia” przez sąd bądź organ administracji publicznej stanowi warunek sine qua non zainicjowania tej formy kontroli przed Trybunałem Konstytu-cyjnym. Wynika to z przyjętej przez polskiego ustrojodawcę konstrukcji skargi konstytucyj-nej, zgodnie z którą instytucja ta służy uruchomieniu postępowania o charakterze nadzwy-czajnym i subsydiarnym w stosunku do innych środków i procedur ochrony konstytucyjnych wolności i praw skarżącego. W związku z tym art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK stanowi, że skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewi-dziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecz-nej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Skarżąca wniosła skargę konstytucyjną w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Ad-ministracyjnego z 11 grudnia 2020 r. (sygn. akt […]). Orzeczeniem tym NSA uchylił zaskar-żony wyrok (tj. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z 14 lutego 2020 r., sygn. akt […], który uchylił decyzję Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie ustalenia odszkodowania) i sprawę przekazał WSA do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA m.in. wskazał, że „przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Wojewódzki winien (…) ocenić zaskarżoną decyzję wszechstronnie (…)”. Skoro orzeczenie NSA nie kończy prawomocnie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za utracone prawo własności nieruchomości, to analizowana skarga konstytu-cyjna – jako przedwczesna – nie spełnia podstawowego wymogu wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że jeśliby za skarżącą przyjąć, że wy-rok NSA jest orzeczeniem, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji, to skardze konstytu-cyjnej należałoby odmówić nadania dalszego biegu z uwagi na przekroczenie terminu wska-zanego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. Odpis tego orzeczenia został skarżącej doręczony 30 grud- OTK ZU B/2021 Ts 119/21 poz. 199 3 nia 2020 r. Ostatnim dniem terminu wniesienia skargi był więc 30 marca 2021 r. Tymczasem skarga została złożona w Trybunale 24 kwietnia 2021 r. (data nadania). Mając powyższe na względzie Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Powołane przepisy

art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło