Ts 122/18

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2020-05-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna spełnia wymagania formalne i materialne do nadania jej dalszego biegu w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, w szczególności w zakresie dochowania terminu, wyczerpania dróg prawnych oraz wskazania naruszonych praw konstytucyjnych?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skarga konstytucyjna spełnia wszystkie ustawowe wymagania przewidziane w ustawie o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, dochował trzymiesięcznego terminu na wniesienie skargi, a pełnomocnik posiadał odpowiednie uprawnienia. Ponadto skarżący wskazał przedmiot kontroli oraz zarzuty naruszenia praw konstytucyjnych, co pozwala na przekazanie sprawy do merytorycznego rozpatrzenia.
Stan faktyczny
Skarżący M.J. pozwał pełnomocnika ustanowionego z urzędu o zapłatę zadośćuczynienia i odszkodowania za brak możliwości wznowienia postępowania karnego. W toku postępowania cywilnego skarżący podnosił zarzut naruszenia prawa do właściwego sądu ze względu na orzekanie sędziego delegowanego z sądu rejonowego do sądu okręgowego przez Ministra Sprawiedliwości, a nie przez Prezydenta RP. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny oddalili powództwo i apelację, a Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej. Skarżący wniósł następnie skargę konstytucyjną, zarzucając naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji.
Rozstrzygnięcie
Nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 26 sierpnia 2020 r. Pozycja 234 POSTANOWIENIE z dnia 18 maja 2020 r. Sygn. akt Ts 122/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska, po wstępnym rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym, skargi konstytucyjnej M.J. w sprawie zgodności: art. 77 § 1 ,,Ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych” z: 1) art. 10 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji; 3) art. 45 ust. 1 Konstytucji; 4) art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji; 5) art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2 Konstytucji; 6) art. 45 ust. 1 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 10 sierpnia 2018 r. (data nadania), M.J. (dalej: skarżący) wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Skarżący wystąpił do Sądu Okręgowego w K. z pozwem o zasądzenie od pełnomo-cnika, ustanowionego dla niego z urzędu, kwoty 100 000 zł wraz z odsetkami od 21 paź-dziernika 2015 r. tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania za bezpodstawne i niezgodne z prawem zamknięcie mu drogi do wznowienia postępowania karnego, przez niewniesienie skargi konstytucyjnej w terminie określonym prawem. Skarżący wniósł jednocześnie o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego delegowanego z sądu rejonowego, wskazując, że takie delegowanie jest sprzeczne z prze-pisami Konstytucji. Postanowieniem z 5 października 2016 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w K. Wy-dział I Cywilny oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego. Sąd Apelacyjny w K. I Wydział Cywilny postanowieniem z 14 marca 2017 r. (sygn. akt […]) oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie. OTK ZU B/2020 Ts 122/18 poz. 234 2 Wyrokiem z 25 września 2017 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w K. oddalił powództwo skarżącego przeciwko pełnomocnikowi z urzędu. Skarżący wniósł apelację od tego wyroku, wskazując w niej m.in. na naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji w zakresie prawa do ,,właściwego” sądu poprzez orzekanie w sprawie osoby nie mającej nominacji Prezydenta RP do orzekania w sądzie okręgowym. Sąd Apelacyjny w K. I Wydział Cywilny wyrokiem z 6 lipca 2018 r. (sygn. akt […]) oddalił apelację skarżącego. Sąd Najwyższy postanowieniem z 20 września 2019 r. […] odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącego. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 27 września 2019 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej m.in. przez wskazanie, jakie jego prawa lub wolności wyrażone w powołanych jako wzorce kontroli przepisach Konstytucji oraz w jaki sposób zostały naruszone przez zakwestionowany przepis. Pismem procesowym z 14 października 2019 r. (data nadania) skarżący odniósł się do powyższego zarządzenia. Zdaniem skarżącego zakwestionowany przepis narusza – zagwarantowane w art. 45 ust. 1 Konstytucji – prawo do właściwego sądu. Przewidziana w tym przepisie instytucja delegowania sędziego do pełnienia obowiązków w sądzie wyższej instancji przez Ministra Sprawiedliwości narusza zasady demokratycznego państwa prawnego, ponieważ stanowi ingerencję w wyłączne uprawnienia Prezydenta do powoływania sędziów. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania oraz gdy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK. 2. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do merytorycznej oceny. 2.1. Skargę konstytucyjną w imieniu skarżącego sporządził i wniósł pełnomocnik będący radcą prawnym. Do skargi załączono pełnomocnictwo (art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p. TK). 2.2. Skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z 6 lipca 2018 r. (sygn. akt […]) nie przysługuje żaden zwyczajny środek zaskarżenia. 2.3. Dochowany został trzymiesięczny termin wniesienia skargi konstytucyjnej przewidziany w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK. Wyrok Sądu Apelacyjnego w K. został doręczony skarżącemu 1 sierpnia 2018 r., natomiast skarga została wniesiona 10 sierpnia 2018 r. (data nadania). 2.4. Problem przedstawiony w skardze konstytucyjnej dotyczy możliwości orzekania przez sędziego sądu rejonowego w sądzie wyższej instancji na podstawie delegacji Ministra Sprawiedliwości. Zdaniem skarżącego orzekanie przez sędziego na podstawie delegacji OTK ZU B/2020 Ts 122/18 poz. 234 3 Ministra Sprawiedliwości stanowi naruszenie istoty prawa do rozpoznania sprawy przez właściwy sąd. Jego zdaniem uprawnieni do orzekania są jedynie sędziowie powołani przez Prezydenta do pełnienia obowiązków w określonym sądzie. 2.5. Określony został przedmiot kontroli w rozumieniu art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK. Skarżący wskazał także, jakie konstytucyjne prawa oraz w jaki sposób zostały – jego zdaniem – naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK). Uzasadnił też sformułowane w skardze zarzuty (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p. TK). 2.6. Z uwagi na to, że skarga konstytucyjna spełnia wymagania przewidziane w u.o.t.p. TK, a nie zachodzą okoliczności określone w art. 61 ust. 4 tej ustawy, to – na pod-stawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p. TK – zasadne było nadanie jej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 10 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 45 ust. 1 Konstytucjiart. 2 Konstytucjiart. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło