Ts 122/24

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2024-11-27

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna dotycząca przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (art. 27 § 1, 2, 3, 5, 5a) może być rozpatrzona merytorycznie, gdy skarżący nie wskazał przepisu będącego podstawą ostatecznego orzeczenia w jego sprawie oraz nie zidentyfikował naruszonych konstytucyjnych wolności lub praw?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, stwierdzając, że nie spełnia ona ustawowych wymagań. Po pierwsze, skarżący zakwestionował przepisy, które nie stanowiły podstawy rozstrzygnięcia co do meritum w jego sprawie (tylko art. 27 § 1 pkt 2 oraz § 2 i § 3 były istotne). Po drugie, skarga nie wskazała konkretnych wolności lub praw konstytucyjnych, które zostały naruszone, ani sposobu tego naruszenia, co jest wymogiem wynikającym z art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK.
Stan faktyczny
Skarżący, prezes Sądu Rejonowego, został zawieszony w pełnieniu czynności oraz poinformowany o zamiarze odwołania przez Ministra Sprawiedliwości na podstawie art. 27 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Mimo że w pewnym momencie Minister odstąpił od odwołania i uchylił zawieszenie, ponownie zawiadomił o zamiarze odwołania. Skarżący wniósł skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność kilku paragrafów art. 27 z Konstytucją, zarzucając naruszenie zasad demokratycznego państwa prawnego i prawa do sądu.
Rozstrzygnięcie
odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 20 lutego 2025 r. Pozycja 93 POSTANOWIENIE z dnia 27 listopada 2024 r. Sygn. akt Ts 122/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krystyna Pawłowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Ł.K. o zbadanie zgodności: 1) art. 27 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów po-wszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217, ze zm.) w zakresie, w jakim „udziela upoważnienia Ministrowi Sprawiedliwości do odwołania prezesa albo wiceprezesa sądu bez opinii Krajowej Rady Sądownictwa w toku kadencji”; 2) art. 27 § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych w zakresie, w ja-kim „upoważnia kolegium właściwego sądu do wydania opinii w przedmiocie zamiaru odwołania, a Ministra Sprawiedliwości do odwołania prezesa albo wiceprezesa sądu bez opinii Krajowej Rady Sądownictwa”; 3) art. 27 § 3 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych w zakresie, w ja-kim „upoważnia Ministra Sprawiedliwości do zawieszenia prezesa albo wice-prezesa sądu w pełnieniu czynności”; 4) art. 27 § 5 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych w zakresie, w ja-kim „upoważnia Ministra Sprawiedliwości do odwołania prezesa albo wice-prezesa sądu bez opinii Krajowej Rady Sądownictwa”; 5) art. 27 § 5a zdanie drugie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych w zakresie, w jakim „dopuszcza niewiążący charakter negatywnej opinii Kra-jowej Rady Sądownictwa wydanej w przedmiocie zamiaru Ministra Sprawie-dliwości odwołania prezesa albo wiceprezesa sądu”, z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 186 ust. 1 w związku z art. 173 i art. 178 ust. 1 Kon-stytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 24 czerwca 2024 r. (data osobistego wniesienia) Ł.K. (dalej: skarżący) wystąpił z żądaniem przytoczo-nym na tle następującego stanu faktycznego. OTK ZU B/2025 Ts 122/24 poz. 94 2 Minister Sprawiedliwości, w piśmie z 18 czerwca 2024 r. (sygn. akt nr […]) skiero-wanym do Kolegium Sądu Okręgowego w W., na podstawie art. 27 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334; dalej: p.u.s.p.) poinformował Kolegium Sądu o zamiarze odwołania skar-żącego z funkcji Prezesa Sądu Rejonowego w P. Na podstawie art. 27 § 3 p.u.s.p. zawiesił skarżącego w pełnieniu czynności Prezesa Sądu Rejonowego w P. ze skutkiem od 19 czerwca 2024 r. W piśmie z 26 czerwca 2024 r. (nr […]) Minister Sprawiedliwości poinformował skarżącego, że na podstawie art. 27 § 2 i 3 p.u.s.p. z upływem 26 czerwca 2024 r. odstępuje od zamiaru odwołania go z funkcji Prezesa Sądu Rejonowego w P. i uchyla zawieszenie w pełnieniu czynności prezesa tego sądu. Następnie w piśmie z 1 lipca 2024 r. (nr […]) Minister Sprawiedliwości ponownie, na podstawie art. 27 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 2 p.u.s.p. poinformował Kolegium Sądu Okręgowego w W. o zamiarze odwołania skarżącego z funkcji Prezesa Sądu Rejonowego w P. i zwrócił się do Kolegium tego sądu o wyrażenie opinii w tym zakresie. Na podstawie art. 27 § 3 p.u.s.p. zawiesił skarżącego w pełnieniu czynności Prezesa Sądu Rejonowego w P. ze skutkiem od 1 lipca 2024 r. Sędzia Trybunału Konstytucyjnego, zarządzeniem z 17 lipca 2024 r. (doręczonym skarżącemu 25 lipca 2024 r.), wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez: 1) sprecyzowanie wzorców kontroli dla zakwestionowanych w skardze przepisów, tj. wyjaśnienie, czy są nimi wskazane w petitum skargi art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 186 ust. 1 w związku z art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji, czy przywołane w punkcie IV zaty-tułowanym „Wzorzec kontroli” art. 60 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 i art. 178 ust. 1 oraz art. 65 ust. 1 Konstytucji; 2) wskazanie, które wolności lub prawa skarżącego, i w jaki sposób, zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze przepisy; 3) uzasa-dnienie zarzutu niezgodności zakwestionowanych w skardze przepisów z wolnościami lub prawami skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie; 4) dorę-czenie odpisów (lub poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii) pism Ministra Spra-wiedliwości z: a) 18 czerwca 2024 r. (nr […]); b) 26 czerwca 2024 r. (nr […]), c) 1 lipca 2024 r. (nr […]). W piśmie procesowym złożonym w Trybunale 26 lipca 2024 r. (data nadania) skarżący odniósł się do zarządzenia. Skarżący zarzucił, że określony w zakwestionowanych przepisach tryb odwoływania przez Ministra Sprawiedliwości prezesów i wiceprezesów sądów powszechnych narusza zasady: prawa do sądu, trójpodziału władzy, demokratycznego państwa prawnego, poprawnej legislacji, określoności prawa i jednoznaczności przepisów prawnych. Zakłóca bowiem ciągłość funkcjonowania kluczowych organów sądu, jakimi są prezes i wiceprezes. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie. 2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej OTK ZU B/2025 Ts 122/24 poz. 94 3 orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo o jego obowiązkach określo-nych w Konstytucji. W związku z tym art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK zobowiązuje skarżącego do określenia przedmiotu skargi, tj. do wskazania przepisu ustawy lub innego aktu norma-tywnego, na podstawie którego wydano w jego sprawie orzeczenie, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji i w stosunku do którego domaga się stwierdzenia niezgodności z ustawą zasadniczą. Zakwestionowany przepis musi więc być podstawą ostatecznego orzeczenia, a jego normatywna treść źródłem naruszenia wolności lub praw występującego ze skargą konstytucyjną. 3. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że z przywołanych jednostek redakcyjnych ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217, ze zm.; dalej: p.u.s.p) tylko art. 27 § 1 pkt 2 oraz art. 27 § 2 i § 3 p.u.s.p stanowiły podstawę rozstrzygnięcia co do meritum w sprawie skarżącego. Bezpodstawne było więc uczynienie przedmiotem kontroli pozostałych kwestionowanych przez skarżącego przepisów w niniejszej sprawie. W powyższym zakresie skarga konstytucyjna nie spełnia więc podstawowego warunku wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanego w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. 4. Trybunał stwierdza, że skarga nie zawiera wskazania naruszonych wolności i praw, a w konsekwencji sposobu ich naruszenia. Żaden bowiem z przepisów ustawy zasadniczej przywołanych przez skarżącego jako jej podstawa nie wyraża wolności lub prawa, o których mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. Wskazane okoliczności są – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstawami odmowy nadania dalszego biegu rozpatrywanej skardze konstytucyjnej. 5. Jednocześnie Trybunał zauważa, że wyrokiem z 16 października 2024 r. (sygn. K 2/24) orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisów zakwestionowanych przez wniosko-dawcę. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji powyższe orzeczenie ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczne. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Powołane przepisy

art. 2 Konstytucji RPart. 10 ust. 1 Konstytucji RPart. 186 ust. 1 w związku z art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RPart. 60 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 65 ust. 1 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło