Ts 123/18
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2019-11-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pięcioletni zawity termin do zaskarżenia czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli, określony w art. 534 Kodeksu cywilnego, narusza prawo do sądu, zasadę proporcjonalności, prawo własności oraz zasadę demokratycznego państwa prawnego?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skarga konstytucyjna nie jest oczywiście bezzasadna, ponieważ skarżący wskazał przepis ustawy, na podstawie którego sąd orzekł ostatecznie o jego prawach, oraz przedstawił argumenty uprawdopodobniające zarzuty naruszenia konstytucyjnych wolności i praw. W związku z tym Trybunał nadał skardze dalszy bieg, co oznacza, że sprawa zostanie rozpoznana w trybie pełnym, a nie została odrzucona na etapie wstępnym.Stan faktyczny
Skarżący M.J. złożył pozew o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, który został oddalony przez sądy pierwszej i drugiej instancji ze względu na upływ pięcioletniego terminu określonego w art. 534 Kodeksu cywilnego. Skarżący zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego do Trybunału Konstytucyjnego, zarzucając, że zaskarżony przepis narusza jego prawo do sądu, prawo własności oraz zasadę proporcjonalności, uznając termin za arbitralny i oderwany od realiów postępowania sądowego.Rozstrzygnięcie
Nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 20 stycznia 2020 r. Pozycja 55 POSTANOWIENIE z dnia 19 listopada 2019 r. Sygn. akt Ts 123/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.J. w sprawie zgodności: art. 534 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145) z art. 45 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 2 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 10 sierpnia 2018 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący), reprezentowany przez radcę prawnego ustanowionego z wyboru, wystąpił z żądaniem na tle następującego stanu faktycznego: Wyrokiem Sądu Okręgowego w K. II Wydział Cywilny Odwoławczy z 26 marca 2018 r. (sygn. akt […]) oddalono apelację skarżącego od wyroku Sądu Rejonowego w O. I Wydział Cywilny z 17 maja 2017 r. (sygn. akt […]) w sprawie z powództwa skarżącego przeciwko M.G. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Sąd Okręgowy uznał oddalenie powództwa skarżącego za prawidłowe, gdyż złożone zostało po upływie pięcio-letniego terminu określonego w art. 534 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145; dalej: k.c.). Wyrok Sądu Okręgowego wskazany został w skardze konstytucyjnej jako ostateczne orzeczenie o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącego. W skardze konstytucyjnej skarżący zarzucił kwestionowanemu art. 534 k.c. naruszenie – wskutek jego zastosowania w wyroku Sądu Okręgowego – prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji), zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji), prawa własności (art. 64 ust. 2 Konstytucji) oraz zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p.TK),
OTK ZU B/2020 Ts 123/18 poz. 55 2 skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Na tym etapie Trybunał Konstytucyjny bada, czy spełnia ona przesłanki, o których mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz przepisach u.o.t.p.TK., w szczególności w art. 53 tej ustawy. 2. Trybunał stwierdził, że skarżący uczynił przedmiotem kontroli w skardze konstytu-cyjnej art. 534 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145; dalej: k.c.). Przepis ten określa pięcioletni zawity termin zaskarżenia czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli. Kwestionowanemu przepisowi skarżący zarzuca naruszenie przysługujących mu kon-stytucyjnych wolności i praw, gdyż „zaskarżona norma prawna wprowadza niczym nieuza-sadniony termin do podjęcia kroków prawnych zmierzających do wykonania prawomocnego orzeczenia” (s. 3 skargi). Zdaniem skarżącego przepis ten narusza – wynikające w jego ocenie z art. 45 ust. 1 Konstytucji – prawo do skutecznej egzekucji prawomocnego orzeczenia (s. 4 skargi). Przewidziany w zaskarżonym przepisie termin skarżący uważa za arbitralny, oderwa-ny od realiów czasu trwania postępowań sądowych. Dalej skarżący podnosi, że art. 534 k.c. nie tylko nie służy realizacji żadnego z celów konstytucyjnych, ale pozostaje w sprzeczności ,,z zasadami demokratycznego państwa prawa tj. art. 2 Konstytucji”. Skarżący określił zatem – stosownie do art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK – przepis usta-wy, na podstawie którego sąd orzekł ostatecznie o przysługujących mu prawach konstytucyj-nych. 3. Trybunał stwierdził również, że skarżący – wypełniając dyspozycję art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK – wskazał, które z przysługujących mu praw konstytucyjnych zostało na-ruszone, a także wyjaśnił, w jaki sposób – jego zdaniem – doszło do tego naruszenia oraz przedstawił argumenty uprawdopodobniające w sposób dostateczny sformułowane w skardze zarzuty. Argumenty przedstawione w uzasadnieniu skargi konstytucyjnej skłoniły Trybunał do stwierdzenia na etapie wstępnej kontroli, że skarga ta nie jest oczywiście bezzasadna w rozu-mieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 4. Trybunał stwierdził ponadto, że badana skarga konstytucyjna spełniła pozostałe wymogi formalne. W szczególności, skarga konstytucyjna została sporządzona i wniesiona do Trybunału Konstytucyjnego – w imieniu skarżącego – przez adwokata, który przedstawił stosowne peł-nomocnictwo (zob. art. 44 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p. TK), z zachowaniem trzymiesięcznego terminu określonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło