Ts 123/19

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 19 kwietnia 2021 r. Pozycja 80 POSTANOWIENIE z dnia 24 lutego 2021 r. Sygn. akt Ts 123/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski – przewodniczący Michał Warciński – sprawozdawca Piotr Pszczółkowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 16 października 2019 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej J.B., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło większością głosów. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 5 sierpnia 2019 r. (data nadania) J.B. (dalej: skarżący), zawarł zarzuty skierowane przeciwko postępo-waniu sądowemu prowadzonemu przez Sąd Rejonowy w K. pod sygn. akt […]. Postanowieniem z 16 października 2019 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 21 października 2019 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Trybunał stwierdził, że skarżący w treści skargi nie za-kwestionował żadnego przepisu prawa, na podstawie którego sąd orzekł o jego wolnościach lub prawach konstytucyjnych. Jednocześnie wyjaśniono, że Trybunał nie posiada kompetencji do badania prawidłowości postępowań sądowych. W zażaleniu złożonym 28 października 2019 r. (data nadania) skarżący podniósł, że wniesiona skarga konstytucyjna spełniała wszelkie wymogi formalne. W ocenie skarżącego treść złożonej skargi pozwalała przyjąć, że przedmiotem kontroli jest art. 459 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. ̶ Kodeks postępowania karnego (obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 30) w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia sądu rejonowego w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie organów postępowania przygoto-wawczego o odmowie wszczęcia śledztwa. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie konieczne było również wezwanie go do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej. OTK ZU B/2021 Ts 123/19 poz. 80 2 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada prze-de wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a argumenty przed-stawione w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu. Ustosunkowując się do pierwszego zarzutu skarżącego Trybunał zauważa, że skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie uzależnione zostało od spełnienia przez skarżącego szeregu prze-słanek wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak i przepisów u.o.t.p.TK. Podkreślić należy, że podmiot występujący ze skargą konstytucyjną zobligowany jest do sprecyzowania jej przedmiotu, a więc przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie których sąd albo organ administracji publicznej orzekł ostatecz-nie o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącego. Jednocześnie w art. 67 u.o.t.p.TK ustawodawca wprowadził zasadę związania Trybu-nału granicami skargi konstytucyjnej, która wyklucza dopuszczalność samodzielnego mody-fikowania przez Trybunał zakresu przedmiotu skargi konstytucyjnej, jak i określonego w niej wzorca konstytucyjnego. Z tego względu, wbrew twierdzeniom skarżącego, Trybunał nie mo-że domniemywać, jaki przepis jest przedmiotem kontroli konstytucyjnej. W tym zakresie Trybunał nie może zastępować skarżącego, albowiem tylko podmiot wnoszący skargę jest uprawniony do określenia jej przedmiotu. Zauważyć należy również, że we wniesionej skardze konstytucyjnej nie zawarto ar-gumentacji odnoszącej się do braku możliwości zaskarżenia postanowienia sądu rejonowego oddalającego zażalenie na postanowienie organów postępowania przygotowawczego o od-mowie wszczęcia śledztwa. W konsekwencji dopiero na etapie postępowania zażaleniowego skarżący wskazał za-kwestionowany przepis prawa. Powyższe przesądza o bezzasadności pierwszego zarzutu za-żalenia. Drugi zarzut odnosi się do zaniechania wezwania skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi w zakresie wskazania przedmiotu skargi. Trybunał Konstytucyjny w ni-niejszym składzie stwierdza, że z przepisów u.o.t.p.TK nie da się wyprowadzić wniosku, iż wstępna kontrola kierowanych do Trybunału skarg konstytucyjnych zawsze i bezwyjątkowo wymaga wezwania skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi. Takie rozumowanie byłoby sprzeczne z zasadą ekonomiki procesowej, która każdora-zowo wymaga ocenienia zasadności wzywania do usuwania braków formalnych skargi. Ist-nieją przecież uchybienia nieusuwalne i wzywanie do ich poprawienia jest niecelowe. Wresz-cie nie można pominąć i takiej okoliczności, że inny charakter ma uchybienie polegające, na przykład na niedołączeniu do akt sprawy pełnomocnictwa do sporządzenia skargi, a inny – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – uchybienie polegające na sformułowaniu szeregu zarzutów przeciwko prowadzonemu postępowaniu sądowemu. Brak formalny to uchybienie oznaczające nieistnienie pewnego elementu składającego się na całość. W jego zakresie nie mieści się sprzeczne z polskim modelem skargi konstytucyjnej określenie jej przedmiotu. OTK ZU B/2021 Ts 123/19 poz. 80 3 Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p.TK – nie uwzględnił zażalenia.