Ts 124/22
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2023-04-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radca prawny, który został skreślony z listy radców prawnych i nie wykonuje zawodu w chwili wniesienia skargi konstytucyjnej, posiada legitymację podmiotową do jej złożenia?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej we własnym imieniu uprawniony jest wyłącznie podmiot, który w chwili jej składania posiada status radcy prawnego wykonującego zawód. Skarżący, będąc skreślonym z listy radców prawnych, nie miał legitymacji podmiotowej, co stanowi samodzielną podstawę do odmowy nadania skardze dalszego biegu.Stan faktyczny
Radca prawny W.B. został ukarany zawieszeniem prawa do wykonywania zawodu za przewinienia dyscyplinarne na podstawie Kodeksu Etyki Radcy Prawnego. Po wyczerpaniu postępowania sądowego, skarżący wniósł skargę konstytucyjną, zarzucając naruszenie zasady źródeł prawa i hierarchii aktów prawnych. W momencie składania skargi skarżący był już skreślony z listy radców prawnych i nie wykonywał zawodu.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnejPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 4 września 2023 r. Pozycja 228 POSTANOWIENIE z dnia 5 kwietnia 2023 r. Sygn. akt Ts 124/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej W.B. w sprawie zgodności art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1166) w zakresie, w jakim „narusza konstytucyjną zasadę źródeł prawa, a w szczególności ich hierarchii w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej radców prawnych, bo zasady etyki radców prawnych są jedynie uchwałą samo-rządu radcowskiego (uchwalone bez delegacji ustawowej, czyli inaczej niż roz-porządzenia, więc są uchwałą o tzw. charakterze samoistnym), a dają możliwość bardzo dotkliwego karania radców prawnych jakby były normami rangi ustawowej – w szczególności w zakresie kar określonych w art. 65 ust. 1 pkt 3, 4 i 5”, z art. 87 ust. 1, art. 92 i art. 93 oraz z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi konsty-tucyjnej; odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 7 czerwca 2022 r. (data nadania) radca prawny W.B. (dalej: skarżący) w imieniu własnym wystąpił z żą-daniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w P. orzecze-niem z 26 sierpnia 2020 r. (sygn. akt […]) uznał skarżącego za winnego popełnienia zarzuca-nego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył mu karę zawieszenia prawa do wykony-wania zawodu radcy prawnego na okres dwóch lat i zakaz wykonywania patronatu na pięć lat. Obciążył go kosztami postępowania dyscyplinarnego. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych w W. orzeczeniem z 15 kwietnia 2021 r. (sygn. akt […]) zmienił powyż-
OTK ZU B/2023 Ts 124/22 poz. 228 2 sze orzeczenie w zakresie zawartego w nim orzeczenia o kosztach postępowania pierwszoin-stancyjnego, utrzymał w mocy orzeczenie w pozostałej części i orzekł o kosztach postępowa-nia odwoławczego. Na powyższe orzeczenie skarżący wniósł kasację, którą Sąd Najwyższy oddalił posta-nowieniem z 16 listopada 2021 r. (sygn. akt […]; dalej: postanowienie Sądu Najwyższego) jako oczywiście bezzasadną. W złożonej skardze skarżący wskazał, że w postanowieniu Sądu Najwyższego zdecy-dowano ostatecznie o zawieszeniu prawa do wykonywania przez niego zawodu radcy praw-nego w związku z popełnieniem czynów uznanych za przewinienia dyscyplinarne na podsta-wie Kodeksu Etyki Radcy Prawnego, który jest tylko uchwałą samorządu radców prawnych, wydaną bez delegacji ustawowej. Z rozstrzygnięciem tym łączy naruszenie konstytucyjnej zasady źródeł prawa i ich hierarchii (art. 87, art. 92 i art. 93 Konstytucji), prawa do równego traktowania (art. 32 Konstytucji) oraz do ograniczonej ingerencji w prawa i wolności konsty-tucyjne tylko w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym (art. 31 ust. 3 Konstytucji) w związku z zasadą państwa prawa (art. 2 Konstytucji) i wywodzoną z niej zasadą zaufania do organów państwa prawa i zasadą przyzwoitej legislacji oraz zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji). Skarżący zawarł w skardze konstytucyjnej wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, wskazując, że nie został on zachowany z powodu ciężkich chorób skarżącego. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 5 lipca 2022 r. (doręczonym 11 lipca 2022 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytu-cyjnej przez: 1) wykazanie posiadania uprawnienia do sporządzenia i wniesienia skargi kon-stytucyjnej oraz występowania w imieniu własnym w postępowaniu przed Trybunałem Kon-stytucyjnym, ewentualnie przedstawienie uchwał o zawieszeniu bądź pozbawieniu prawa wy-konywania zawodu, o których skarżący wspominał w skardze (wraz z czterema kopiami); 2) udokumentowanie daty doręczenia orzeczenia wskazanego w skardze konstytucyjnej jako ostateczne (doręczenie np. poświadczonej za zgodność z oryginałem koperty, w której dorę-czone zostało to orzeczenie, wraz z monitoringiem przesyłki Poczty Polskiej lub poświadczo-nej za zgodność z oryginałem kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki) wraz z czterema kopiami; 3) doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z orygina-łem: a) orzeczenia Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego przy Okręgowej Izbie Radców Praw-nych w P. z 26 sierpnia 2020 r. (sygn. akt […]) wraz z czterema kopiami, b) orzeczenia Wyż-szego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych w W. z 15 kwietnia 2021 r. wraz z uzasadnieniem (sygn. akt […]), c) postanowienia Sądu Najwyższego z 16 listopada 2021 r. (sygn. akt […]); 4) doręczenie dwóch kopii: a) zwolnienia ZUS ZLA nr […], b) karty informacyjnej leczenia szpitalnego; 5) doręczenie jednego odpisu skargi konstytucyjnej z za-łącznikami. W piśmie z 19 września 2022 r. (data nadania) skarżący odpowiedział na powyższe wezwanie, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej z uwagi na jego stan zdrowia. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia przesłanek wy-nikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Weryfikacja ich spełnienia następuje na etapie wstęp-nego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (art. 61 ust. 1 u.o.t.p.TK).
OTK ZU B/2023 Ts 124/22 poz. 228 3 2. W odpowiedzi na zarządzenie Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 5 lipca 2022 r., wzywające skarżącego do wykazania posiadania uprawnienia do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz występowania w imieniu własnym w postępowaniu przed Trybu-nałem, skarżący złożył do akt poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pisma Sekreta-rza Okręgowej Izby Radców Prawnych w P., datowanego na 16 maja 2022 r., z którego wyni-ka, że skarżący został skreślony z listy radców prawnych prowadzonej przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. zarządzeniem Dziekana tej Izby z 29 kwietnia 2022 r. Z ustaleń Trybunału Konstytucyjnego poczynionych w drodze czynności urzędowych wynika, że od tego czasu skarżący nie jest wpisany na listę radców prawnych w żadnej z izb radcowskich w Polsce. Zważywszy na fakt, że skarżący nie był radcą prawnym wykonującym zawód w chwi-li złożenia analizowanej skargi oraz nie jest nim obecnie, Trybunał stwierdza, że nie przysłu-guje mu uprawnienie do sporządzenia we własnym imieniu skargi konstytucyjnej. Okolicz-ność ta stanowi – zgodnie z art. 44 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – samo-dzielną podstawę do odmowy nadania skardze dalszego biegu. Biorąc powyższe pod uwagę, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej okazał się bezprzedmiotowy, dlatego należało go odrzucić. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło