Ts 126/22

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2023-12-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna wniesiona od postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawach podatkowych spełnia wymogi wyczerpania drogi prawnej oraz terminowości, skoro nie wniesiono od nich skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego?
Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna podlega odmowie nadania dalszego biegu, ponieważ nie spełnia wymogów formalnych i materialnych. Po pierwsze, postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie stanowią orzeczeń ostatecznych w rozumieniu art. 79 Konstytucji, gdyż od nich przysługuje środek odwoławczy (skarga do WSA), którego wniesienie jest konieczne do wyczerpania drogi prawnej. Po drugie, nawet gdyby uznać je za ostateczne, skarga została wniesiona z przekroczeniem trzymiesięcznego terminu przewidzianego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK.
Stan faktyczny
Skarżący Z.J. złożył skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność przepisów podatkowych oraz uchwał Rady Miasta Torunia z art. 2 Konstytucji RP. Skarga dotyczyła wysokości podatku od nieruchomości za lata 2014-2019, ustalonego na podstawie postanowień Prezydenta Miasta Torunia, które zostały utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu. Skarżący nie wniósł od tych postanowień SKO skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a samą skargę konstytucyjną złożył z opóźnieniem względem daty doręczenia orzeczeń SKO.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 9 października 2025 r. Pozycja 286 POSTANOWIENIE z dnia 20 grudnia 2023 r. Sygn. akt Ts 126/22* Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jarosław Wyrembak, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Z.J. w sprawie zgodności: art. 13 § 1 pkt 1, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podat-kowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540), art. 2-7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170, ze zm.), uchwał Rady Miasta Torunia w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieru-chomości, na podstawie których ustalono wymiar podatku od nieruchomości [skarżącego] z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej 9 czerwca 2022 r. (data nadania) Z.J. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postępowania. 2. Skarga konstytucyjna została sformułowana na tle następującego stanu faktycznego. Jak wynika z akt sprawy, 17 lipca 2006 r. skarżący dokonał zakupu działek, których kwalifikacja uległa w 2010 r. zmianie z gruntów ornych na mieszkaniowe. W latach 2011-2013 organ podatkowy wydał decyzje określające kwotę podatku rolnego na 0 zł z uwagi na fakt iż były one w chwili zakupu sklasyfikowane jak grunty orne klasy VI. Następnie, posta-nowieniem z 5 lutego 2014 r. (znak […], zob. s. 3 skargi konstytucyjnej), obłożono je podat-kiem od nieruchomości, nie stosując zwolnienia podatkowego przysługującego gruntom rol-nym. Skarżący wskazał, że ostatecznymi orzeczeniami w jego sprawie są postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. (dalej: SKO) rozpoznające zażalenia skarżą-cego w sprawie ustalenia wysokości zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości na podstawie decyzji i postanowień wydanych przez Prezydenta Miasta T. za lata 2014-2019. * Postanowieniem z dnia 21 października 2025 r. sprostowano w komparycji oczywistą omyłkę pisarską. OTK ZU B/2025 Ts 126/22 poz. 286 2 We wszystkich rozpoznawanych zażaleniach SKO utrzymało w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji (sygn. […]). Od wszystkich postanowień SKO, doręczonych ówczesnemu pełnomocnikowi skarżą-cego 20 lipca 2021 r. (za: skarga konstytucyjna oraz prezentata widniejąca na kopiach decyzji doręczonych do Trybunału), nie wniesiono środka odwoławczego. Jednocześnie skarżący poinformował o szeregu decyzji oraz orzeczeń podjętych wcze-śniej w postępowaniach w sprawie nałożonych podatków od jego nieruchomości, nie wskazał jednak, by były relewantne dla wszczętego przez niego postępowania przed Trybunałem Kon-stytucyjnym. 3. Zdaniem skarżącego zmiana wymiaru podatku od posiadanej nieruchomości jest krzywdząca i narusza jego konstytucyjne prawa i wolności. Co więcej, jego zdaniem, zwol-nienie od podatku na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 333) jest nadal aktualne (s. 3 i 4 skargi), a działania organów podatkowych obarczone są błędem. Pełnomocnik skarżącego poinformował także, że skarżący nie został powiadomiony za poświadczeniem odbioru o zmianie klasyfikacji gruntów, których jest właścicielem, co unie-możliwiło odniesienie się do tego faktu. W opinii skarżącego jest to zaniedbanie organu, które stanowi naruszenie zasady praw słusznie nabytych (s. 4 i 5 skargi). W skardze podniesiono również, że zmiana przeznaczenia gruntu nie była uzasadniona ważnymi dobrami konstytu-cyjnymi ani sytuacją gospodarczą kraju, a organ podatkowy nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, co świadczy o naruszeniu art. 122 ustawy – Ordynacja podatkowa. 4. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 30 sierpnia 2022 r. (doręczo-nym pełnomocnikowi skarżącego 12 września 2022 r.) skarżący został wezwany do usunięcia (w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia) braków formalnych skargi przez: 1) wskazanie ostatecznego orzeczenia, w rozumieniu art. 79 Konstytucji, w związku z którym wniesiona została skarga konstytucyjna (wraz z czterema kopiami); 2) udokumentowanie daty doręczenia orzeczenia wskazanego jako ostateczne zgodnie z punktem 1 niniejszego zarządzenia (doręczenie np. poświadczonej za zgodność z orygina-łem koperty, w której doręczone zostało to orzeczenie wraz z monitoringiem przesyłki Poczty Polskiej lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki) wraz z czterema kopiami; 3) poinformowanie, czy od wskazanego ‒ zgodnie z punktem 1 zarządzenia ‒ osta-tecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia (wraz z czterema kopiami); 4) doręczenie czterech kopii pełnomocnictwa; 5) doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem (wraz z czterema kopiami): a) ostatecznego orzeczenia, w związku z którym została wniesiona skarga konstytu-cyjna, b) orzeczeń (wyroki, postanowienia, decyzje, inne rozstrzygnięcia) potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej. Pełnomocnik skarżącego odpowiedział na powyższe zarządzenie w piśmie z 19 wrze-śnia 2022 r. (data nadania), które przesłał wraz z załącznikami. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: OTK ZU B/2025 Ts 126/22 poz. 286 3 u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie. 2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji skargę wnosi się do Trybunału, jeśli sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego. W konse-kwencji art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK uzależnia wniesienie skargi od wyczerpania drogi prawnej, o ile jest ona przewidziana, a także określa trzymiesięczny termin do wniesienia skargi, wią-żąc go ściśle z datą doręczenia prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego osta-tecznego rozstrzygnięcia. 2.1. Utrwalone orzecznictwo TK wskazuje, że z powyższych przepisów Konstytucji oraz u.o.t.p.TK wynika, iż skarga konstytucyjna ma charakter subsydiarny wobec innych środków służących ochronie wolności i praw konstytucyjnych (zob. np. postanowienie TK z 1 września 1998 r., sygn. Ts 97/98, OTK ZU nr 6/1998, poz. 104). Oznacza to, że jej złoże-nie uznaje się za uzasadnione, gdy w sprawie sądowej lub administracyjnej, z której ona wy-nika, postępowanie zostało przeprowadzone i ostatecznie zakończone (zob. postanowienie TK z 9 kwietnia 2019 r., sygn. SK 7/19, OTK ZU A/2019, poz. 15). Skarżący wniósł skargę konstytucyjną w związku z sześcioma postanowieniami Sa-morządowego Kolegium Odwoławczego z 19 lipca 2021 r. (sygn. pism: […]; dalej: postano-wienia SKO) w przedmiocie utrzymania w mocy postanowień Prezydenta Miasta Torunia dotyczących odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany jego decyzji ostatecznych ustalających wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości skarżącego, za lata 2014-2019. Skarżący poinformował (w piśmie z 19 września 2022 r.), że od żadnego ze wskaza-nych wyżej postanowień SKO nie wniesiono przysługującego środka odwoławczego, tj. skar-gi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Powyższe prowadzi do konkluzji, że złożona skarga nie spełnia podstawowego wymogu wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a dopre-cyzowanego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. 2.2. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że jeśliby za skarżącym przyjąć, że postanowienia SKO są orzeczeniami, o których mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji, to skardze konstytucyjnej należałoby odmówić nadania dalszego biegu z uwagi na przekroczenie termi-nu wskazanego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, zgodnie z którym skarga konstytucyjna może być wniesiona w ciągu trzech miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu ostatecznego orzeczenia w sprawie. W piśmie z 19 września 2022 r. wskazano, że 20 lipca 2021 r. doręczono pełno-mocnikowi skarżącego orzeczenia, które w opinii skarżącego ostatecznie rozstrzygają o jego prawach i wolnościach w rozumieniu art. 79 Konstytucji oraz doręczono ich kopie potwier-dzone za zgodność z oryginałem, opatrzone stosowną prezentatą. Skarga konstytucyjna wnie-siona została zaś 9 czerwca 2022 r., tj. z przekroczeniem ustawowego terminu, w związku z czym należy odmówić jej nadania biegu. Wskazane okoliczności są – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 i 2 u.o.t.p.TK – podstawami odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Mając powyższe na względzie Trybunał Konstytucyjny orzekł jak w sentencji. POUCZENIE OTK ZU B/2025 Ts 126/22 poz. 286 4 Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Powołane przepisy

art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło