Ts 127/19

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2020-01-29

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może być wniesiona, gdy postępowanie administracyjne w sprawie skarżącego nie zostało jeszcze zakończone i nie wydano ostatecznego orzeczenia?
Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna jest dopuszczalna wyłącznie wobec przepisu, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekły ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego. W przypadku, gdy organ drugiej instancji uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, postępowanie nie zostało zakończone, a droga prawna nie została wyczerpana. Wniesienie skargi w takim stanie faktycznym jest przedwczesne i nie spełnia warunków określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 77 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Stan faktyczny
Skarżąca M.R. zaskarżyła do Trybunału Konstytucyjnego art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, powołując się na naruszenie praw własności, równości wobec prawa i zasady prawnej państwa. Sprawa wynikała z postępowania w sprawie samowoli budowlanej, w którym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył obowiązek wykonania robót, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że należy stosować inne przepisy niż te zakwestionowane w skardze. Skarżąca wniosła skargę konstytucyjną przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia w ponownie wszczętym postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 22 czerwca 2020 r. Pozycja 196 POSTANOWIENIE z dnia 29 stycznia 2020 r. Sygn. akt Ts 127/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski, po wstępnym rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym, skargi konstytucyjnej M.R. w sprawie zgodności: art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, ze zm.) z art. 64 w związku z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 19 sierpnia 2019 r. (data nadania), M.R. (dalej: skarżąca), wystąpiła z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla W. decyzją z 9 września 2016 r., powołując się na art. 40 ustawy z dnia 27 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.; dalej: ustawa z 1974 r.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, ze zm.; dalej: ustawa z 1994 r.), nałożył na skarżącą obowiązek wykonania określonych w tej decyzji robót budowlanych w terminie 12 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Decyzją z 28 grudnia 2016 r. (nr […]) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., zgodnie z oczekiwaniem strony, uchylił decyzję z 9 września 2016 r. i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że jedynie w przypadku wybudowania obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48 ustawy z 1994 r., do likwidacji jej skutków należy stosować przepisy ustawy z 1994 r. Natomiast w przypadku, gdy skarżąca nie działała w warunkach samowoli budowlanej, a jedynie dopuściła się istotnych odstępstw od warunków pozwolenia budowlanego, rozpatrywana sprawa wymagała przeprowadzenia postępowania w trybie art. 51 ustawy z 1994 r. Organ drugiej instancji podkreślił również, że z uwagi na konieczność zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie mógł merytorycznie orzekać w tej sprawie. OTK ZU B/2020 Ts 127/19 poz. 196 2 Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. doma-gając się uchylenia powyższej decyzji. W jej ocenie organ błędnie uznał, że należy stosować przepisy obowiązującej ustawy z 1994 r., gdyż zgodnie z jej art. 103 ust. 2 zastosowanie znajdują przepisy ustawy z 1974 r. Wyrokiem z 7 grudnia 2017 r. (sygn. akt […]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę. W uzasadnieniu sąd podzielił stanowisko organu drugiej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 26 kwietnia 2019 r. (sygn. akt […]) oddalił skargę kasacyjną skarżącej. Zdaniem skarżącej zakwestionowany przepis poprzez swój retroaktywny i sprzeczny z zasadą równości wobec prawa charakter (art. 2 oraz art. 32 Konstytucji) narusza przysługujące jej prawo własności, może bowiem doprowadzić do częściowej rozbiórki jej lokalu. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem rozstrzygnięcia merytorycznego. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywiście bezzasadna. 2. Skarżąca zakwestionowała art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186) o treści: ,,Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe”. 3. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo wnieść skargę konstytucyjną w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekły ostatecznie o jego wolnościach, prawach lub obowiązkach określonych w Konstytucji. Warunkiem skorzystania ze skargi konstytucyjnej jest uczynienie jej przed-miotem wyłącznie tego przepisu, który był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracji publicznej, wydanego w sprawie skarżącego. Wniesienie skargi konstytucyjnej musi zatem zostać poprzedzone wydaniem indywidualno-konkretnego aktu kończącego postępowanie w danej sprawie. Powyższy wymóg wynika także z art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK, zgodnie z którym skarga konstytucyjna może zostać wniesiona dopiero po wyczerpaniu przysługującej w sprawie drogi prawnej. Gdy w sprawie skarżącej, w ramach przysługującej jej drogi prawnej, postępowanie nadal się toczy, nie można przyjąć, że doszło w niej do wydania orzeczenia spełniającego wymóg określony w art. 79 ust. 1 Konstytucji. 4. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego rozpatrywana skarga nie spełnia powyższych warunków. Z załączonego do sprawy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że postępowanie administracyjne w sprawie skarżącej nie zostało zakończone. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił bowiem decyzję z 9 września 2016 r. i przekazał sprawę Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca nie wyczerpała więc przysługującej jej drogi prawnej. Postępowanie admini- OTK ZU B/2020 Ts 127/19 poz. 196 3 stracyjne będzie toczyło się ponownie przed organami, a być może także przed sądami administracyjnymi, dlatego wniesienie skargi konstytucyjnej musi być uznane za przed-wczesne. 5. Mając powyższe na względzie Trybunał stwierdza, że rozpatrywana skarga nie spełnia podstawowych przesłanek wniesienia skargi konstytucyjnej, wskazanych w art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK. Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze dalszego biegu. Z tych przyczyn Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Powołane przepisy

art. 64 w związku z art. 2 Konstytucjiart. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło