Ts 128/20

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 28 grudnia 2022 r. Pozycja 229 POSTANOWIENIE z dnia 9 września 2022 r. Sygn. akt Ts 128/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski – przewodniczący Bartłomiej Sochański – sprawozdawca Jakub Stelina, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 16 marca 2022 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M.J., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 31 sierpnia 2020 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił o stwierdzenie, że: 1) art. 77 § 1 i 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070, ze zm.; dalej: p.u.s.p.) jest niezgodny z art. 10 ust. 2, art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji; 2) art. 350 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) jest niezgodny z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji; 3) art. 46 ust. 4 pkt 4 oraz art. 46b pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu za-każeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. Nr 234, poz. 1570, ze zm.; dalej: ustawa o zwalcza-niu chorób) jest niezgodny z art. 57 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie, art. 57 w związ-ku z art. 233 ust. 3 i art. 233 ust. 3 Konstytucji; 4) § 25 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1356, ze zm.; dalej: rozporządzenie) jest niezgodny z art. 57 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie, art. 57 w związku z art. 233 ust. 3 i art. 233 ust. 3 Konstytucji. Postanowieniem z 16 marca 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 30 marca 2022 r.) Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 30 li-stopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym OTK ZU B/2022 Ts 128/20 poz. 229 2 (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej stwierdziwszy, że nie spełnia ona przesłanek określonych w art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK. Trybunał zwrócił uwagę na to, że zaskarżony przez skarżącego art. 77 § 1 i 9 p.u.s.p. dotyczy dwóch różnych trybów delegowania sędziego, bowiem na podstawie § 1 (i to tylko pkt 1) podmiotem, który dokonuje delegacji jest Minister Sprawiedliwości, natomiast w sytuacji przewidzianej w § 9 delegacji może dokonać prezes sądu apelacyjnego. Biorąc to pod uwagę należy stwierdzić, że § 1 i § 9 zakwestionowanego przepisu nie mogły jedno-cześnie stanowić podstawy delegowania sędziego sądu rejonowego orzekającego w sprawie skarżącego. W zakresie, w jakim skarżący kwestionuje zgodność z Konstytucją art. 77 § 1 i 9 p.u.s.p. skarga konstytucyjna nie zawiera wskazania, czy do zarzucanego w skardze narusze-nia prawa do sądu doszło w jednym, czy obu postępowaniach, a także, czy w tych sprawach orzekał sędzia delegowany przez Ministra Sprawiedliwości, czy prezesa sądu apelacyjnego. W odniesieniu do zakwestionowanego w skardze art. 350 § 1 k.p.c. Trybunał ustalił, że naruszenie prawa do rzetelnej procedury skarżący łączy z „niejednoznacznym i blankieto-wym” sformułowaniem „inne oczywiste omyłki”. Trybunał wskazał więc, że w swoich orze-czeniach wielokrotnie podkreślał, iż stosowanie przez ustawodawcę zwrotów niedookreślo-nych, czy też tak jak w analizowanej sprawie „niejednoznacznych”, nie może per se prowa-dzić do formułowania zarzutów niekonstytucyjności przepisów, w których one występują. Tego typu zwroty stosowane są w wielu systemach prawnych i nie można podważać ich le-galności tylko dlatego, że pozostawiają organom stosującym prawo określony zakres władzy dyskrecjonalnej. Trybunał wskazał na wyrok z 16 stycznia 2006 r., w którym orzekł: „Kryty-ka takich rozwiązań [legislacyjnych] powinna koncentrować się nie na samym posługiwaniu się przez przepisy prawa zwrotami niedookreślonymi, ale na tym, czy wprowadzając takie zwroty do porządku prawnego, prawodawca przewidział czytelne, z punktu widzenia ewentu-alnych odbiorców rozstrzygnięć, mechanizmy kontroli (także pozaprocesowej) korzystania przez sądy z przyznanej im władzy dyskrecjonalnej” (sygn. SK 30/05, OTK ZU nr 1/A/2006, poz. 2). W sprawie, w związku z którą skarżący wniósł skargę, jak zauważył Trybunał, usta-wodawca umożliwił mu zakwestionowanie postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki. Sąd Apelacyjny rozpoznał zażalenie, zaś argumenty przemawiające za jego oddaleniem przedstawił w pisemnym uzasadnieniu postanowienia z 20 sierpnia 2020 r. (sygn. akt […]). Trybunał ponadto stwierdził, że część zarzutów sformułowanych w skardze jest niezasadna i odnosi się w rzeczywistości do zapadłego in concreto rozstrzygnięcia, a nie zakwestionowa-nego art. 350 § 1 k.p.c. Sformułowane w skardze zarzuty niezgodności z Konstytucją art. 46 ust. 4 pkt 4 i art. 46b pkt 1 ustawy o chorobach zakaźnych, a także § 25 ust. 1 rozporządzenia Trybunał uznał natomiast za ogólne i przy tym niespójne. W zażaleniu wniesionym do Trybunału 4 kwietnia 2022 r. (data nadania) skarżący za-kwestionował postanowienie w całości. Przedstawił obszerny wywód dotyczący oczywistej bezzasadności skargi, zarzuciwszy, że „tylko ona uprawnia Trybunał Konstytucyjny do od-mowy nadania biegu skardze konstytucyjnej gdy nie zawiera ona braków formalnych” (s. 2). Zwrócił uwagę także na to, że wniósł już do Trybunału skargi, w których zakwestionował zgodność z Konstytucją art. 77 § 1 i 9 p.u.s.p. i art. 46 ust. 4 pkt 4 ustawy o chorobach zakaź-nych, a Trybunał przyjął je do merytorycznej oceny. Nie ma więc formalnych przeszkód, aby Trybunał nadał dalszy bieg także tej skardze. W odniesieniu natomiast do odmowy nadania skardze dalszego biegu w zakresie art. 350 § 1 k.p.c. skarżący uznał, że „konieczne staje się wypowiedzenie przez Trybunał Konstytucyjny co do granic tworzenia i stosowania przepisów blankietowych lub niejednoznacznych” (s. 2). Wbrew bowiem temu co Trybunał wskazał w zaskarżonym postanowieniu, „sytuacja procesowa strony uległa znacznemu pogorszeniu w związku z zastosowaniem przepisów o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej” (s. 3). W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie postanowienia z 16 marca 2022 r. i przekazanie skargi do merytorycznego rozpoznania. OTK ZU B/2022 Ts 128/20 poz. 229 3 Zażalenie zostało sporządzone i wniesione do Trybunału przez adwokata, który nie był umocowany pełnomocnictwem dołączonym do skargi konstytucyjnej. Zarządzeniem z 18 maja 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 31 maja 2022 r.) sędzia Trybunału Konstytucyjnego, na podstawie art. 130 § 1 k.p.c. w związku z art. 36 u.o.t.p.TK, wezwał skarżącego do doręczenia pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 53 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK wraz z czterema odpisami, a także czterech odpisów zażalenia podpisanych przez pełnomocnika skarżącego, pod rygorem zwro-tu zażalenia. Pełnomocnik ustosunkował się do zarządzenia 6 czerwca 2022 r. (data nadania). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada prze-de wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty pod-niesione w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania dalszego biegu skardze kon-stytucyjnej. 3. Sformułowany w złożonym środku odwoławczym zarzut, jakoby Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze z powodu jej oczywistej bezzasadności, nie znajduje potwier-dzenia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Skarżący wydaje się nie zauważać, że powodem odmowy przekazania skargi do merytorycznej oceny było niespełnienie warunków formalnych wskazanych w art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK, zaś podstawą odmowy art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK. Przedstawiony w zażaleniu wywód dotyczący oczywistej bezzasadno-ści nie ma więc związku z zapadłym rozstrzygnięciem. 4. Trybunał Konstytucyjny nie podziela także zarzutu, jakoby o przekazaniu skargi do merytorycznej oceny (w zakresie zakwestionowanego w niej art. 77 § 1 i 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 2072, ze zm. oraz art. 46 ust. 4 pkt 4, art. 46b pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 2069, ze zm., a także § 25 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, obecnie: Dz. U. poz. 1356, ze zm.) miała decydować okoliczność przyjęcia przez Trybunał do merytorycznego rozpoznania innych skarg skarżącego (sygn. SK 33/21 i SK 4/21). Skarżący nie wziął pod uwagę tego, że każda skarga konstytucyjna jest indywidu-alnym pismem procesowym, które wnosi się do Trybunału w związku ze sprawą zakończoną wydaniem przez sąd lub organ administracji publicznej ostatecznego orzeczenia. Analizowa-na skarga różni się od spraw rozpoznawanych merytorycznie przez Trybunał. Została ona bowiem wniesiona do Trybunału w związku z orzeczeniami wydanymi na podstawie innych stanów faktycznych, a przez to zawierającymi inne uzasadnienia. Ponadto wbrew temu co skarżący stwierdził w zażaleniu, sprawa o sygn. SK 4/21 cechuje się innym przedmiotem za-skarżenia. OTK ZU B/2022 Ts 128/20 poz. 229 4 Należy także nadmienić, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Trybunału, ba-danie dopuszczalności rozpoznania skargi nie kończy się w fazie rozpoznania wstępnego, lecz jest dokonywane przez cały czas jej rozpoznawania. Według Trybunału, pozytywny wynik wstępnej kontroli skargi nie przesądza definitywnie o dopuszczalności późniejszego jej roz-poznania co do meritum. W wypadku stwierdzenia przeszkody formalnej na etapie służącym merytorycznemu rozpoznaniu, Trybunał umarza postępowanie (zob. postanowienie TK z 29 czerwca 2021 r., sygn. SK 12/18, OTK ZU A/2021, poz. 48). 5. Na uwzględnienie nie zasługują także zarzuty dotyczące odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu w zakresie art. 350 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.; dalej: k.p.c.). Należy przede wszystkim zauważyć, że zarzuty, które skarżący postawił w zażaleniu są toż-same z tymi, które częściowo sformułował już w skardze. Trybunał zwraca uwagę, że w po-stanowieniu z 16 marca 2022 r. uznał je za niezasadne. Skarżący nie odniósł się natomiast do zasadniczego powodu odmowy przekazania skargi do merytorycznej oceny. Należy zatem przypomnieć, że w zaskarżonym postanowieniu Trybunał wskazał, że stosowanie przez usta-wodawcę zwrotów niedookreślonych nie może być traktowane jako źródło niezgodności z Konstytucją przepisów, w których one występują. Zarzuty skarżącego muszą koncentrować się na tym, czy ustawodawca przewidział mechanizmy kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie przepisu, w którym występuje zwrot niedookreślony. Skoro w zażaleniu skarżący pominął tę kwestię, to tym samym nie podważył podstawy odmowy przekazania skargi do oceny merytorycznej. Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.