Ts 129/19

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2020-03-12

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może być rozpatrzona na merytorycznie, jeśli zaskarżone przepisy nie stanowiły podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego?
Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna jest instytucją kontroli konkretnej, co wymaga powiązania naruszenia praw podmiotowych z ostatecznym rozstrzygnięciem sądu lub organu administracji publicznej. Jeśli zaskarżone przepisy nie stanowiły podstawy takiego rozstrzygnięcia, Trybunał Konstytucyjny słusznie odmawia nadania skardze dalszego biegu, gdyż brak jest przedmiotu kontroli konstytucyjnej w rozumieniu art. 79 Konstytucji.
Stan faktyczny
Skarżący M.J. zaskarżył przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 118 § 5 i § 6 oraz art. 394 § 1 k.p.c.) w skardze konstytucyjnej, twierdząc, że naruszają one prawo do sądu i dwuinancyjnego postępowania. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, ponieważ skarżący przyznał, że nie doszło do wydania orzeczenia na podstawie art. 118 § 5 i § 6 k.p.c., a art. 394 § 1 k.p.c. nie mógł być podstawą rozstrzygnięcia merytorycznego. Skarżący wniósł zażalenie na tę odmowę.
Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażalenia

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 3 lipca 2020 r. Pozycja 200 POSTANOWIENIE z dnia 12 marca 2020 r. Sygn. akt Ts 129/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krystyna Pawłowicz – przewodniczący Leon Kieres – sprawozdawca Jakub Stelina, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 18 grudnia 2019 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M.J., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej z 21 sierpnia 2019 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący) kwestionuje art. 118 § 5 i § 6 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460; dalej: k.p.c.) z art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 31 ust. 3 zdanie ostatnie, art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 176 ust. 2, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 2, art. 77 ust. 1 i 2, art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 394 § 1 k.p.c. w zakresie, w jakim „nie obejmuje on ochroną orzeczeń w których Sąd II instancji po raz pierwszy orzeka w przedmiocie wskazanym w Art. 394 § 1 KPC”, z art. 45 ust. 1, art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Skarżący uważa, że art. 118 § 5 k.p.c., umożliwiając dokonanie prawomocnej oceny roszczenia wynikającego z art. 77 ust. 1 Konstytucji przez osoby nie mające statusu niezawi-słego i właściwego sądu, narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji. Pozbawia także prawa do dwuin-stancyjnego postępowania sądowego i zamyka drogę sądową ustawą zwykłą. Zdaniem skarżącego art. 118 § 5 i § 6 k.p.c. narusza art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji, ponieważ „nie przewiduje żadnej obligatoryjnej drogi sądowej do rozpo-znania »sprawy« o wydanie prejudykatu”. OTK ZU B/2020 Ts 129/19 poz. 200 2 2. Postanowieniem z 18 grudnia 2019 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, ponieważ nie spełnia wymogów konstytucyjnych i ustawowych warunkujących nadanie jej dalszego biegu. 3. W zażaleniu z 8 stycznia 2020 r. (data nadania) skarżący wskazuje, że jeżeli skarga konstytucyjna w zakresie art. 394 § 1 k.p.c. obciążona jest brakiem uzasadnienia zarzutów, to zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) stronę należało wezwać do usunięcia braku formalnego skargi konstytucyjnej. W odniesieniu do art. 118 § 5 i § 6 k.p.c. zdaniem skarżącego należy uznać, że zaskar-żone normy prawne stanowiły podstawę rozstrzygnięcia sprawy nawet wtedy jeśli z powodu ich zastosowania nie doszło do wydania wyroku. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Kon-stytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sfor-mułowane w zażaleniu nie dają podstaw do nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. 3. Przyczyną odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej jest brak osta-tecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego, wydanego na podstawie zaskarżonych prze-pisów. Skarżący sam przyznaje, że nie doszło do wydania orzeczenia na podstawie art. 118 § 5 i § 6 k.p.c., natomiast art. 394 § 1 k.p.c. ze swej natury nie mógł być podstawą rozstrzy-gnięcia merytorycznego. Z tego względu – jak podkreślał Trybunał – skarżący nie był wzy-wany do usunięcia braku formalnego w odniesieniu do art. 394 § 1 k.p.c. ponieważ jest to brak nieusuwalny. Usunięcie braku polegające na uzupełnieniu zarzutów wobec tego przepisu nie miałoby wpływu na odmowę nadania skardze dalszego biegu. Ustanowiona w art. 79 Konstytucji instytucja skargi konstytucyjnej została przewi-dziana jako forma kontroli konkretnej. W konsekwencji przyjęcia takiego modelu skargi kon-stytucyjnej przedmiotem zaskarżenia może być tylko taki przepis, który stanowił podstawę ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracji publicznej. W związku z tym istnieje zarówno konstytucyjny, jak i ustawowy wymóg powiązania naruszenia praw podmiotowych skarżącego z ostatecznym rozstrzygnięciem w jego sprawie. W art. 53 ust. 2 u.o.t.p. TK ustanowiony został obowiązek dołączenia do skargi kon-stytucyjnej wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia wydanego na podstawie przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji pu-blicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżącego określo-nych w Konstytucji, i w stosunku do którego skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją. OTK ZU B/2020 Ts 129/19 poz. 200 3 4. Z uwagi na to, że żaden z kwestionowanych w skardze konstytucyjnej przepisów nie był podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego, Trybunał słusznie od-mówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu z uwagi na nie spełnienie wymogu konstytucyjnego i ustawowego warunkującego jej nadanie. Z tych względów Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.

Powołane przepisy

art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 10 ust. 2 Konstytucji RPart. 2 Konstytucji RPart. 176 ust. 2 Konstytucji RPart. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RPart. 176 ust. 1 Konstytucji RPart. 10 ust. 2 Konstytucji RPart. 7 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło