Ts 13/22

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 2 października 2023 r. Pozycja 252 POSTANOWIENIE z dnia 27 czerwca 2023 r. Sygn. akt Ts 13/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej W.Ś. o zbadanie zgodności: 1) „§ 2 ust. 1 w zw. z § 1 Rozporządzeni[a] Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 marca 2020 w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalcza-niem COVID-19 (Dz. U. 2020 poz. 410), art. 30b Ustawy – Prawo oświatowe z dnia 14 grudnia 2016 r. z poźn. zm. (Dz. U. z 2020 r. poz. 910) są niezgod-ne z art. 70 Konstytucji RP, oraz art. 1 pkt 1 i 9 Ustawy Prawo oświatowe (…), art. 6, art. 16, art. 28, art. 29 Konwencji o prawach dziecka z dnia 20 li-stopada 1989 r. (Dz. U. 1991 Nr 120, poz. 526), w zakresie jakim poprzez zamknięcie placówek oświatowych, jest niezgodny z art. 2, art. 7 i art. 10, art. 31 Konstytucji z naruszeniem zasady proporcjonalności z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP”; 2) „§ 1 Rozporządzeni[a] Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funk-cjonowania jednostek systemu oświaty w związku zapobieganiem, przeciw-działaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. 2020 poz. 493) narusza art. 70 Konstytucji w zakresie formy realizacji obowiązku niezgodnego z ustawą, art. 1 pkt 1 i 9 i art. 68 pkt 2, 3 i 6 Ustawy Prawo oświatowe (…), Ustawy Karty Nauczyciela (Dz. U. z 2021 r. poz. 1762) w art. 6 pkt 1, 2, w zakresie zaprzestania przez szkołę realizacji celów wychowawczych, opiekuńczych i zapewnienia uczniom bezpieczeństwa. Konwencji o prawach dziecka z 20 listopada 1989 r. (Dz. U. 1991 Nr 120, poz. 526) w art. 3 ust. 3 w zakre-sie braku dostosowania norm prawnych w dziedzinie bezpieczeństwa i zdro-wia dziecka; art. 16 w zakresie prowadzenia kontroli środkami audio wizual-nymi w życiu domowym dziecka; jest niezgodny z art. 2, art. 7 i art. 10, art. 31 Konstytucji z naruszeniem zasady proporcjonalności z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP”; 3) „§ 1 pkt 2 Rozporządzeni[a] Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 paź-dziernika 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie czasowego ograni-czenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobiega-niem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. 2020 poz. 1830) w zakresie jakim ustanawia tzw. Tryb Hybrydowy i podział terytorium Polski OTK ZU B/2023 Ts 13/22 poz. 252 2 na strefy o różnych kolorach różnicujące prawa obywatelskie, co narusza Konstytucj[ę] RP w art. 32 ust. 1 i 2 oraz w zakresie przekroczenia delegacji ustawowej z art. 46a i art. 46 b pkt 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, z poźn. zm.) co narusza art. 92 Konstytucji RP. Ponadto to § 1 w/w rozporządzenia poprzez wprowadzenie w nim edukacji zdalnej, w tym limitów różnicujących uczniów na tych co pobierają naukę w jednost-kach oświatowych i poza nimi; jest niezgodny z art. 2, art. 7 i art. 10, art. 31 Konstytucji z naruszeniem zasady proporcjonalności z art. 31 ust. 3 Konsty-tucji RP. Co również narusza preambułę Konwencji o prawach dziecka z dnia 20 listopada 1989 r. w zakresie braku rozróżnienia praw i wolności w zależ-ności od pochodzenia i urodzenia jak i wszelkich innych różnic (Dz. U. 1991 Nr 120, poz. 526)”; 4) „§ 2 d. 1. Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 22 marca 2021 r. (Dz. U. 2021 poz. 502) w zakresie w jakim różnicuje uczniów z uwagi na miejsce zatrudnienia rodziców w podmiotach wykonujących działalność leczniczą oraz innych osób realizujących zadania publiczne w związku z za-pobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID–19, jest niezgodny z art. 70, 31 i 32 Konstytucji RP, oraz art. 1 pkt 1 i 9 Ustawy Prawo oświato-we (…), art. 6, art. 16, art. 28, art. 29 Konwencji o prawach dziecka z dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. 1991 Nr 120, poz. 526) oraz preambuły tej kon-wencji w zakresie braku rozróżnienia praw i wolności od pochodzenia spo-łecznego z naruszeniem zasady proporcjonalności z art. 31 ust. 3”; 5) „§ 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 26 marca 2021 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświa-ty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. 2021 poz. 561 z późn. zm.) w brzmieniu § 1.1. Do dnia 31 grudnia 2021 r. ogranicza się w całości lub w części funkcjonowanie publicznych i niepublicznych jednostek systemu oświaty, w których odpowiednio wszyst-kie lub poszczególne zajęcia zostały zawieszone na podstawie przepisów wy-danych na podstawie odpowiednio art. 95a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2020 r. poz. 1327 oraz z 2021 r. poz. 4), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2017 r., art. 32 ust. 11 oraz art. 47 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. W zakresie jakim jest oparty na nieobowiązującej delegacji ustawowej, a to art. 95a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2020 r. poz. 1327 oraz z 2021 r. poz. 4), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2017 r. jest niezgodny z art. 2, art. 7 i art. 10, art. 31 Konstytucji z naruszeniem zasady proporcjonalności z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP”; 6) „§ 18 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograni-czeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. 2020 poz. 673) w zakresie jakim nakłada się, w tym na uczniów i inne osoby przebywające w jednostkach oświatowych, obowiązek zakrywania, przy po-mocy odzieży lub jej części, maski albo maseczki, ust i nosa: 2) w miejscach ogólnodostępnych, w tym: a) na drogach i placach, b) w zakładach pracy oraz w budynkach użyteczności publicznej przeznaczonych na potrzeby: (…) oświaty jest niezgodny z art. 30, 31 Konstytucji poprzez naruszenie niezby-walnej godności człowieka przez władze publiczne, poprzez zmuszanie do OTK ZU B/2023 Ts 13/22 poz. 252 3 zakrywania ust i nosa maseczką czego mu prawo nie nakazuje, co narusza wolność człowieka, które to ograniczenia naruszają istotę wolności i praw a także zasadę proporcjonalności z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP”. p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej sporządzonej i wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 10 stycznia 2021 r. (data nadania) przez pełnomocnika z wyboru, małoletni W.Ś. (dalej: skar-żący), reprezentowany przez swojego przedstawiciela ustawowego (ojca), wystąpił z żąda-niami przytoczonymi w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego. Ojciec skarżącego zawiadomił Prokuraturę Rejonową w K. o przekroczeniu uprawnień przez Dyrektora Zespołu Szkół […] (tj. placówki, w której uczy się skarżący) w związku z wprowadzeniem od 11 marca do 10 czerwca 2021 r. nauki zdalnej i nauczania hybrydowe-go. Zdaniem zawiadamiającego było to działanie na szkodę interesu publicznego i prywatne-go jego syna. Postanowieniem z 23 czerwca 2021 r. (sygn. akt […]) Prokurator Prokuratury Rejonowej odmówił wszczęcia śledztwa, stwierdziwszy brak znamion czynu zabronionego z art. 231 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 1138, ze zm.). Sąd Rejonowy w K., Wydział III Karny postanowieniem z 4 października 2021 r. (sygn. akt […]), doręczonym skarżącemu 11 października 2021 r., utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy. Skarżący zarzucił m.in., że w sprawie, w związku z którą skierował skargę do Trybu-nału, doszło do naruszenia przysługującego mu prawa do nauki (art. 70 Konstytucji), a ponad-to, że zakwestionowane w skardze rozporządzenia, wprowadzające obowiązek nauki zdalnej, a także zasłaniania ust i nosa, zostały wydane bez ustawowego upoważnienia, o którym mowa w art. 92 ust. 1 Konstytucji. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 15 marca 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 23 marca 2022 r.), na podstawie art. 130 § 1 ustawy z dnia 17 li-stopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.) w związku z art. 36 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), wezwał skarżącego do udokumentowania daty doręczenia orzeczenia wskazanego w skardze jako ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, a także do podania, czy od tego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia. W piśmie procesowym złożonym w Trybunale 30 marca 2022 r. (data nadania) skar-żący usunął powyższe braki skargi. Zarządzeniem z 27 października 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 16 listopada 2022 r.) sędzia Trybunału Konstytucyjnego, na podstawie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK, wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez: 1) sprecyzowa-nie jej przedmiotu, poprzez wyjaśnienie, które przepisy wskazane na stronach 1-4 skargi, po słowach: „wnoszę o: stwierdzenie, że:” są przepisami, o których mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK; 2) wyjaśnienie, czy przepisy te są kwestionowane w całości, natomiast jeśli w określonym zakresie – dokładne określenie zakresu ich zaskarżenia; 3) sprecyzowanie wzorców kontroli dla zakwestionowanych w skardze przepisów poprzez wskazanie, które konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego wyrażone w przepisach wskazanych na stro-nach 1-4 skargi, po słowach: „wnoszę o stwierdzenie, że:”, i w jaki sposób, zostały jego zda- OTK ZU B/2023 Ts 13/22 poz. 252 4 niem naruszone; 4) uzasadnienie zarzutów niezgodności kwestionowanych przepisów z wol-nościami lub prawami skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na ich poparcie. W ustawowym terminie do Trybunału Konstytucyjnego nie wpłynęło żadne pismo procesowe. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wol-ności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia warunków wynika-jących zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i przepisów ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK, jeżeli skarga nie spełnia wymagań przewidzianych w u.o.t.p.TK, a usunięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje zarzą-dzenie, w którym wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego rozpoznania, pomimo prawidłowego do-ręczenia pełnomocnikowi skarżącego zarządzenia sędziego Trybunału (data doręczenia: 16 listopada 2022 r.), braki skargi nie zostały usunięte. Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK – podstawą odmowy na-dania analizowanej skardze dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak na wstępie. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.