Ts 130/20

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2020-12-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 45 ustawy o usługach detektywistycznych w zakresie określania znamion czynu zabronionego jest zgodny z art. 42 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 2 Konstytucji RP (zasada nullum crimen, nulla poena sine lege certa)?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny nadał skardze konstytucyjnej dalszy bieg, uznając, że zarzuty skarżącego dotyczące nieokreśloności znamion czynu zabronionego w art. 45 ustawy o usługach detektywistycznych nie są oczywiście bezzasadne. Przepis ten, karzący wykonanie czynności zastrzeżonych ustawowo dla organów państwowych, może pozostawiać dowolność w ich interpretacji, co wymaga merytorycznej oceny zgodności z konstytucyjną zasadą legalizmu.
Stan faktyczny
Skarżący, licencjonowany detektyw, został skazany za stosowanie lokalizatora GPS podczas obserwacji osoby trzeciej w ramach świadczenia usług detektywistycznych. Sąd uznał, że czyn ten wyczerpuje znamiona art. 45 ustawy o usługach detektywistycznych, karzący wykonywanie czynności zastrzeżonych dla organów państwowych. Skarżący zaskarżył wyrok, twierdząc, że przepis jest zbyt ogólny i pozostawia dowolność w interpretacji, co narusza zasadę legalizmu.
Rozstrzygnięcie
Nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 23 lutego 2021 r. Pozycja 41 POSTANOWIENIE z dnia 16 grudnia 2020 r. Sygn. akt Ts 130/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej K.Ł. o zbadanie zgodności: art. 45 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 129) w zakresie, w jakim „określa znamiona czynu zabronione-go”, z art. 42 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypo-spolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 3 września 2020 r. (data nadania), K.Ł. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika ustano-wionego z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktyczne-go. Skarżący był licencjonowanym detektywem. W latach 2016-2017 był on pracowni-kiem agencji detektywistycznej w Ł. i jedynym pełnomocnikiem do kierowania jej działalno-ścią. 5 października 2016 r. zawarta została umowa o świadczenie usług detektywistycznych, na podstawie której skarżący prowadził obserwację byłego konkubenta klientki. Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z 7 października 2019 r. (sygn. akt […]) uznał skarżą-cego za winnego tego, że w okresie od 12 października do 30 grudnia 2016 r. w W., podczas świadczenia usług detektywistycznych, wykonywał czynności zastrzeżone ustawowo dla or-ganów i instytucji państwowych. Polegały one na założeniu i posługiwaniu się urządzeniem elektronicznym – lokalizatorem GPS w samochodzie osobowym obserwowanej osoby. W ten sposób skarżący pozyskiwał dane z o położeniu i przemieszczaniu się pojazdu. Sąd uznał, że czyn ten wyczerpuje dyspozycję z art. 45 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywi-stycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 129) i wymierzył mu karę grzywny. Sąd Okręgowy w S., rozpoznając apelację skarżącego, wyrokiem z 27 maja 2020 r. (sygn. akt […]) utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Zaskarżony przepis ‒ zdaniem skarżącego ‒ pozostaje w sprzeczności z zasadą nullum crimen, nulla poena sine lege wywodzoną z art. 42 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 2 OTK ZU B/2021 Ts 130/20 poz. 41 2 Konstytucji. Narusza on jego wolność od sankcji karnej przewidzianej w sposób „dostatecz-nie określony w przepisie ustawy sformułowanym z zachowaniem zasad prawidłowej legisla-cji”. W ocenie skarżącego przepis pozostawia dowolność w ustaleniach znamion czynu za-bronionego. Skarżący uważa, że przepis ten stanowi tzw. przepis karny niepełny. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 28 września 2020 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 6 października 2020 r.) skarżący – na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) – został wezwany do usunięcia braków formal-nych skargi konstytucyjnej przez doręczenie odpisów lub kopii orzeczeń poświadczonych za zgodność z oryginałem, a także pełnomocnictwa szczególnego wraz z odpisami. W piśmie procesowym, wniesionym do Trybunału 13 października 2020 r. (data na-dania), skarżący wykonał powyższe zarządzenie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejaw-nym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. W ocenie Trybunału skarga spełnia przesłanki przekazania jej do oceny meryto-rycznej. 2.1. Skargę konstytucyjną sporządził i złożył w imieniu skarżącego pełnomocnik usta-nowiony z wyboru. 2.2. Przysługująca skarżącemu droga prawna została wyczerpana, ponieważ od wyro-ku Sądu Okręgowego w S. z 27 maja 2020 r. (sygn. akt […]) nie przysługuje żaden zwykły środek zaskarżenia. 2.3. Dochowany został trzymiesięczny termin do wniesienia skargi, zastrzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. Powyższe orzeczenie wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu 4 czerwca 2020 r., zaś skarga konstytucyjna została wniesiona do Trybunału 3 września 2020 r. (data nadania). 2.4. Prawidłowo został określony przedmiot kontroli, tj. art. 45 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 129) w brzmieniu: „Kto pod-czas świadczenia usług detektywistycznych wykonuje czynności ustawowo zastrzeżone dla organów i instytucji państwowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia wolności do lat 3”. 2.5. Zakwestionowanemu przepisowi skarżący zarzucił naruszenie konstytucyjnej za-sady nullum crimen, nulla poena sine lege certa (art. 42 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 2 Konstytucji). 2.6. Skarżący wskazał, w jaki sposób – jego zdaniem – zakwestionowany w skardze przepis narusza powyższe prawo. Stwierdził, że przepis ten pozostawia dowolność w ustale- OTK ZU B/2021 Ts 130/20 poz. 41 3 niu znamion czynu zabronionego. Jego zdaniem, jako adresat tej normy prawnokarnej, mógł pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że licencjonowany detektyw może w ramach wy-konywanej działalności posługiwać się urządzeniem w postaci lokalizatora GPS. 3. W związku z powyższym i zważywszy na to, że sformułowane przez skarżącego za-rzuty nie są oczywiście bezzasadne, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.

Powołane przepisy

art. 42 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło