Ts 132/17

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 23 maja 2018 r. Pozycja 94 POSTANOWIENIE z dnia 6 lutego 2018 r. Sygn. akt Ts 132/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Rymar, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Mirkowskiej Fabryki Papieru S.A. z siedzibą w Krakowie w sprawie zgodności: art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki (Dz. U. Nr 3, poz. 17, ze zm.) z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W sporządzonej przez radcę prawnego i wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 30 czerwca 2017 r. (data nadania) skardze konstytucyjnej Mirkowska Fabryka Papieru S.A. (dalej: skarżąca) zarzuciła niezgodność art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki (Dz. U. Nr 3, poz. 17, ze zm.; dalej: ustawa nacjonalizacyjna) z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 Konstytucji. Skargę konstytucyjną sformułowano w związku z następującą sprawą. 22 września 2011 r. skarżąca, powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: k.p.a.), skierowała do Ministra Gospodarki wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia nr 6 Ministra Przemysłu i Handlu z 21 czerwca 1947 r. w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa skarżącej. Decyzją z czerwca 2013 r. Minister Gospodarki nie stwierdził nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu. Skarżąca wystąpiła do Ministra Gospodarki z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w wyniku czego września 2013 r. Minister Gospodarki wydał decyzję utrzymującą w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: WSA), który wyrokiem z września 2014 r. oddalił skargę. Od tego wyroku skarżąca złożyła skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem ze stycznia 2017 r., doręczonym skarżącej 30 marca 2017 r. OTK ZU B/2018 Ts 132/17 poz. 94 2 Zdaniem skarżącej, art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej w zakresie, w jakim daje podstawę prawną do konfiskaty całego mienia spółek handlowych, w tym wszystkich gruntów i zabudowań, a nie tego majątku, który wchodzi w skład przedsiębiorstwa w zna-czeniu funkcjonalnym, narusza konstytucyjną zasadę ochrony własności, a w szczególności zasadę, że wywłaszczenie może nastąpić wyłącznie na cel publiczny i za słusznym odszkodowaniem. Skarżąca podnosi również, że art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej narusza zasadę, iż wywłaszczenie może nastąpić wyłącznie za słusznym odszkodowaniem, w związku z zaniechaniem wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia przewidzianego w art. 7 ust. 4 i 6 ustawy nacjonalizacyjnej, w którym miały zostać określone szczegółowe zasady obli-czania odszkodowań dla właścicieli przejętych przedsiębiorstw. Zarządzeniem sędziego Trybunału z 28 września 2017 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej m.in. przez doręczenie pełnomo-cnictwa szczególnego do wniesienia skargi konstytucyjnej oraz doręczenie wyroków i decyzji potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie, w piśmie z 19 października 2017 r. (data nadania), pełnomocnik skarżącej nadesłał odpisy oraz 4 kopie decyzji Ministra Gospodarki z września 2013 r. oraz z czerwca 2013 r.; odpis i 4 kopie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z września 2014 r.; pełnomocnictwo szczególne do sporzą-dzenia skargi konstytucyjnej i reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed Trybunałem z 28 czerwca 2017 r. oraz pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej przed Trybunałem z 16 października 2017 r. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjny (Dz. U. z 2016 r. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub gdy jest oczywiście bezzasadna. Trybunał przypomina, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK tylko ten przepis może być przedmiotem skargi, na którym sąd lub organ administracji publicznej oparł swoje ostateczne orzeczenie o przysługujących skarżącemu wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Trybunał zwraca uwagę na to, że rozstrzygnięcia wskazane przez skarżącą dotyczyły nadzwyczajnej kontroli decyzji administracyjnej – orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z 21 czerwca 1947 r. Postępowanie nieważnościowe, w ramach którego przeprowadza się taką kontrolę, polega na badaniu, czy skarżona decyzja jest obarczona którąś z wad opisanych w art. 156 § 1 k.p.a., nie polega zaś na ponownym rozpoznaniu sprawy zakończonej tą decyzją. Różnica między postępowaniem zwykłym a nadzwyczajnym wyraża się w ich przedmiocie. Postępowanie główne służy ustaleniu zakresu praw lub obowiązków strony postępowania administracyjnego, o czym władczo rozstrzygają organy administracyjne. W postępowaniu nadzwyczajnym organ administracyjny, w sprawie stwierdzenia niewa-żności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. W związku z tym w swej decyzji rozstrzyga wyłącznie o nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, nie jest władny natomiast rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. W sprawie skarżącej, Minister Gospodarki, a następnie sądy administracyjne, badały, czy decyzja Ministra Przemysłu i Handlu z 21 czerwca 1947 r. OTK ZU B/2018 Ts 132/17 poz. 94 3 została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza to, że wbrew twierdzeniom skarżącej, art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej nie był podstawą prawną wskazanych rozstrzygnięć w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK, lecz jedynie ich przedmiotem (por. postanowienie TK z 11 marca 2010 r., sygn. akt Ts 272/09, OTK ZU nr 4/B/2010, poz. 303). Niezależnie od powyższego, Trybunał zauważa, że mimo, że skarżąca wiąże naruszenie zasady, iż wywłaszczenie może nastąpić wyłącznie za słusznym odszkodowaniem, z treścią art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej, to de facto jej argumentacja koncentruje się na zanie-chaniu wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia przewidzianego w art. 7 ust. 4 i 6 ustawy nacjonalizacyjnej, w którym miały zostać określone szczegółowe zasady obliczania odszkodowań dla właścicieli przejętych przedsiębiorstw. Zakwestionowany brak odpowie-dnich norm prawnych wyklucza uznanie zaskarżonych przepisów za podstawę prawną ostatecznego orzeczenia naruszającego prawa skarżącej, a w konsekwencji za źródło wskazywanego przez nią naruszenia konstytucyjnych wolności i praw. W tym stanie rzeczy Trybunał na podstawie art. 79 Konstytucji, a także art. 61 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK, odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia.