Ts 132/20

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 23 lutego 2021 r. Pozycja 42 POSTANOWIENIE z dnia 18 listopada 2020 r. Sygn. akt Ts 132/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bartłomiej Sochański, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej S.W. w sprawie zgodności: 1) art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu dro-gowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm.) w zakresie, w jakim „nakłada na starostę obowiązek cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych bez uwzględnienia okoliczności podmiotowych i przedmioto-wych”, z art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji Rze-czypospolitej Polskiej; 2) art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 2 w związku z art. 7 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 9 września 2020 r. (data nadania) S.W. (dalej: skarżący), reprezentowany przez adwokata ustanowionego pełnomocnikiem z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Decyzją z 18 sierpnia 2016 r. (nr […]) Starosta K. – na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm.; dalej: p.r.d.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania ad-ministracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.) – po przeprowadzeniu postępowania kon-trolnego wszczętego z urzędu, cofnął skarżącemu uprawnienie do wykonywania badań tech-nicznych pojazdów (nr […]). Starosta ustalił, że 7 marca 2015 r. skarżący wykonał badanie techniczne pojazdu bez wymaganych dokumentów wystawionych przez właściwy organ do-zoru technicznego, stwierdzających sprawność urządzenia technicznego, tj. zbiornika LPG, a następnie dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego i wystawił zaświadczenie o przepro-wadzonym badaniu z wynikiem pozytywnym. Decyzją z 14 listopada 2016 r. (nr […]) Samo-rządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Starosty K. OTK ZU B/2021 Ts 132/20 poz. 42 2 Złożoną przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. skargę sąd ten oddalił wyrokiem z 4 kwietnia 2017 r. (sygn. akt […]). Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 lutego 2020 r. (sygn. akt […]) oddalił skargę kasacyjną, uznawszy m.in., że nie zachodzą przesłanki wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w sprawie konstytucyjności art. 84 ust. 3 p.r.d. Zakwestionowanemu w skardze art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. skarżący postawił dwa zarzuty. Pierwszy – zakresowy – dotyczy nieproporcjonalnej ingerencji w wolność wyboru i wykonywania zawodu. Naruszenie art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji skarżący łączy z nadmiernie restrykcyjną, niedającą się pogodzić z zasadą sprawiedliwości społecznej nakładaną automatycznie sankcją administracyjną. Drugi zarzut dotyczy wadliwej legislacji przepisu w brzmieniu, które znalazło zastosowanie w jego sprawie. Skarżący zwraca uwagę na to, że art. 84 zdanie pierwsze odsyła do przepisu, którego w chwili orzekania nie było w porządku prawnym. W związku z tym zawiera on lukę prawną, której – jak podkreślił skarżący – nie można wypełnić stosując wykładnię systemową, pozwalającą „zmienić (dotworzyć) elementy normy prawnej, która miałaby stanowić podstawę kompetencyjną dla działania organu administracji publicznej (starosty) wobec obywatela”. Takie działanie jest niezgodne z zasadą interpretacji prawa administracyjnego w zgodzie z Konstytucją, a także z wyrażoną w art. 7 Konstytucji zasadą legalizmu. Odesłanie do przepisu nieistniejącego narusza także zasady poprawnej legislacji (art. 2 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skar-dze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do me-rytorycznej oceny. 2.1. Skargę sporządził adwokat, który przedłożył stosowne pełnomocnictwo. 2.2. Skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ od wyroku Na-czelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2020 r. (sygn. akt […]) nie przysługuje żaden zwyczajny środek zaskarżenia. 2.3. Dochowany został trzymiesięczny termin wniesienia skargi, zastrzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż powyższe orzeczenie, wraz z uzasadnieniem, zostało doręczone skar-żącemu 9 czerwca 2020 r., a skargę złożono w Trybunale 9 września 2020 r. (data nadania). 2.4. Prawidłowo został określony przedmiot skargi, tj. art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm.). Przepis ten, w brzmieniu zakwestionowanym w skardze, był podstawą decyzji z 18 sierpnia 2016 r. (a także pozostałych rozstrzygnięć), którą Starosta K. cofnął skarżącemu uprawnienie do wykonywania badań technicznych pojazdów. W jej uzasadnieniu wskazano bowiem, że zachowanie skarżącego „wyczerpuje przesłanki określone w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2” p.r.d. OTK ZU B/2021 Ts 132/20 poz. 42 3 2.5. Zakwestionowanemu w skardze przepisowi w zakresie w niej wskazanym skarżą-cy zarzucił nieproporcjonalną ingerencję w wolność wyboru i wykonywania zawodu. 2.6. Skarżący wskazał, w jaki sposób – jego zdaniem – zakwestionowany w skardze przepis narusza powyższe prawo. Wprowadza on bowiem wyłącznie jeden typ sankcji admi-nistracyjnej, jaką jest cofnięcie uprawnień do wykonywania badań technicznych. Sankcja nakładana jest automatycznie po stwierdzeniu przez starostę uchybień, dlatego nie mają zna-czenia żadne okoliczności podmiotowe i przedmiotowe. Wydanie decyzji przez starostę – z uwagi na rozwiązanie przyjęte w art. 84 ust. 4 p.r.d. – skutkuje przynajmniej pięcioletnim zakazem wykonywania zawodu. Statuowana w zakwestionowanym przepisie sankcja jest więc zbyt restrykcyjna i dolegliwa, dlatego nie da się jej pogodzić z zasadami sprawiedliwo-ści społecznej. 3. W związku z powyższym i zważywszy na to, że sformułowane przez skarżącego za-rzuty nie są oczywiście bezzasadne, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.