Ts 132/23

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 16 maja 2024 r. Pozycja 110 POSTANOWIENIE z dnia 7 lutego 2024 r. Sygn. akt Ts 132/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej W.C. w sprawie zgodności: art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.) z art. 10 w związku z art. 184; art. 45 w związku z art. 78 oraz art. 20 i art. 22 w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 7 czerwca 2023 r. (data nadania) W.C. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następują-cego stanu faktycznego. Skarżący jest właścicielem działek, na których inwestor (reprezentowany przez skar-żącego Klub […] sp. z o.o.) wybudował obiekt sportowy (korty tenisowe wraz z infrastruktu-rą). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego […] decyzją z 14 maja 2019 r. (nr […]) nakazał inwestorowi dokonanie całkowitej rozbiórki, realizowanego bez wymaganego pra-wem pozwolenia na budowę, obiektu sportowego. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 18 grudnia 2019 r. (znak: […]) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 4 listopada 2020 r. (sygn. akt […]), rozpoznawszy skargę skarżącego, uchylił powyższą decyzję oraz poprzedzającą ją de-cyzję organu pierwszej instancji. Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniósł Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 11 stycznia 2023 r. (sygn. akt […]) uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę skarżącego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzo-ru Budowlanego z 18 grudnia 2019 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. OTK ZU B/2024 Ts 132/23 poz. 110 2 Powyższe orzeczenie zostało doręczone skarżącemu (reprezentującemu go pełnomoc-nikowi) 9 marca 2023 r. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 8 września 2023 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 18 września 2023 r.) wezwał skarżącego do doręczenia odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem (wraz z czterema kopiami) decyzji Powia-towego Inspektora Nadzoru Budowlanego […] z 14 maja 2019 r. (nr […]) wraz z uzasadnie-niem oraz odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem załączników złożo-nych wraz ze skargą konstytucyjną (z wyjątkiem pełnomocnictwa, odpisu wyroku NSA i wy-druku śledzenia przesyłki pocztowej). Skarżący złożył w Trybunale wymagane dokumenty 25 września 2023 r. (data nada-nia). Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 29 listopada 2023 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 8 grudnia 2023 r.) wezwał skarżącego do: sprecyzowania wzor-ców kontroli dla zakwestionowanego w skardze art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023r. poz. 1634, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) przez wyjaśnienie, czy skarżący zarzuca niezgodność tego przepisu m.in. z: a) „art. 45 w związku z art. 78 Konstytucji” (petitum) czy art. 45 i art. 78 Konstytucji (s. 9), b) „art. 20 i art. 22 w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji” (petitum) czy art. 20 w związku z art. 22 i art. 64 ust. 3 Konstytucji (s. 10). Skarżący został ponadto zobowiązany do wska-zania, które jego konstytucyjne wolności lub prawa wyrażone w powyższych postano-wieniach Konstytucji, a także wyrażone w art. 10 w związku z art. 184 Konstytucji, i w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone przez zakwestionowany w skardze art. 188 p.p.s.a., jak również do uzasadnienia zarzutów niezgodności zakwestionowanego przepisu z wolnościami lub prawami skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na ich poparcie. W piśmie procesowym złożonym w Trybunale 15 grudnia 2023 r. skarżący usunął braki wskazane w zarządzeniu. Skarżący zarzucił, że zakwestionowany w skardze art. 188 p.p.s.a., który stanowi o kompetencji NSA do wydania orzeczenia reformatoryjnego (sąd samodzielnie rozpoznaje skargę), narusza prawo do sądu w aspekcie prawa do sprawiedliwego i rzetelnego procesu, ponieważ pozbawia możliwości zaskarżenia tego orzeczenia (art. 45 w związku z art. 78 Konstytucji). Uniemożliwienie „kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne” narusza także zasadę trójpodziału i równoważenia się władzy wykonawczej i sądowniczej (art. 10 w związku z art. 184 Konstytucji), a także prawo własności oraz wolność prowadzenia wolności gospodarczej (wskutek zastosowania zaskarżonego przepisu decyzja o rozbiórce stała się bowiem ostateczna). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skar-dze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do me-rytorycznej oceny. OTK ZU B/2024 Ts 132/23 poz. 110 3 2.1. Skarga konstytucyjna została sporządzona przez adwokata, który przedłożył sto-sowne pełnomocnictwo. 2.2. Skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ od wyroku Na-czelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2023 r. (sygn. akt […]) nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. 2.3. Dochowany został trzymiesięczny termin wniesienia skargi zastrzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż powyższe orzeczenie wraz z uzasadnieniem zostało doręczone skarżą-cemu 9 marca 2023 r., natomiast skarga została wniesiona do Trybunału 7 czerwca 2023 r. (data nadania). 2.4. Przedmiot skargi został prawidłowo określony. Skarżący zakwestionował art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.) w brzmieniu: „Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona”. Przepis ten był podstawą powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, co wynika wprost z jego uzasadnienia. 2.5. Zakwestionowanemu w skardze przepisowi skarżący zarzucił naruszenie praw: do sądu w aspekcie odpowiednio ukształtowanej procedury, „kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne” oraz własności. Podniósł także naruszenie wolności prowadzenia działalności gospodarczej. 2.6. Skarżący wskazał, w jaki sposób – jego zdaniem – zakwestionowany w skardze przepis narusza powyższe wolności i prawa. Zarzucił bowiem, że samodzielne rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi na decyzję administracyjną pozbawiło go możliwości zaskarżenia tego orzeczenia. Wskutek rozstrzygnięcia reformatoryjnego decyzja o rozbiórce obiektu sportowego stała się ostateczna, tym samym ingerując w jego prawo własności i możliwość prowadzenia dotychczasowej działalności gospodarczej. 3. Mając powyższe na względzie, a także w związku z tym, że ocena sformułowanych w skardze zarzutów wykracza poza zakres wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konstytu-cyjnej dalszy bieg.